Brent petrolü 101,21 dolarda kapandı, Avrupa’da elektrikli araç satışları ağustosta %36 arttı

Brent petrolü 9 Eylül’de varil başına 101,21 dolardan (yaklaşık 140 bin won) kapandı. Aynı dönemde Avrupa’daki elektrikli araç satışları da arttı ancak petrol fiyatlarındaki yükselişin satış artışını doğrudan tetiklediğini gösteren bir kanıt bulunmadı.

ABD Enerji Bilgi İdaresi (EIA), Ağustos 2026’da Brent petrolünün ortalama fiyatını varil başına 91 dolar (yaklaşık 126 bin won) olarak hesapladı. Bu, temmuza göre 7 dolarlık artışa işaret ederken, arka planda İran petrolü ihracatına yönelik kısıtlamalar ile Hürmüz Boğazı ve Babülmendep Boğazı’ndaki taşımacılık aksamaları gösterildi.

EIA, ağustosta Orta Doğu’daki petrol üretim kesintilerini günlük ortalama 6,7 milyon varil olarak tahmin etti. Kurum, kesintilerin dördüncü çeyrekte de günlük ortalama 5,7 milyon varile ulaşabileceğini öngördü. Ancak bu rakam fiili arzı değil, tahmini yansıtıyor.

Brent petrolünün 9 Eylül’de varil başına 100 doların üzerine çıkması, Orta Doğu’daki petrol taşımacılığı ağlarında yaşanan belirsizliğin uluslararası fiyatlara yansıdığı bir örnek oldu. Bununla birlikte mevcut veriler, petrol fiyatlarındaki artış ile Avrupa’daki elektrikli araç satışlarındaki yükseliş arasında doğrudan bir nedensellik olduğunu göstermiyor.

Benchmark Mineral Intelligence verilerine göre Avrupa’da elektrikli araç satışları Ağustos 2026’da yıllık bazda %36 artarak 380 bin adede ulaştı. Başlıca pazarlardaki teşviklerin talebi desteklediği belirtildi.

Elektrikli araç satış verileri, kapsama alınan ülkelere göre değişiyor. Avrupa Alternatif Yakıtlar Gözlemevi (EAFO), 13 üye ülkede ağustos ayındaki bataryalı elektrikli araç tescillerinin yıllık bazda %50,8 arttığını açıkladı.

EAFO’nun AB27’ye ilişkin geçici verileri 182 bin 548 araç ve %31,0’lık yeni araç tescil payı gösterdi. Benchmark verileriyle kapsanan ülkeler ve araç tanımları farklı olduğu için iki rakamı doğrudan karşılaştırmak zor.

Avrupa’daki elektrikli araç satışları bir önceki aya göre %15 geriledi. Bu düşüşte yaz tatili dönemine bağlı mevsimselliğin etkili olduğu ifade edildi.

Elektrikli araç satışlarını yalnızca petrol fiyatları değil, teşvikler, emisyon düzenlemeleri, yeni model lansmanları ve şirket araçlarına yönelik talep de etkiliyor. Bu nedenle petrol fiyatları ile satışların aynı dönemde hareket etmesi, birinin diğerini yönlendirdiği anlamına gelmiyor.

Batarya metalleri piyasasında yalnızca lityuma ilişkin bazı göstergeler doğrulandı. S&P Global’in lityum endeksi 10 Eylül itibarıyla 122,29 dolar (yaklaşık 169 bin won) seviyesinde gösterildi.

Ancak bu veri, İran’daki gelişmelerin lityum fiyatlarını yükselttiği sonucuna varmak için yeterli değil. Nikel ve bakırın da aynı anda yükseldiğini gösteren bir kanıt sunulmadı.

Araç satışlarındaki artışın batarya malzemelerine yönelik talebe hemen yansıması da beklenemez. Üretim, stoklar ve uzun vadeli sözleşmelerdeki zaman farkları nedeniyle elektrikli araç tescilleri ile ham madde talebinin aynı anda hareket ettiğini söylemek zor.

OPEC+ üyesi yedi ülke, 6 Eylül’deki toplantıda ekim üretimini mevcut plan doğrultusunda koruma kararı aldı. Bir sonraki toplantının 4 Ekim’de yapılması planlanıyor.

EIA, 3 Eylül tarihli girdileri temel alarak Orta Doğu’daki petrol akışının toparlanması halinde Brent petrolünün 2027’nin ikinci çeyreğinde varil başına ortalama 77 dolara (yaklaşık 107 bin won) gerileyebileceğini öngördü. Bu tahmin, daha sonraki çatışma gelişmelerini içermiyor.

Petrol fiyatları ile Avrupa’daki elektrikli araç satışları aynı dönemde hareket etse de mevcut veriler teşvikler, düzenlemeler ve mevsimsellik gibi birçok faktörün ayrı ayrı etkili olduğunu gösteriyor.