Scroll’da L2 ‘gas çarpanı’ skandalı: Kullanıcılardan 50 bin dolar fazla ücret, TVL’de yüzde 96 çöküş

İzinsiz ‘Scroll’ ücreti şoku: L2 değişikliğiyle on binlerce dolar fazla kesinti

Ethereum(ETH) ‘layer2’ ağı Scroll’da yapılan ‘ücret hesaplama’ değişikliği nedeniyle kullanıcılardan on binlerce dolar tutarında ‘fazla işlem ücreti’ alındığı ortaya çıktı. Bunun basit bir hata değil, belirli parametre ayarlarının birkaç gün içinde kademeli olarak değiştirilmesinin sonucu olması, piyasada ayrı bir ‘kaygı’ ve ‘merak’ yaratıyor.

L2BEAT’in verilerine göre Scroll ekibi, yaklaşık dört gün boyunca ‘gas fiyatı oraklı’ içindeki iki ayrı ücret çarpanını manuel olarak toplam altı kez artırdı. Bu orakl, Ethereum layer1 veri maliyetini hesaplayan kritik bir akıllı kontrat konumunda.

Her ayarlamada mevcut değerler 2 kat ile 10 kat arasında artırıldı. 5’inde (yerel saatle), bu seri artışların toplam etkisi ilk baştaki seviyeye göre ‘1.280 kat’ çarpana ulaştı. Ardından 9’unda (yerel saatle), söz konusu iki çarpan bu kez yaklaşık ‘160’ta 1 oranına geri çekildi.

Sorun, bu süreç boyunca kullanıcıların gerçek maliyetin çok üzerinde ‘gas ücreti’ ödemesiyle somutlaştı. Yaklaşık 139 bin işlem için ‘normal’ toplam maliyet sadece 280 dolar civarında hesaplanırken, pratikte 50 bin doların üzerinde ücret tahsil edildi. ‘yorum: Yani gerçek maliyet ile kesilen ücret arasında yaklaşık 180 kat fark oluştu.’

Fazla ücretin üçte ikisi botlardan, en büyük pay EtherFi işlemlerinde

L2BEAT ve zincir üstü veriler, ortaya çıkan ‘fazla ücret’ yükünün önemli kısmının otomasyon botları tarafından taşındığını gösteriyor. Özellikle EtherFi ile bağlantılı botlar, yaklaşık 35 bin dolarlık tutarla toplam fazla maliyetin yüzde 66’sını oluşturdu.

Scroll’un kendi orakl ‘relayer’ adresi de yaklaşık 5.200 dolar civarında ek ücret ödedi. LayerZero, Succinct gibi farklı bot ve otomasyon araçlarına ait adresler ise geri kalan kısmı oluşturdu. Tüm bu süreç, Scroll protokolünün Optimism(OP) ekosistemine ‘geçiş hazırlıkları’ yaptığı döneme denk geldi.

İlk uyarı bir anonim geliştiriciden geldi. Söz konusu geliştirici, X üzerinden yaptığı paylaşımda kendi işlem ücretlerinin 0,002 dolardan 20 doların üzerine fırladığını gösteren ekran görüntüleri yayımladı ve “Scroll şimdiye kadar layer1 veri maliyetini sübvanse edip, artık ‘normalleştirmeye’ mi başladı?” sorusunu gündeme taşıdı.

Gelir modelinde sert dönüş mü? Ücretler, trafik kaybından sonra mı ayarlandı?

Araştırma platformu Kairos Research, Scroll’daki ani ‘gas ücreti’ artışlarının EtherFi’nin Optimism’e taşınma süreciyle neredeyse aynı döneme denk geldiğine dikkat çekiyor. EtherFi’nin Scroll üzerindeki ‘ana uygulama’ olduğu günlerde ağın günlük ücret geliri ortalama 250 dolar seviyesindeydi. Ancak 31 Mart’tan sonra bu rakam, gün bazında yaklaşık 16 bin dolara kadar yükseldi.

L2BEAT, olayın bir ‘sequencer hatası’ olmadığını özellikle vurguluyor. Layer1 gas fiyatı verilerinin orakl tarafından doğru şekilde yansıtıldığını, ‘fazla ücret’in ise tamamen multisig tabanlı yönetişim cüzdanı üzerinden değiştirilen ‘çarpan değerleri’ yüzünden ortaya çıktığını belirtiyor. ‘kelime: Multisig ayarları’ burada temel tartışma başlığı haline gelmiş durumda.

Bu tablo, Scroll’un kullanıcı çekmek ve elde tutmak için uzun süre ‘maliyetinin altında’ ücret politikası izlemiş olabileceği, ancak kilit trafiğin (özellikle EtherFi kaynaklı hacmin) azalmasının ardından bu politikayı sert biçimde ‘normalleştirdiği’ ihtimalini güçlendiriyor. ‘yorum: Piyasa, bunun bir defalık ayar mı yoksa kalıcı bir politika değişimi mi olduğunu henüz tam netleştirmiş değil.’

TVL’de yüzde 96 erime: Scroll için ‘güven’ ve ‘sürdürülebilirlik’ testi

DeFiLlama verileri, Scroll üzerindeki toplam kilitli varlık(TVL) miktarının bugün itibarıyla yaklaşık 24 milyon dolar seviyesinde olduğunu gösteriyor. Bu rakam, 2024 Ekim’inde görülen 585 milyon dolarlık zirveye kıyasla yaklaşık yüzde 96’lık bir düşüş anlamına geliyor.

Uzmanlara göre bu olay, layer2 ekosisteminde sıkça görülen ‘sübvansiyon odaklı büyüme stratejisi’nin sınırlarını ve risklerini bir kez daha ortaya koydu. Kullanıcı çekmek için izlenen ‘düşük ücret’ ya da ‘zararına fiyatlama’ yaklaşımının tam olarak ne zaman ve nasıl ‘piyasa seviyesine’ döneceği, bir projenin uzun vadeli ‘rekabet gücü’ ve ‘itibarı’ açısından kritik rol oynuyor.

Scroll örneği, özellikle:

- ‘kelime: Gas oraklı şeffaflığı’

- ‘kelime: Yönetişim süreçlerinin açıklığı’

- ‘kelime: Ücret politikasının öngörülebilirliği’

gibi başlıklarda yatırımcı ve kullanıcı güveninin ne kadar kırılgan olduğunu hatırlatan bir vaka olarak öne çıkıyor. TVL’deki sert gerileme ve ‘fazla ücret’ tartışması, Scroll’un hem ‘kullanıcı tabanı’ hem de ‘sürdürülebilir gelir modeli’ açısından önemli bir sınavdan geçtiğini gösteriyor.