Hürmüz Boğazı’nda ekimde 750 geçiş, VLCC sayısı 156

Hürmüz Boğazı’ndan ekim ayında 750 gemi geçişi kaydedildi; bu sayı önceki aya göre 1 artarken çok büyük ham petrol tankeri (VLCC) geçişleri 184’ten 156’ya geriledi.

S&P Global’ın Hürmüz Boğazı sayımında fiilen gözlemlenen geçişlerle tahmini geçişler birlikte yer alıyor. Bu nedenle toplam geçiş sayısı ile gemi türlerine göre değişimi ayrı değerlendirmek gerekiyor.

Aynı sayımda kuru yük gemisi geçişleri 149’a ulaştı ve haziran ayından bu yana en yüksek seviyeyi gördü. Sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) taşıyan gemilerin geçişi ise 32 oldu; bu, savaşın başlamasından bu yana kaydedilen en yüksek aylık sayı.

Sıvılaştırılmış petrol gazı (LPG) taşıyan gemilerin geçişi eylüldeki 40’tan ekimde 36’ya indi. Geçiş sayısı boğazdan geçen gemi adedini gösteriyor; taşınan yükün fiilî miktarıyla aynı ölçüt değil.

Deniz güvenliğiyle ilgili olaylar da sürüyor. Uluslararası Denizcilik Örgütü’nün (IMO) 11 Kasım’da güncellediği doğrulanmış olaylar listesinde Orta Doğu sularında 136 olay ve 25 denizci ölümü yer aldı. Bu sayım yalnızca Hürmüz Boğazı’nı kapsamıyor.

Plastik üretiminde kullanılan etilen ve propilen, naftadan elde ediliyor. S&P Global Energy CERA’nın analizine göre savaş öncesinde Hürmüz Boğazı’ndan günde yaklaşık 1,2 milyon varil nafta geçiyordu; bu miktar Asya’nın ithalat talebinin yüzde 60 ila 70’ini karşılıyordu.

Orta Doğu kaynaklı nafta sevkiyatı bu yıl şubattaki 4,06 milyon tondan martta 692 bin tona geriledi. Bunlar aylık sevkiyat miktarları; ekimdeki boğaz geçiş sayısıyla hem ölçüm dönemi hem de ölçülen unsur bakımından farklı.

Güney Kore Ticaret, Sanayi ve Enerji Bakanlığı 15 Nisan tarihli açıklamasında, ülkenin nafta ithalatının yüzde 73’ünün ve ham petrol ithalatının yüzde 69’unun Orta Doğu’dan geldiğini bildirdi. Bu oranlar ithalatın menşeini gösteriyor; söz konusu yüklerin tamamının Hürmüz Boğazı’ndan geçtiği anlamına gelmiyor.

Hükümet o dönemde, nisan-haziran aylarında sözleşmesi yapılan ek nafta ithalatındaki fiyat farkının bir bölümünü karşılamak üzere 674,4 milyar wonluk bir program duyurdu. Destek kapsamı ve tutarı açıklamanın yapıldığı tarihteki bilgileri yansıtıyor.

TokenPost, ağustos ayında Hürmüz geçişlerinin savaş öncesine kıyasla yaklaşık yüzde 70 azaldığını ve Suudi Arabistan’ın ham petrol yüklemelerinin kısmen yeniden başladığını aktarmıştı. Önceki haber geçişlerdeki düşüşe ve petrol yüklemelerine odaklanırken, son sayım aylık geçişleri gemi türlerine göre gösteriyor.

Aramco CEO’su Amin H. Nasser, 5 Ekim tarihli konuşma metninde Hürmüz Boğazı tamamen yeniden açılıp piyasa güveni toparlandıktan sonra bile talebi karşılarken ham petrol stoklarını yenilemenin iki yılı bulabileceğini belirtti. Bu öngörü ham petrol stoklarıyla ilgili; nafta veya plastik hammaddelerinin arzının ne zaman toparlanacağına dair bir süre vermiyor.

Uluslararası Gıda Politikası Araştırma Enstitüsü (IFPRI), analizinde 2026’nın ilk yarısında küresel azotlu gübre ihracatının geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 9 azaldığını bildirdi. Çin ve ABD’den yapılan ihracat, Körfez bölgesindeki düşüşün bir bölümünü telafi etti.

Üre fiyatı nisan sonunda yıl başına kıyasla yaklaşık yüzde 80 yükselmiş, ağustos sonunda ise yıl başındaki seviyesine dönmüştü. Boğazın kapanmasının ardından fosfatlı gübre fiyatları yüzde 25 ila 30 arttı; kükürt fiyatı da yıl başına göre iki katın üzerine çıktı.