İran bağlantılı 4 milyar dolarlık yasa dışı kumar ağı Shelbit üzerinden kriptoyla yaptırımları delmiş olabilir

Global ölçekteki yasa dışı kumar gelirleri ile İran’ın yaptırımları delmek için kullandığı fonların ‘kripto para’ üzerinden bağlantılı olduğuna dair bulgular ortaya çıkarken, piyasada ‘güven’ ve ‘düzenleme’ tartışmaları yeniden alevlendi.

30’unda (yerel saatle), Reuters’a göre, Dubai merkezli büyük bir yasa dışı kumar ağı, yaklaşık 4 milyar dolar (yaklaşık 5,7 trilyon won) büyüklüğünde İran yaptırımlarını delmeye yönelik bir operasyona karışmış durumda ve bu fonlar ‘kripto para’ üzerinden taşınıyor. 2.000’den fazla platform işleten bu ağ, dünyadaki en büyük yasa dışı kumar şebekelerinden biri olarak gösteriliyor.

Hikâyenin merkezinde, lisansı olmayan ‘Shelbit’ isimli bir kripto para borsası yer alıyor. İranlı iş insanı Siavash Kayvanpour tarafından işletilen bu platform, yasa dışı kumar gelirleri ile İran devlet kurumları ve yaptırım kapsamındaki örgütleri ‘küresel kripto para piyasası’na bağlayan bir geçit olarak öne çıkıyor.

Habere göre, İran Merkez Bankası da dahil olmak üzere yaptırım listesinde bulunan kurumlar, fon transferlerini Shelbit üzerinden yürüttü. İran Merkez Bankası, 2019’dan bu yana İran Devrim Muhafızları Ordusu(IRGC), Kudüs Gücü ve Hizbullah’a destek verdiği suçlamasıyla ABD yaptırımlarına tabi bulunuyor.

Shelbit’in, yüz milyonlarca dolarlık tutarı Binance dahil büyük ‘küresel kripto para şirketleri’ne aktardığı tespit edildi.

Binance tarafı ise Shelbit’in hiçbir zaman kendi platformunda doğrudan bir hesaba sahip olmadığını belirtiyor. Ancak ilişkili olduğu tespit edilen kullanıcı hesaplarının incelenip ‘dondurulduğu’ ve ilgili bilgilerin kolluk kuvvetleriyle paylaşıldığı ifade ediliyor.

Soruşturmayı yürüten TRM Labs’tan John Wojcik, “Bu şimdiye kadar tespit edilen ‘İran bağlantılı yasa dışı kumar ağları’ içinde en büyük olanı ve küresel ölçekte de sayılı büyüklükte” yorumunda bulundu. Bir diğer blokzincir araştırmacısı Rich Sanders ise bunun “açık bir IRGC operasyonu” izlenimi verdiğini savunurken, Reuters, IRGC’nin Shelbit veya kumar ağını doğrudan kontrol ettiğine dair kesin bir kanıt bulunmadığını vurguladı.

Shelbit’in yalnızca İran Merkez Bankası ile değil, İsrail hükümetinin IRGC ile bağlantılı olduğunu iddia ettiği bazı kripto cüzdanları ve ABD yaptırım listesinde yer alan Nobitex borsasıyla da ilişkili olduğu ortaya kondu. Fonların bir kısmının ‘Bitcoin(BTC) madenciliği’ yoluyla üretildiği düşünülüyor. Bu durum, basit bir ‘kara para aklama’ mekanizmasının ötesine geçen, kripto para madenciliği ile ‘kendi fonunu üretme’ stratejisinin iç içe geçtiği bir yapı olduğuna işaret ediyor.

ABD, Mayıs’ta yine İran bağlantılı olduğu değerlendirilen yaklaşık 1 milyar dolar tutarında ‘kripto para’ varlığına el koymuştu. Shelbit dosyası, 2016’daki yaklaşık 20 milyar dolarlık “altın–petrol takası” yaptırım delme vakasından bu yana görülen en büyük örneklerden biri olarak değerlendiriliyor.

Son gelişmeler, ‘kripto paralar’ın sınır tanımayan para transferi avantajının aynı zamanda ‘yaptırım ve denetimden kaçış’ için de kullanılabildiğini bir kez daha ortaya koyuyor. Özellikle büyük borsalar ile ‘yaptırım kapsamındaki fonlar’ arasındaki dolaylı bağlantıların peş peşe ifşa edilmesi, küresel regülatörlerin gözetim ve ‘baskı’ mekanizmalarını daha da sertleştirebilir ‘yorum’. Pazar büyürken ‘şeffaflık’ ve izlenebilirlik, küresel kripto para ekosistemi açısından kritik bir kırılma noktası olarak öne çıkıyor; sektörün ‘piyasa güveni’ ise yeniden ciddi bir testten geçiyor.