AB'de bankacılık birliği hamlesi: 2027'nin ilk çeyreğinde kapsamlı yasa paketi geliyor

Avrupa Birliği (AB), ülkeler arasında parçalanmış durumdaki bankacılık piyasasını birleştirmek, sınır ötesi faaliyeti ve birleşmeleri kolaylaştırmak amacıyla düzenleme çalışmalarına başlıyor.

Avrupa Komisyonu, 17 Temmuz'da yayımladığı bankacılık sektörü rekabet gücü raporuyla birlikte bankacılık piyasasını daha bütünleşik ve verimli hale getirecek önerileri açıkladı. Komisyon, bankacılık birliğinin tamamlanmasını ve tek bir bankacılık piyasasının güçlendirilmesini temel öncelik olarak ortaya koydu. Bu içerikler Komisyonun bankacılık sektörünün rekabet gücünü artırmaya yönelik bildiriminde de yer aldı.

Maria Luís Albuquerque(Maria Luís Albuquerque), AB Finansal Hizmetler ve Tasarruf Yatırımları Birliğinden Sorumlu Komiseri, düzenlediği basın toplantısında "ülke bazındaki aşırı parçalanma, sınır ötesi faaliyeti ve ölçeği sınırlıyor" dedi. Bu açıklama, üye ülkeler arasındaki düzenleme ve denetim uygulamalarındaki farkların bankaların sınır ötesi büyümesini ve kaynak dağılımını zorlaştırdığı anlamına geliyor.

Komisyonun sorun olarak işaret ettiği alanlar sermaye ve likidite düzenlemeleri, denetim yöntemleri ve finansal tüketici koruma kurallarıydı. Bir bankanın birden fazla üye ülkede faaliyet gösterebilmesi için her ülkenin kendi standartlarını ayrı ayrı karşılaması gerektiği, bunun da sermaye ve likiditeyi ülke sınırları içinde hapsedip sistem ve uyum maliyetlerini artırabildiği belirtildi.

Bankacılık birliği, AB üye ülkelerinin banka denetimi, çözümleme ve mevduat sahibi koruma sistemlerini ortak bir çerçevede birleştiren bir düzenlemedir. Komisyon, bankacılık birliğinin tamamlanmasının finans kuruluşlarının sınır ötesi faaliyetini destekleyebileceğini ve tek pazarın verimliliğini artıracak bir temel oluşturabileceğini düşünüyor.

Aralık 2025'te yapılan paydaş görüşmelerinde de düzenleme çerçevesinin karmaşıklığı ile ülkeler arasındaki uygulama farklarının bankaların öngörülebilirliğini düşürdüğü ve sınır ötesi bütünleşmeyi zayıflattığı yönünde eleştiriler dile getirildi. Sermaye ve likiditenin ülke bazında sabitlenmesi ile farklı denetim standartları da bütünleşmeyi engelleyen etkenler arasında sayıldı.

Avrupa Komisyonunun görüşme sonuçlarına göre, bankacılık sektörünün dayanıklılığı ve sermaye sağlamlığı kabul edilmekle birlikte bütünleşme düzeyinin yeterli olmadığı belirtildi. Düzenleyici istikrarı korurken ülkeler arası engelleri azaltmak ise görev olarak kaldı.

Komisyon, bankacılık sektöründeki ölçek yetersizliği ile ülke bazlı parçalanmanın, ABD ve Çin'deki büyük finans kuruluşları karşısındaki rekabet gücünü sınırladığı görüşünde. Avrupalı bankaların birden fazla üye ülkede ölçek büyütebilmesi için ülkelerin düzenleme ve denetim sistemleri arasındaki farkların azaltılması gerektiği değerlendiriliyor.

Bu tartışma, sermaye düzenlemelerinin uygulanma biçimiyle de bağlantılı. Son açıklama da düzenlemeleri kaldırmaktan çok, bütünleşik ve verimli bir uygulama çerçevesi oluşturmaya odaklanıyor.

Üye ülkelerdeki denetim otoriteleri bankaların sağlamlığından ve mevduat sahiplerinin korunmasından sorumlu olduğu için düzenleme sadeleştirmesi denetimin gevşetilmesi anlamına gelmiyor. Komisyon da sermaye ve likidite yönetimi ile finansal tüketici koruma sistemlerini korurken sınır ötesi faaliyetteki tekrarlayan yükleri azaltma yönünde bir öneri sundu.

Sınır ötesi birleşmeler bu açıklamayla kesinleşmiş değil. Gerçek işlemler için her ülkenin denetim otoritesinin incelemesi ile sermaye ve mevduat sahibi koruma sistemlerinin uyumlaştırılması gerekiyor.

Dolayısıyla AB'nin bu adımı, belirli bankalar arasındaki bir birleşmeyi onaylayan bir tedbirden çok, sınırı aşan işlemlerin önünü açacak kurumsal engelleri azaltmaya yönelik bir politika yönelimi niteliğinde. Somut bir birleşme hedefi veya işlem takvimi paylaşılmadı.

Albuquerque, üye ülkelerin AB'nin ortak kurallarına dayanan tek pazarın avantajlarını kabul etmesi ve sınır ötesi bütünleşme ile faaliyeti engelleyen haksız engellerden kaçınması gerektiğini belirtti. Bu açıklama, ülkeler arasındaki düzenleme farklarının azaltılması sürecinde üye ülkelerin politika koordinasyonuna ihtiyaç duyulduğu şeklinde yorumlanıyor.

Komisyon, 2027'nin ilk çeyreğinde bankacılık düzenleme çerçevesini yeniden düzenleyen kapsamlı bir yasal paket sunmayı planlıyor. Paketin amacı bankacılık sektöründe rekabet gücünü artırmak, düzenlemeleri sadeleştirmek ve tek bir bankacılık piyasasında ilerleme sağlamak.

Yasal içeriğin somut hâli ve üye ülkelerin bunu ne ölçüde kabul edeceği sonraki süreçte belirlenecek. 2027'nin ilk çeyreğinde sunulacak yasal paketin sermaye ve likidite düzenlemeleri ile denetim usullerini ne ölçüde değiştireceği, bir sonraki aşamanın en önemli konusu olacak.