İngiltere'de yapay zekâ faaliyetlerinin GSYH büyümesinin yaklaşık beşte birine katkı sağladığı tahmin ediliyor

İngiltere'de yapay zekâ bağlantılı faaliyetlerin, yıl başından bu yana kaydedilen GSYH büyümesinin beşte birinden biraz daha azına katkı sağladığı tahmin ediliyor.

İngiltere Merkez Bankası (Bank of England), 5 Kasım'da yayımladığı Kasım 2026 Para Politikası Raporu'nda uzun vadeli teknoloji kaynaklı büyüme eğilimini hesaba kattıktan sonra bu tahmini paylaştı. Banka, yapay zekâ faaliyetlerinin İngiltere ekonomisinin büyümesine katkısını kesin olarak ölçmenin zor olduğunu da belirtti.

Banka, yapay zekâ faaliyetlerini ölçmek için bilgisayar programlama ve danışmanlık, bilgi hizmetleri ve yayıncılık sektörlerinin üretimini birlikte değerlendirdi. Bu sektörlerdeki üretimin tamamı yapay zekâ kaynaklı değil; veriler, mevcut teknoloji sektörlerinin büyümesini de yansıtıyor olabilir.

İngiltere Merkez Bankası Başkanı Andrew Bailey, 9 Kasım'da Zürih'te yaptığı konuşmada, “Yapay zekâ ve bunun için gereken yatırımlarda pozitif bir arz şokunun başladığına dair işaretler artıyor” dedi. İngiltere'deki ekonomik faaliyetin beklenenden güçlü seyrettiğini belirten Bailey, şirketlere sunulan hizmetlerdeki yapay zekâ yatırımlarını bunun nedenlerinden biri olarak gösterdi.

Pozitif arz şoku, ekonominin üretim kapasitesini artıran bir değişimi ifade ediyor. İngiltere Merkez Bankası, yapay zekâ yatırımlarının verimlilik artışına daha güçlü biçimde dönüşmesi hâlinde potansiyel arz büyümesini destekleyebileceğini düşünüyor. Ancak şimdiye kadar gözlenen benimseme eğiliminin ağırlıklı olarak ekonomideki talebi desteklediğini değerlendiriyor.

Rapora göre bugüne kadarki büyüme katkısı çoğunlukla yapay zekâ teknolojilerinin geliştirilmesi ve benimsenmesinden geldi. Yapay zekânın geniş çapta kullanılarak sektörler genelinde verimliliği artırdığına dair belirgin bir etki henüz görülmedi.

Şirket anketine katılanlar, yapay zekânın son üç yılda verimliliği yaklaşık yüzde 0,5 artırdığını değerlendirdi. İngiltere Merkez Bankası, bu etkinin yıllık verimlilik artışına katkısının 2024 başından bu yana yaklaşık 0,1 ila 0,2 yüzde puan olduğunu belirtti.

Buna karşılık şirketler, yapay zekânın önümüzdeki üç yılda yıllık verimlilik artışını ortalama yaklaşık 0,9 yüzde puan yükseltmesini bekliyor. Bu rakam, şirketlerin beklentilerini yansıtıyor; gerçekleşmiş bir verimlilik artışı anlamına gelmiyor.

Raporda, beklentideki bu artışın yaklaşık yarısının istihdam artışındaki yavaşlamaya, diğer yarısının ise üretim artışındaki hızlanmaya bağlandığı belirtildi. Yapay zekânın benimsenme hızı ile verimlilik etkisinin büyüklüğü ve ne zaman görüleceği konusunda önemli belirsizlikler bulunduğu da vurgulandı.

İngiltere Merkez Bankası Para Politikası Komitesi, yapay zekâ verimliliğine ilişkin değerlendirmeden ayrı olarak, 4 Kasım'da politika faizini 0,25 yüzde puan artırarak yüzde 4'e çıkardı. Kasım raporunda İngiltere'nin eylül ayı tüketici enflasyonu yüzde 3,5 olarak verildi. Faiz kararının arka planında enerji fiyatları dâhil enflasyon baskıları da yer aldı.

Bailey, yapay zekâ yatırımlarının getirisi iyi olsa bile piyasanın bu yatırımların değerini olduğundan yüksek değerlendirebileceğini söyledi. Getiriler beklentileri karşılasa dahi gerçekleşmelerin gecikmesinin varlık fiyatlarında düzeltme riskini artırabileceğini ifade etti.

Bailey, tüm yapay zekâ şirketlerinin başarılı olacağı varsayımıyla fiyatlama yapılmasını da risk olarak gösterdi. Yapay zekâ yatırımları ve beklentileri artsa da şirketlerin performanslarının birbirinden farklı olabileceğini belirtti.

Bailey ayrıca yapay zekâ modellerinin piyasaya sürülmeden önce ve sonra daha kapsamlı test edilmesi, olay bildirimlerinin ve denetimin güçlendirilmesi gerektiğini söyledi. Finansal istikrar risklerinin yanı sıra kamu güveninin korunmasının da önemli olduğunu vurguladı.

Bailey daha önce G20'ye gönderdiği bir mektupta gelişmiş yapay zekânın finans sektöründeki siber riskleri artırabileceği uyarısında bulunmuştu. Son konuşmasında ise varlık fiyatlarında balon oluşma ihtimaline ve yapay zekâ modellerinin güvenlik testlerine değindi.

İngiltere Merkez Bankası Para Politikası Komitesi, yapay zekânın İngiltere'deki verimlilik üzerindeki etkisini izlemeyi sürdürecek. Komite ayrıca İngiltere Ulusal İstatistik Ofisi'nin (ONS) Şubat 2027'de yayımlaması beklenen sektör verilerini inceleyecek.