Kanada, Kripto Para ile Siyasi Bağışları Yasaklayan ‘Strong and Free Elections Act’i Meclise Sundu

Kanada hükümeti, ‘kripto para ile siyasi bağış’ı yasaklayan yeni bir yasa teklifiyle seçimlere dış müdahaleyi engellemeye hazırlanıyor. Yüksek ‘anonimlik’ sunan ödeme yöntemlerinin devre dışı bırakılmasıyla seçimlerin ‘şeffaflık’ ve ‘güvenlik’ düzeyinin artırılması hedefleniyor.

Kanada federal hükümeti, yerel saatle perşembe günü ‘Strong and Free Elections Act(Strong and Free Elections Act)’ adlı yasa tasarısını parlamentoya sundu. Teklife göre siyasi partiler ve üçüncü taraf seçim grupları, kripto para birimleri başta olmak üzere *posta havalesi*, *ön ödemeli kart* gibi yöntemlerle yapılan bağışları kabul edemeyecek.

Hükümet, bu araçların ‘takibinin zor’ olmasını temel sorun olarak gösteriyor. Özellikle *yurt dışı kaynaklı aktörlerin* dolaylı yollarla seçim kampanyalarına para aktarmasının önüne geçmek ana amaç olarak öne çıkıyor. Avam Kamarası hükümet sözcüsü *Steven MacKinnon(Steven MacKinnon)*, bunun seçimleri ‘özgür, adil ve güvenli’ tutmak için atılan bir adım olduğunu vurguladı.

Teklif yasalaşırsa yaptırımlar oldukça sert olacak. Kuralları ihlal edenler, söz konusu fonları iade etmek veya imha etmek zorunda kalacak; gerekirse bu tutarlar seçim otoritesine devredilecek.

Bireysel bağışçılar için *en fazla 25.000 dolar*, şirketler için ise *en fazla 100.000 dolar* para cezası öngörülüyor. Buna ek olarak, ‘bağış tutarının en fazla iki katı’ kadar ilave bedel ödeme yükümlülüğü de getiriliyor. Bu yapı, fiilen *yasadışı siyasi fon akışına karşı güçlü bir caydırıcı mekanizma* kurulması anlamına geliyor.

Bu girişim, Kanada’da ilk değil. Benzer içerikli bir yasa teklifi 2024’te Avam Kamarası’na sunulmuş ancak ikinci okumadan sonra oylamaya bile geçilemeden rafa kalkmıştı. Söz konusu paketin mimarı, dönemin kamu güvenliği bakanı *Dominic LeBlanc(Dominic LeBlanc)* idi.

Yeni tasarı ise, Kanada’nın baş seçim yetkilisi *Stéphane Perrault(Stéphane Perrault)* tarafından hazırlanan tavsiyelere dayanıyor. Perrault, 2024 tarihli raporunda “kripto para bağışlarının gerçek bağışçının kimliğini tespit etmeyi zorlaştırması nedeniyle, geleneksel yöntemlerden farklı bir risk profili taşıdığını” belirtmişti.

Kanada’da kripto para ile siyasi bağış, 2019’dan bu yana *yasal* kabul ediliyor ve şimdiye kadar ağırlıklı olarak mal-varlığı bağışlarıyla benzer şekilde sınıflandırılıyordu.

Yasa teklifi, yalnızca ‘kripto para ile siyasi bağış’ı değil, *yapay zeka destekli sahte içerik* sorununu da hedef alıyor. Seçim adaylarını taklit eden ‘deepfake’ ses ve video içeriklerine yönelik düzenlemeler de sertleştirilecek.

2024 ABD başkanlık seçimleri öncesinde, Joe Biden’ın seçmene “oy vermeyin” çağrısı yapıyormuş gibi kurgulanan sahte ses kaydı büyük tartışma yaratmıştı. Kanada hükümeti, bu ve benzeri örnekleri dikkate alarak ‘yanlış bilgi’ ve ‘manipülatif içerik’ yayılımını sınırlamayı planlıyor.

Benzer bir çizgi, diğer Batılı demokrasilerde de ortaya çıkıyor. Aynı gün, İngiltere’nin de kripto para ile siyasi bağışlara yeni kısıtlamalar getirme yönünde hazırlık yaptığı bildirildi. Bu durum, ‘anonim dijital fonlar’ın seçim süreçleri üzerindeki etkisine dair endişelerin *Batı dünyası genelinde* büyüdüğüne işaret ediyor.

Yasa tasarısı, yasalaşmadan önce Avam Kamarası incelemesi, komisyon değerlendirmesi, Senato onayı ve Genel Vali’nin imzası gibi çok sayıda aşamadan geçmek zorunda. 2024’teki girişimin başarısız olduğu düşünüldüğünde, bu kez ‘kripto para siyasi bağış yasağı’nın gerçekten hayata geçip geçmeyeceği, büyük ölçüde siyasi partiler arasındaki *uzlaşıya* bağlı olacak.