%0,8'lik pay: Nvidia'nın ABD GDP katkısı tartışılıyor

Nvidia'nın(NVDA) ABD'deki tasarım ve Ar-Ge değeri, üretimin büyük ölçüde yurt dışında yapılmasıyla birleşince ABD gayri safi yurt içi hasıla (GSYH) istatistiklerinde bir miktar sulanabiliyor. Yapay zeka sunucuları ve yarı iletken tedarik zincirinin birden fazla ülkeye yayılması, şirketlerin sahada gördüğü yatırım büyüklüğü ile resmi büyüme rakamlarına yansıyan katkının farklı görünmesine yol açabiliyor.

ABD Ticaret Bakanlığı'na bağlı Ekonomik Analiz Bürosu(BEA), GSYH'yi tüketim, yatırım, kamu harcaması ve ihracatı toplayıp ithalatı düşerek hesaplıyor. İthalat, ABD dışında üretilen mal ve hizmetleri kapsadığı için yalnızca yurt içi üretimi ölçebilmek adına bu toplamdan çıkarılıyor.

Sorun, yapay zeka sunucusu ve yarı iletken tedarik zincirinde olduğu gibi tasarım, wafer üretimi, paketleme, montaj ve nihai satın alma aşamalarının farklı ülkelere bölündüğü durumlarda ortaya çıkıyor. Bir ABD şirketi çekirdek tasarımı üstlense bile, yurt dışında üretilen nihai ürün veya parçalar ABD'ye girdiğinde istatistiklerde ithalat olarak kaydedilebiliyor.

Nvidia, ABD Sermaye Piyasası Kurulu'na(SEC) sunduğu 2025 mali yılı faaliyet raporunda merkezinin Kaliforniya, Santa Clara'da bulunduğunu, tedarik zincirinin ise ağırlıklı olarak Asya-Pasifik bölgesinde yoğunlaştığını belirtti. Aynı raporda, yarı iletken wafer üretimi için Tayvan merkezli TSMC(TSM) ve Samsung Electronics ile çalıştığını, montaj, test ve paketleme işlemlerini ise ayrı yüklenici firmalara yaptırdığını kaydetti.

Bu yapıda, Nvidia'nın ABD'de üretilen tasarım ve yazılım değeri nihai yapay zeka sunucusu fiyatına yansısa da, yurt dışında üretilen kısım ABD'ye girerken ithalat kaleminden düşülebiliyor. Ancak tasarım değerinin Ar-Ge yatırımı, fikri mülkiyet hizmetleri, şirket karı ve ekipman yatırımı arasında ne kadar dağıldığı, işlem yapısına göre değişiyor.

TSMC de 2025 faaliyet raporunda, müşterilerin sağladığı özgün entegre devre tasarımlarına dayanarak üretim yapan bir 'foundry' olduğunu açıkladı. Tasarım ile üretimin farklı şirket ve ülkelere ayrılması, yarı iletken sektörünün temel yapısının GSYH hesaplamalarında tartışma konusu haline gelmesine neden oluyor.

Epoch AI, 5 Haziran tarihli raporunda yapay zeka ile ilişkili veri merkezi inşaatı, bilgi işlem donanımı ve ağ ekipmanının 2026 yılının ilk çeyreğinde ABD GSYH'sinin yaklaşık yüzde 0,8'ini oluşturduğunu tahmin etti. Hesaplama, tüm bilgi işlem altyapısına genişletildiğinde bu oranın yaklaşık yüzde 1,5'e çıktığını belirtiyor.

Bu rakam resmi bir GSYH kalemi değil; BEA verileri, ABD Nüfus Sayım Bürosu kayıtları ve Epoch AI'ın kendi ağ ekipmanı tahminlerini birleştiren bir analiz. Dolayısıyla yapay zeka altyapı harcamalarının makro göstergelere zaten yansıdığını gösteriyor ama Nvidia'nın tasarım değerinin resmi istatistiklerden ne kadar düştüğünü doğrudan ortaya koymuyor.

BEA'nın 2026 yılı ikinci çeyrek GSYH öncü verisi de aynı tartışmayla kesişiyor. Kurum, ABD reel GSYH'sinin yıllıklandırılmış bazda yüzde 1,5 büyüdüğünü, ithalatın ise GSYH hesabında düşülen kalem olarak arttığını açıkladı.

Teknoloji yatırımı ve ekipman ithalatı aynı anda büyüdüğünde, şirketlerin hissettiği sabit yatırım artışı ile büyümeye yaptığı resmi katkı farklı görünebiliyor. Şirketler yapay zeka sunucusu ve yarı iletken ekipman alımını yatırım genişlemesinin göstergesi olarak görse de, bunun yurt dışında üretilen kısmı yurt içi üretim artışı olarak aynı oranda yansımıyor.

Goldman Sachs Research, Kasım 2023 tarihli raporunda yapay zekanın 2034 yılına kadar ABD GSYH büyüme oranını 0,4 puan artırabileceğini öngörmüştü. Goldman Sachs ekonomistleri Joseph Briggs(Joseph Briggs) ve Devesh Kodnani(Devesh Kodnani), bu etkinin gerçek verilerde görülebilmesi için sektör genelinde 'yaygın benimseme' gerektiğini belirtti.

TokenPost daha önce, yapay zeka yatırım büyüklüğü ile GSYH büyümesine yapılan katkının birbirinden ayrılması gerektiğini vurgulayan Goldman Sachs analizini aktarmıştı. Ayrıca yapay zekayla ilişkili faktörlerin 2026 yılı ABD GSYH büyümesine net etkisini yaklaşık 0,1 puan olarak değerlendiren başka bir analizi de okuyucularla paylaşmıştı.

Bu tartışma, ABD büyüme rakamlarından çok yarı iletken tedarik zincirinin nasıl okunması gerektiğiyle ilgili. Nvidia'nın tasarımı ABD şirket değerinin merkezinde yer alsa da, üretim ve montaj TSMC, Samsung Electronics, SK Hynix ve sözleşmeli üretici firmalarını kapsayan küresel bir tedarik zincirine yayılmış durumda.

Şirket cirosu, yurt içi katma değer ve makro GSYH aynı rakamlar değil. Nvidia ürünlerine olan talep artsa bile, bu etkinin ABD GSYH'sine yansıması Ar-Ge yatırımı, fikri mülkiyet işlemleri, şirket karı ve ithalat düşümü gibi farklı kalemlere bölünerek ortaya çıkabiliyor.

Dolayısıyla buradaki tartışma Nvidia'nın finansal performansı ya da hisse senedi yönüyle ilgili değil. Yapay zeka yatırım dalgası ABD ekonomik göstergelerine kısmen zaten yansımış durumda; ancak sınır ötesi yarı iletken tedarik zinciri yüzünden bu katkının hangi kalemde göründüğünü ayrıştırmak istatistiksel olarak zor kalmaya devam ediyor.