Pakistan Merkez Bankası, kripto yasağını kaldırdı: Bankalara sadece aracılık rolü

파kistan Merkez Bankası, ‘kripto para’ hizmetlerine yönelik yasağı kaldırarak sektörün resmi finansal sisteme adım atmasının önünü açtı. Ancak bankaların doğrudan kriptoya yatırım yapması ve kripto varlık tutması hâlâ yasak. Böylece yetkililer, piyasayı tamamen serbest bırakmak yerine *risk kontrolü* odaklı bir model benimsiyor.

Kaynak: Yerel basın ve düzenleyici kurum açıklamaları temel alınarak derlenmiştir.

Pakistan Merkez Bankası, kısa süre önce tüm banka ve finans kuruluşlarına gönderdiği bildirimle ‘kripto hizmeti’ sunma yasağını kaldırdığını duyurdu. Bu adım, 2026’da yürürlüğe giren ‘Sanal Varlıklar Yasası’na dayanan bir *takip düzenleme* niteliği taşıyor. Söz konusu yasa ile Pakistan Sanal Varlıklar Düzenleme Kurumu(PVARA) kurulmuş, kripto piyasasının lisanslanması ve denetlenmesine yönelik temel çerçeve oluşturulmuştu.

Yeni kurallara göre bankalar, kendi öz sermayeleriyle ya da müşteri mevduatlarıyla kripto paralara yatırım yapamayacak, alım-satım yapamayacak ve kripto varlık saklayamayacak. Bunun yerine, yalnızca PVARA’dan lisans almış sanal varlık hizmet sağlayıcılarına(VASP) hesap açma gibi geleneksel bankacılık hizmetleri sunabilecekler. Böylece ‘bankalar arka planda kalıp, *sadece aracı* rolü üstleniyor’ yorumu öne çıkıyor.

Merkez Bankası, açıklamasında “Sıkı koşulların karşılanması halinde, denetime tabi kurumlar PVARA’ya tam kayıtlı işletmeler adına hesap açabilir” ifadelerine yer verdi. Bununla birlikte *kara para aklamanın önlenmesi(AML)*, *müşterini tanı(KYC)* ve *terörizmin finansmanının engellenmesi* gibi uyum kurallarının eksiksiz uygulanmasının *zorunlu* olduğunun altı çizildi. Bankalar, kripto firmalarını müşteri portföylerine dahil ederken lisans doğrulaması, güçlendirilmiş mali inceleme ve işlemlerin sürekli izlenmesi gibi sıkı prosedürleri devreye almakla yükümlü olacak.

Politika değişikliği, hükümetin devam eden dijital varlık stratejisiyle de örtüşüyor. Geçen yıl Aralık’ta Pakistan hükümeti, küresel borsa Binance ile bir *mutabakat zaptı(MOU)* imzalayarak, en fazla 2 milyar dolar tutarındaki devlet tahvilleri, hazine kağıtları ve emtia varlıklarının tokenleştirilmesi seçeneğini masaya yatırmıştı. Aynı dönemde düzenleyici kurum başkanı Bilal Bin Saqib, verdiği bir röportajda kripto para benimsemesini hızlandırma, Bitcoin(BTC) madenciliğinden faydalanma ve ulusal bir *stabil kripto para* çıkarma planlarını açıkça dile getirerek hükümetin bu alandaki kararlılığını vurgulamıştı.

Pakistan hükümetinin verilerine göre yaklaşık 40 milyon kişi, yani ülke nüfusunun yaklaşık %17’si kripto para alım-satımına katılıyor. Bu oran, Almanya ve Japonya gibi gelişmiş piyasaların önüne geçmiş durumda. Bireysel yatırımcı ağırlıklı bu ‘perakende pazar’ büyüklüğüyle Pakistan, küresel ölçekte ilk üç arasında gösteriliyor. ‘yorum: Yüksek katılım oranı, düzenleyici otoritenin piyasayı görmezden gelmesini fiilen imkansız kılıyor.’

Son düzenleme, bir yandan *kontrolsüz spekülasyonu sınırlama*, diğer yandan da kriptoyu yasal çerçeve içine alarak sermaye girişini ve sektörün kurumsal büyümesini teşvik etme amacı taşıyan bir *orta yol formülü* olarak değerlendiriliyor. Bankaların bilançolarını doğrudan kripto riskinden koruyan model, lisanslı altyapı üzerinden piyasaya kapı aralayarak regüle bir büyüme senaryosunu öne çıkarıyor.

Sonuç olarak Pakistan, *‘düzenlenmiş izin’* yaklaşımıyla kripto para ekosistemini yönetilebilir bir çerçeveye çekmeye çalışıyor. Bundan sonraki süreçte PVARA’nın lisans verme hızı ve denetim sertliği, ülke içindeki kripto pazarının ne kadar yayılacağını ve büyümenin ne ölçüde kontrollü kalacağını belirleyecek ana faktörler olacak.