Almanya'da ücret artışı Mayıs'ta yüzde 2,4'e geriledi, ECB değerlendirmesini sürdürüyor

Almanya'da toplu iş sözleşmelerine yansıyan ücret artış oranı, Mayıs ayında yıllık bazda yüzde 2,4'e geriledi. İran merkezli Orta Doğu savaşının tetiklediği enerji şoku ülkede enflasyonu yukarı çekse de, bunun ücret-fiyat sarmalına dönüştüğüne dair net bir işaret şimdilik görülmüyor.

Almanya Merkez Bankası Bundesbank(Bundesbank), 2026 Mayıs ayı ücret istatistiklerinde toplu sözleşme ücret artışının Nisan'daki yüzde 2,6'dan Mayıs'ta yüzde 2,4'e indiğini açıkladı. Hizmet sektöründe sözleşmeli ücretler yüzde 2,5, imalat sektöründe ise yüzde 1,3 arttı. Tek seferlik ve özel ödemeler hariç tutulan temel ücretlerde artış yüzde 2,7 olarak ölçüldü.

Sözleşmeli ücret, işçi ve işveren arasında toplu iş sözleşmesiyle belirlenen ücret düzeyini ifade ediyor. Fiilen ödenen ücretle birebir örtüşmese de, Almanya gibi toplu sözleşme kapsamının geniş olduğu işgücü piyasalarında orta vadeli fiyat baskısını ölçmek için kullanılan bir gösterge konumunda. Merkez bankalarının bu veriyi yakından izlemesinin nedeni, enerji fiyatlarındaki şokun ücret taleplerine ve şirketlerin fiyatlama kararlarına ne ölçüde sıçradığını görmek istemeleri.

Bundesbank, Mayıs ayı raporunda Orta Doğu'daki savaşın ardından yakıt ve ısınma yağı fiyatlarının yükseldiğini, bunun da Almanya'da tüketici enflasyonunu Nisan'da yüzde 2,9'a çıkardığını belirtti. Buna karşın kurum, 'önümüzdeki aylarda ücret artışının hızlanma olasılığı şu an için düşük' değerlendirmesinde bulundu. Zayıflayan büyüme görünümü nedeniyle sendikaların istihdamı riske atmadan büyük ücret zamları elde etmesinin zorlaştığı yorumu yapıldı.

Buradaki asıl mesele enerji fiyatlarındaki artışın kendisi değil, bunun ikinci tur etkiler yaratıp yaratmadığı. Ücret-fiyat sarmalı, yükselen fiyatların ücret taleplerini büyütmesi, artan ücretlerin de mal ve hizmet fiyatlarını yeniden yukarı itmesiyle oluşan bir döngüyü tanımlıyor. Bu döngü yerleşirse merkez bankaları, geçici bir enerji şokundan çok daha kalıcı bir fiyat baskısıyla karşı karşıya kalabilir.

Bundesbank'ın Haziran ayına ilişkin Almanya tahmini de benzer bir tabloya işaret etti. Kurum, HICP bazlı enflasyonun 2026'da yüzde 2,9, 2027'de yüzde 2,7, 2028'de ise yüzde 1,9 olacağını öngördü. Sözleşmeli ücret artışının 2026'da yüzde 2,9, 2027'de yüzde 2,7 seviyesinde gerçekleşmesi bekleniyor.

Bundesbank, savaşın ve enerji fiyatlarındaki yükselişin enflasyonu yukarı çektiğini, ancak ücret pazarlıklarına yansımasının zaman aldığını vurguladı. Almanya'da toplu sözleşmelerin genellikle iki ila üç yıllık dönemler için imzalanması da geçiş hızını yavaşlatan bir etken olarak gösterildi. Yani fiyat şoku, ücret pazarlıklarına anında değil, mevcut sözleşmeler ve genel ekonomik koşullar süzülerek daha geç yansıyabiliyor.

