Borsalar Arasında Kâr ve Zarar Dengelense de Ayrı Teminat Tasfiyeye Yol Açabilir

Borsalardaki teminatlar ayrı tutulduğunda, Bitcoin (BTC) long ve short pozisyonlarının toplam kâr ve zararı birbirini dengeleyebilir; buna rağmen hesaplardan biri önce tasfiye edilebilir. Kâr eden hesaptaki fonlar zarar eden hesaba zamanında aktarılamazsa hedge’in bir tarafı kapanır ve pozisyon fiyat hareketlerine yeniden açık hale gelir.

CryptoSlate, 11 Ekim’de yayımladığı analizde Bitcoin fiyatı düşerken Chicago Mercantile Exchange (CME) vadeli işlemlerindeki short pozisyonun kâr, Hyperliquid’deki long pozisyonun ise zarar ettiği varsayımsal bir örnek verdi. İki pozisyonun toplam sonucu dengelenebilse de borsaların teminat ve uzlaşma sistemleri farklı olduğu için bir taraftaki kârın diğer tarafta teminat olarak hemen kullanılamayacağını belirtti.

Analizdeki 4,5 milyon dolarlık long ve short pozisyonlar gerçek bir işlem örneği değil, varsayımdır. Bitcoin’in yüzde 20 düşmesi halinde her pozisyonda yaklaşık 900 bin dolarlık, birbirine zıt yönde kâr veya zarar oluşacağı hesaplandı. Bu hesap, iki sözleşmenin fiyatı aynı şekilde takip ettiği varsayımına dayanıyor; fonlama maliyetleri, vadeli ve sürekli sözleşmeler arasındaki fiyat farkı ve teminat gereklilikleri ayrıca etkili olabilir.

Hyperliquid’in belgelerinde, çapraz teminatlı bir hesaptaki gerçekleşmemiş kâr ve zararın aynı hesaptaki diğer çapraz teminatlı pozisyonların başlangıç teminatı için kullanılabileceği belirtiliyor. Bu kural, CME hesabıyla teminatın paylaşıldığı anlamına gelmiyor. CME Group, teminatı ürüne ve piyasa oynaklığına göre belirliyor. Hesap varlıkları sürdürme teminatının altına düştüğünde başlangıç teminatı seviyesine tamamlanması gerekiyor.

Analiz, her borsada 1 milyon dolar öz sermaye ve 2 milyon dolar borç kullanılarak 4,5 milyon dolarlık pozisyon açıldığı bir örneğe de yer verdi. İki tarafın toplamındaki 9 milyon dolarlık risk, açıklama amaçlı aritmetik bir örnektir; fonların genel işlem büyüklüğünü göstermez.

Birden fazla piyasadaki teminatı tek yerde yönetmeye yönelik hizmetler de sunuluyor. CoinRoutes teknolojisini kullanan kurumsal prime broker CRX Trade, 5 Ekim’de yaptığı resmi açıklamada Hyperliquid ve CME dahil platformları tek hesap ve teminat havuzunda birleştiren bir platform başlattığını duyurdu. Şirket, farklı borsalardaki pozisyonların birlikte görüntülenebildiğini belirtti.

Hizmet kurumlara ve profesyonel yatırımcılara yönelik. Krediler bağımsız üçüncü taraf kredi kuruluşlarınca değerlendiriliyor. Birleşik yönetim, borsaların tasfiye yetkisini veya sert piyasa hareketlerinde emirlerin gerçekleşmesine ilişkin riskleri ortadan kaldırmıyor.

Galaxy Research, 10 Ekim 2025’teki sert düşüşü sonradan analiz ederek tasfiye edilen kaldıraçlı pozisyonların değerinin 19 milyar doları aştığını hesapladı. Bu tutar, piyasa stresinin teminat ve likidite üzerinde baskı yaratabileceği koşullara işaret ediyor; ancak o dönemdeki tasfiyelerin yukarıdaki varsayımsal pozisyon yapısından kaynaklandığı anlamına gelmiyor.

Borsalar arası hedge’in riski yalnızca pozisyonların kâr ve zararına bakılarak değerlendirilemez. Teminatın hangi hesapta bulunduğu, başka bir hesaba aktarılıp aktarılamadığı ve sert piyasa hareketlerinde iki pozisyonun birlikte kapatılıp kapatılamadığı, tek taraflı tasfiye riskini belirliyor.

Çapraz teminat, aynı hesaptaki birden fazla pozisyonun teminatı paylaşmasıdır. Teminat borsalar arasında ayrı tutuluyorsa başka bir hesaptaki gerçekleşmemiş kâr hemen kullanılamayabilir.