Zcash(ZEC) ağında kesinti iddiaları: Blok gezgini hatası paniğe yol açtı, fiyat %10 yükseldi

Zcash(ZEC) ağında ‘hata’ paniği: Gerçekte kesinti yaşanmadı

Gizlilik odaklı blokzincir projesi Zcash(ZEC), güvenlik odaklı bir ağ yükseltmesinin hemen ardından ‘ağ durdu’ iddialarıyla gündeme geldi. Ancak yaşananların, ağdan değil geride kalan blok gezginlerinden kaynaklanan bir ‘görüntü hatası’ olduğu anlaşıldı. Yine de Orchard ‘shielded pool’ tarafındaki ‘zafiyet’ için alınan geçici önlemler ve kısıtlamalar, piyasada kısa süreli bir tedirginlik yarattı.

13’ünde (yerel saatle), Protos’un aktardığına göre Zcash ekibi pazartesi günü ‘eşgüdümlü ağ yükseltmesi’ başlatarak Orchard tarafındaki güvenlik açığını gidermeye yönelik bir güncelleme yaptı. Bu hamlenin hemen ardından bazı popüler blok gezginleri en güncel verileri yansıtmakta gecikince, X hesabı ‘Solid Intel’ Zcash ağının yaklaşık 4 saattir yeni blok üretmediğini öne sürdü. Bu paylaşım 180 binden fazla görüntülenerek hızla yayıldı ve rakip gizlilik coin’i Monero(XMR) lehine paylaşımlarla birleşince ‘ZEC ağı durdu’ algısını büyüttü.

Kısa süre içinde bu iddialara itirazlar geldi. Helius kurucularından Mert Mumtaz, Zcash ağının “hiçbir şekilde durmadığını” vurguladı ve ‘kesinti’ söylemini eleştirdi. Diğer bazı kullanıcılar da blok gezginlerindeki gecikmenin, doğrulanmamış şekilde ‘çöktü’ veya ‘kapandı’ diye yorumlanmasını ‘yorum’ sert bir dille ele aldı. Solid Intel ise yaklaşık 45 dakika sonra bir güncelleme paylaşarak, resmi blok gezgini dahil birçok gezginin yükseltme sonrası ağı yakalamaya çalıştığını ve ilk paylaşımlarının bu gecikmeye dayandığını açıkladı.

Fiyat tarafında tablo tersine döndü. CoinGecko verilerine göre Zcash(ZEC), son 24 saatte yaklaşık ‘%10 yükseliş’ kaydetti. Piyasa, ‘kesinti’ söylentisinden ziyade ağın dayanıklılığına ve güvenlik güncellemesinin tamamlanmasına odaklanmış görünüyor.

Olayın merkezinde aslında Zcash ağının tamamen durması değil, Orchard işlevinin geçici olarak devre dışı bırakılması vardı. Zcash Open Development Lab(ZODL), önceden yürütülen güvenlik denetimlerinde bir hata tespit edildiğini ve pazartesi ile çarşamba günleri arasında iki aşamalı bir düzeltme sürecine gidildiğini duyurdu. İlk aşamada doğrudan kod yamalamak yerine ‘soft fork’ ile Orchard işlemleri engellendi; ikinci adımda ise yapılan ‘hard fork’ ile ilgili zafiyet tamamen giderildi.

ZODL, şimdiye kadar söz konusu açığın kötüye kullanıldığına dair herhangi bir kanıt bulunmadığının altını çizdi. Ayrıca Zcash(ZEC) toplam arzında bir değişiklik olmadığını ve kullanıcıların gizlilik korumasının da ‘aynı düzeyde kaldığını’ vurguladı.

Aynı dönemde, Kraken’in işlettiği Ethereum(ETH) Layer2 ağı Ink de ciddi bir kesintiyle gündeme geldi ve genel olarak kripto altyapısına yönelik endişeleri artırdı. Ink ekibi, salı günü ağ genelinde aralıklı kesintiler yaşandığını duyurdu ve daha sonra sorunun ‘OP-reth’ isimli node istemcisindeki bir hatadan kaynaklandığını açıkladı. Kısa süre önce Sui(SUI) ağında da yükseltmeler ve takip eden düzeltmeler sırasında tekrarlayan ‘downtime’ sorunları görülmüştü. Bu örnekler, ‘yorum’ hızlı hareket eden ağ yükseltmelerinin, yeterince test ve şeffaflık olmadığında doğrudan ağ güveniyle çarpışabildiğini gösteriyor.

Zcash tarafında somut bir ağ kesintisinden çok, ‘algı ve iletişim kaynaklı bir yanlış anlaşılma’ daha büyük yankı uyandırdı. Yine de sıklaşan güvenlik yamaları ve protokol güncellemelerinin, özellikle gizlilik odaklı coin’ler ve Layer2 çözümleri için ‘hizmet sürekliliği’ tartışmalarını besleyebileceği görülüyor. Bu nedenle hem Zcash(ZEC) hem de benzer projeler için, teknik güncellemelerin ‘şeffaf, hızlı ve anlaşılır’ biçimde paylaşılması, kullanıcı güveni açısından her zamankinden daha kritik hale geliyor.