Avrupa Merkez Bankası(ECB) da 17 Haziran'da yayımladığı verilerde 2026 ücret artışının düzeltilmemiş bazda yüzde 2,6 civarında istikrarlı seyrettiğini bildirdi. Kurum, 23 Temmuz'da açıkladığı para politikası kararında faiz oranlarını sabit tutarken, enerji şokunun fiyatlar üzerindeki toplam etkisinin henüz tam olarak ortaya çıkmadığını kaydetti. Ücret takip göstergeleri ve ücret beklenti anketlerinin önümüzdeki birkaç çeyrek için ılımlı bir ücret artışına işaret ettiği belirtildi.

Bu değerlendirme Avrupa'nın para politikası yönü açısından da doğrudan bağlayıcı. ECB, fiyatları, ücretleri, enflasyon beklentilerini ve enerji fiyatlarındaki geçişkenliği her toplantıda ayrı ayrı gözden geçireceği yönündeki tutumunu koruyor. Enerji şoku geçici bir unsur olarak kalırsa politika alanı farklılaşabilir; ancak etki ücretlere ve uzun vadeli beklentilere yayılırsa merkez bankasının üzerindeki yük artabilir.

Kripto para piyasası açısından Avrupa para politikasının yönü dolaylı bir değişken konumunda. Kripto varlık piyasasında da büyük ekonomilerin enflasyon verileri, faiz ve likidite ortamını okumak için kullanılan bir referans niteliği taşıyor. Bitcoin(BTC) gibi riskli varlıklar faiz beklentileri ve dolar likiditesindeki değişimlere duyarlı hareket etse de, bu Almanya ücret verisinden yola çıkarak ECB'nin gelecekteki faiz rotasını kesin biçimde öngörmek şu aşamada mümkün görünmüyor.

Reuters'ın 24 Temmuz'da (yerel saatte) aktardığına göre ECB Yönetim Konseyi üyeleri, İran krizinin enflasyon riskini artırdığını düşünse de, yüksek yakıt maliyetlerinin tüketici fiyatlarına, ücretlere ve uzun vadeli beklentilere geniş çaplı biçimde yansımadığı görüşünde. Bundesbank Başkanı Joachim Nagel(Joachim Nagel), yaptığı açıklamada 'Orta Doğu'daki durum hâlâ son derece kırılgan' dedi ve 'hâlâ güçlü bir belirsizlikle karşı karşıyayız' diye ekledi. Bu ifadeler, politika yapıcıların enerji şokuna karşı temkinli durduğunu, ancak ücretlere sıçrama ihtimalini ayrıca izlemeye devam ettiğini gösteriyor.

Piyasa tarafında ise tepki, enflasyonun yeniden hızlanma riskine daha duyarlı şekilde gelişti. Reuters, Temmuz ortasında (yerel saatte) petrol fiyatlarındaki yükseliş ve Orta Doğu'daki çatışmanın yeniden alevlenmesinin Almanya tahvil faizlerini yukarı ittiğini, piyasaların ECB'den ek faiz artırımı gelme olasılığını daha fazla fiyatladığını aktardı. Ancak bu hareketin doğrudan Almanya ücret raporuna değil, enerji fiyatları ve para politikası rotasına ilişkin genel değerlendirmeye bağlı olduğu belirtiliyor.

Bundesbank'ın bu değerlendirmesi 'sarmal yok' yönünde nihai bir hüküm değil, yalnızca Mayıs verisine dayanan bir ölçüm. Kurum, raporunda savaşın uzaması ve reel ücretler üzerindeki baskının sürmesi halinde sendikaların ücret taleplerinin yeniden yükselebileceğini de kaydetti. Şu an için en güncel kesinleşmiş ücret verisi Mayıs ayına ait olduğundan, enerji şokunun ücretlere gerçekten sıçrayıp sıçramadığını daha net görebilmek için Haziran ve Temmuz'a ait pazarlık sonuçlarının doğrulanması gerekiyor.

Haberin doğrulanmasında Bundesbank'ın Mayıs ayı ücret istatistikleri, Mayıs ve Haziran ayı raporları, ECB'nin 17 Haziran'da yayımladığı ücret takip verileri, 23 Temmuz'daki para politikası açıklaması ile Reuters haberleri esas alındı.