Macaristan’da İktidar Değişti: Kripto Para Düzenlemelerinde Orban Sonrası Yumuşama Sinyali Mi?

Macaristan’da 16 yıldır süren Viktor Orban iktidarı, 12 Nisan’daki genel seçim sonuçlarıyla sona ererken, ülkenin sert ‘kripto para düzenleme’ çizgisinde de değişim ihtimali gündeme geldi. Ancak şu ana kadar somut bir politika dönüşümü doğrulanmadı ve piyasa, ‘siyasi değişim’ ile ‘mevcut düzenleyici çerçeve’ arasındaki boşluğa odaklanmış durumda.

12 Nisan’daki Macaristan genel seçimlerinde, Péter Magyar(Péter Magyar) liderliğindeki Avrupa yanlısı ‘Tisza Partisi(Tisza Party)’ parlamentoda çoğunluğu elde ederek iktidar değişimini kesinleştirdi. Orban, ilk sayımların ardından yenilgiyi kabul etti. Bu siyasi değişim, Avrupa Birliği(EU) içinde kripto paralara karşı en sert tutumlardan birini benimseyen Macaristan’ın yaklaşımını da etkileyebilecek bir gelişme olarak öne çıkıyor. Buna karşın, *kripto para düzenlemelerinin gevşetilmesi*, ertelenmesi ya da askıya alınmasına yönelik herhangi bir resmi adım henüz açıklanmış değil.

Macaristan, 1 Temmuz 2025’ten itibaren yürürlüğe giren yeni kripto para yasasıyla oldukça katı bir çerçeve getirdi. Düzenlemenin merkezinde, ‘izinsiz kripto para hizmeti’ ve ‘kripto paranın kötüye kullanımı’ başlıklı iki yeni *suç* bulunuyor. Bu suçlamalar kapsamında yargılananlar için, belirli şartlarda 2 yıla kadar hapis cezası öngörülüyor.

Bununla birlikte, bu kurallar bireysel Bitcoin(BTC) yatırımlarını ya da sıradan yatırımcıların yabancı borsaları kullanmasını doğrudan hedef almıyor. Öncelik, büyük ölçekli, lisanssız borsa faaliyetleri ve denetlenmeyen hizmet sağlayıcılarının engellenmesi üzerine kurulmuş durumda. Yani, ‘büyük oyunculara’ dönük bir baskı yapısı tasarlandığı yorumları öne çıkıyor. "yorum"

Asıl tartışma yaratan unsur ise ‘SARA sertifikasyon sistemi’ oldu. 27 Aralık 2025’ten itibaren tüm *kripto-para/itibari-para* ve *kripto-para/kripto-para* işlemleri için SARA sertifikası zorunlu hale getirildi. Bu yapı, devletin işlem akışını fiilen kontrol ettiği bir ‘kapı bekçisi’ mekanizması yarattı. Sektör temsilcileri, bu modelin *yurt dışı borsaları sahneden iterek*, piyasayı yalnızca yerel, lisanslı şirketler etrafında yeniden kurgulama girişimi olduğunu savunuyor. "yorum"

Bu ağır düzenlemelerin piyasa üzerinde somut etkileri de görüldü. İngiltere merkezli fintek şirketi Revolut, Macaristan’daki 2 milyondan fazla kullanıcıya hizmet veriyordu. Ancak 1 Temmuz 2025 sonrasında şirket, ülkede kripto para alımını, staking işlemlerini ve kripto para yatırma hizmetlerini tamamen durdurdu. Hizmetlerin ne zaman yeniden başlayacağına ilişkin bir takvim hâlâ paylaşılmış değil. Bu adım, düzenleyici sertliğin, yalnızca ‘güvenlik’ boyutuyla sınırlı kalmayıp *sermaye çıkışı* ve hizmet daralması gibi sonuçlar üretebileceğini gösteren somut bir örnek olarak öne çıkıyor.

Yeni Tisza Partisi hükümetinin kurulması durumunda, kripto alanında *yumuşama* ihtimali gündemde olsa da, gerçekçi bir politika değişiminin kısa vadede hayata geçirilmesi zor görünüyor. Öncelikle SARA sertifikasyon mekanizmasının kaldırılması ya da yeniden tasarlanması, kripto alanındaki yeni suç tanımlarının gözden geçirilmesi veya revize edilmesi ve bunlarla bağlantılı Avrupa Birliği hukuk süreçlerinin çözülmesi gerekiyor. Yani, yasama, yürütme ve dış ilişkiler boyutlarının aynı anda ilerletilmesi şart.

Avrupa Birliği, Macaristan’ın bu sertifikasyon yapısının, Birlik genelinde ortak çerçeve sunan *MiCA* ile çeliştiğini savunarak daha önce ihlal prosedürü başlatmıştı. MiCA, üye ülkelerde uyumlu bir kripto para düzenlemesi hedeflerken, Macaristan’ın ek sertifikasyon şartı bu uyumu bozduğu gerekçesiyle eleştiriliyor. Avrupa yanlısı çizgide konumlanan Tisza Partisi iktidarında, Brüksel ile yaşanan bu tansiyonun, kapsamlı bir yasa değişikliğine gerek kalmaksızın, *idari ayarlamalar* yoluyla daha hızlı giderilebileceği değerlendiriliyor. Uzmanlar, bu alanın, olası bir *düzenleme gevşemesi* sürecinde en hızlı ilerleyebilecek başlık olduğuna dikkat çekiyor. "yorum"

Sonuç olarak Macaristan’daki iktidar değişimi, kripto para politikalarında olası bir ‘yön değişikliği’nin başlangıcı anlamına gelebilir; ancak bu durum, bugünkü sert düzenlemelerin hemen kaldırılacağı ya da önemli ölçüde esnetileceği anlamına gelmiyor. Şu an yalnızca *siyasi iradenin yönü* değişmiş durumda; somut *yasal ve idari reformlar* için zamana ihtiyaç var. Piyasa açısından bakıldığında, yeni hükümetten gelecek sinyaller ile bunların parlamento ve düzenleyici kurumlar üzerinden somut mevzuata ne hızla dönüşeceği kritik izleme başlıkları olacak. Avrupa’da *kripto para düzenlemelerinin uyumlaştırılması* süreci devam ederken, Macaristan’ın bu çerçeveye ne kadar hızlı ve ne ölçüde ‘hizalanacağı’ önümüzdeki dönemde yakından takip edilecek.