ABD Senatosu, İran savaşı kararını 49-50 oyla reddetti

ABD Senatosu, İran’daki düşmanca eylemlerin durdurulmasını isteyen Savaş Yetkileri kararını 49’a karşı 50 oyla reddetti. Kararın Senato’dan geçmemesi, Başkan Donald Trump’ın İran’daki askeri operasyonlarını derhal durdurmayı amaçlayan girişimin de sonuçsuz kalmasına yol açtı.

ABD Senatosu, resmi oylama kaydına göre 24’ünde (yerel saatle), başkandan İran’la bağlantılı düşmanca eylemlerde görev yapan ABD askerlerini geri çekmesini isteyen Savaş Yetkileri kararını 49’a karşı 50 oyla reddettiğini açıkladı.

Cumhuriyetçi Parti’den Rand Paul, Lisa Murkowski, Susan Collins ve Thom Tillis lehte oy kullandı. Demokrat Parti’den John Fetterman karara karşı oy veren tek senatör olurken, Angela Alsobrooks oylamaya katılmadı.

Oylama öncesinde ABD Senatosu, İran savaşının sona erdirilmesini isteyen Savaş Yetkileri kararını gündeme aldı. Karar, Trump’ın Kongre’nin resmi savaş onayı olmadan İran’la çatışmayı sürdürmesini sınırlamayı amaçlıyordu.

Karar kabul edilseydi başkan, Kongre’nin savaş ilanı veya askeri güç kullanımı onayı bulunmadan İran’la bağlantılı askeri faaliyetleri durdurmak zorunda kalacaktı. Savaş Yetkileri kararı, Kongre’nin başkanın yurt dışındaki askeri faaliyetlerini sınırlamasına veya ABD askerlerinin geri çekilmesini talep etmesine imkân veren bir prosedürdür.

Bu ret, daha önce Kongre’den geçen İran savaşıyla ilgili kararları otomatik olarak geçersiz kılmıyor. Haziran ayında Senato ve Temsilciler Meclisi, İran’daki düşmanca eylemlerde görev yapan ABD askerlerinin geri çekilmesini isteyen bir Savaş Yetkileri kararını ele almıştı.

Söz konusu karar, ABD Kongresi’nin 1973 Savaş Yetkileri Yasası kapsamında onaylanmamış savaşların sona erdirilmesini talep edebileceğini belirtiyordu. Yasa, ABD toprakları dışında Kongre’nin savaş ilanı veya ayrı bir yasal onayı olmadan düşmanca eylemler yürütülmesi halinde Kongre’nin ortak kararla ABD askerlerinin geri çekilmesini talep etmesine izin veriyor.

Son oylama, daha önce Temsilciler Meclisi’nden geçen bir kararın Senato’da yeniden engellenmesi anlamına da geliyor. Temsilciler Meclisi’nde yedi Cumhuriyetçi milletvekili karara lehte oy vermişti.

Oylamada dört Cumhuriyetçi senatörün lehte oy kullanması, Cumhuriyetçi Parti içinde de başkanın İran’daki askeri operasyonlarına ilişkin görüş ayrılıkları bulunduğunu gösterdi. Ancak bir Demokrat senatörün karşı oy kullanması ve bir diğerinin oylamaya katılmaması nedeniyle lehte oylar çoğunluğa ulaşamadı.

Cumhuriyetçi Temsilciler Meclisi üyesi Thomas Massie, Savunma Bakanı Pete Hegseth hakkında sunulan azil tasarısında, Kongre’nin onayı olmadan İran savaşının sürdürülmesinin 1973 Savaş Yetkileri Yasası’na aykırı olduğunu savundu. Massie ayrıca Kongre’nin İran’a savaş ilan etmediğini veya askeri harekâtı onaylamadığını belirtti.

Savaş Yetkileri Yasası etrafındaki tartışmanın merkezinde, başkanın askeri faaliyet yürütme yetkisi ile Kongre’nin denetim gücünün sınırları yer alıyor. Başkanın askeri operasyonları sürdürüp sürdüremeyeceği ve Kongre’nin karar yoluyla askerlerin çekilmesini talep edip edemeyeceği konusunda tarafların yorumları ayrışıyor.

Oylama sonucu, İran savaşı üzerindeki Kongre denetimini artırma girişiminin Senato’da yeterli destek bulamadığını ortaya koydu. Bununla birlikte Senato ve Temsilciler Meclisi’nde savaş yetkileriyle ilgili oylamaların ve hukuki tartışmaların sürmesi bekleniyor.

Ancak bu oylama, daha önce kabul edilen İran savaşıyla ilgili kararların geçerliliğini ortadan kaldırmıyor. Mevcut kararlar ve başkanın askeri faaliyetleri konusunda Kongre’nin yeni adımlar atıp atmayacağı gündemde kalıyor.

İran savaşıyla ilgili Kongre oylamaları, yalnızca savaşın sürüp sürmeyeceğini değil, başkan ile Kongre arasındaki askeri yetki dağılımını da etkiliyor. Senato, kararı 49’a karşı 50 oyla reddetti.