Ripple’ın Eski CTO’su Schwartz: Bitcoin(BTC) Teknolojik Çıkmaz Sokakta, Asıl Fark Layer2 ve XRPL’de Olacak

Ripple’ın eski baş teknoloji sorumlusu(CTO) David Schwartz, Bitcoin(BTC)’i ‘teknolojik çıkmaz sokak’ olarak nitelendirdi ve artık Bitcoin geliştirmeye geri dönmeyi neredeyse hiç düşünmediğini söyledi. Bitcoin ile Ripple’ın teknoloji ve *yönetim* felsefesi etrafında süren tartışmaların ortasında gelen bu çıkış, sektörde dikkat çekti.

Schwartz, Ripple’ın eski CTO’su ve XRP Ledger(XRPL) tasarımının ilk günlerinden beri projede yer alan kilit bir isim. Tartışma, 9’unda (yerel saatle) sosyal medya platformu X’te Bram Kanstein’in XRP’nin ilk dönemindeki ‘genesis reset’ konusuna atıf yaparak “kriptonun *merkezileşme* doğasını gösteren tipik bir vaka” olduğunu söylemesiyle başladı. Kanstein, XRP’nin 32.750’nci bloğunu fiili başlangıç noktası olarak gördüğünü, buna rağmen ‘gerçek genesis blok’ gibi muamele görmesinin “kriptonun merkezi yapısını açığa çıkardığını” öne sürdü.

Bunun üzerine Schwartz, tartışmanın odağını Bitcoin’e çevirdi. XRP’ye yönelik eleştirilerin haksız olduğunu savunan Schwartz, Bitcoin tarafında “çok daha merkezi” sayılabilecek en az iki önemli olay yaşandığını hatırlattı. Ona göre kritik nokta, XRP’de olduğu gibi “hep birlikte düzeltelim” kararı alınmasından ziyade, Bitcoin’de “sorunu aynen kabul etmeye” yönelik toplu tercihin yapılmış olmasıydı. *yorum* Burada, konsensüsün nasıl kurulduğu ve hangi hatanın nasıl yönetildiği üzerinden ‘merkezileşme’ tartışmasını yeniden çerçevelemeye çalışıyor. *yorum*

Bir X kullanıcısı, SegWit(Segregated Witness) güncellemesini örnek göstererek “Bahsettiğin bu tip protokol değişiklikleri mi?” diye sorunca Schwartz, “SegWit’i özellikle kastetmedim” diyerek net bir ayrım yaptı. Yeni bir özelliğin eklenmesini tek başına ‘merkezileşme’ kanıtı saymadığını belirten Schwartz, yine de “bu yönde argüman geliştirmenin mümkün olduğunu” ifade etti. Onun asıl işaret ettiği örnek, 2010’da yaşanan Bitcoin *rollback* (zincir geri alma) olayıydı. O dönemde Bitcoin ağında kritik bir hata sonucu aşırı arz oluşmuş, geliştiriciler ve topluluk birlikte hareket ederek zinciri geri sarmıştı. Schwartz’a göre bu, *Bitcoin* için de “merkezi karar alma” tartışmasını kaçınılmaz kılan bir vaka.

Tartışmanın yönü 10’unda (yerel saatle) değişti. X kullanıcısı Khalid Elwady, “XRP Ledger’ı birlikte tasarladıktan sonra, yeniden Bitcoin geliştirmeye katılmayı hiç düşündün mü?” diye sorunca, Schwartz’ın bugünkü *öncelik* seti daha açık ortaya çıktı. “Pek sayılmaz(Not really)” yanıtını veren Schwartz, ardından Bitcoin’i teknoloji odaklı bir proje olmaktan çok, dolar gibi yerleşik para standartlarına benzeyen bir varlık olarak gördüğünü anlattı.

Schwartz, “Bitcoin’in tıpkı dolar gibi, büyük ölçüde teknolojik olarak çıkmaz bir yola girdiğini düşünüyorum” ifadesini kullandı. Devamında da “En azından blokzincir katmanında, teknolojinin Bitcoin’in başarısı üzerinde o kadar da büyük etkisi olmadığını görüyoruz” dedi. Ona göre bugün Bitcoin’in başarısını belirleyen asıl unsurlar; *ağ etkisi*, *likidite* ve *güven* gibi sosyal ve finansal faktörler. Yani ağın temelinde yatan çekirdek teknolojide yapılacak ince ayarlar, fiyat ya da benimsenme üzerinde geçmişteki kadar belirleyici değil. *yorum* Bu bakış açısı, Bitcoin’i “yenilikçi teknoloji ürünü”nden çok “yerleşik para standardı” kategorisine yerleştiriyor. *yorum*

Schwartz’ın değerlendirmesi, *Bitcoin* ile *XRP Ledger* arasındaki eski “merkezi vs merkeziyetsiz” tartışmasına da yeni bir katman ekliyor. Bitcoin savunucuları, XRPL’nin erken dönem yapısı ve Ripple şirketinin etkisi nedeniyle, XRP’yi “Bitcoin’e göre çok daha merkezi” olmakla eleştiriyor. Schwartz ise “Bitcoin’in de erken döneminde güçlü müdahaleler ve koordineli kararlar alındığını” vurgulayarak, XRP’ye yönelik bu eleştirilerin tek taraflı olduğunu ima etti. Yani bir yandan Bitcoin’in “teknolojik durağanlığını” teslim ederken, diğer yandan XRP’nin geçmişine dönük merkezileşme suçlamalarını da dengelemeye çalıştı.

Öte yandan Schwartz, Bitcoin’in bu *teknolojik durağanlığını* doğrudan bir başarısızlık işareti olarak da görmüyor. Ona göre Bitcoin, artık başlı başına bir mühendislik problemi değil; küresel bir varlık sınıfı. Bu nedenle asıl yenilik ve değişim, *ikinci katman(Layer2) çözümleri*, finansal altyapı ve düzenleyici çerçeveler gibi çevresel alanlarda yaşanacak. Yani çekirdek protokol nispeten sabit kalırken, Bitcoin ekosistemi üst katmanlar ve hizmetler üzerinden evrilecek.

XRP Ledger içinse daha çok bir “mühendislik laboratuvarı” yaklaşımı söz konusu. Ripple’daki CTO görevinden ayrılan Schwartz, XRPL üzerinde kendi projelerini geliştirmek istediğini daha önce duyurmuştu. XRP tarafında *akıllı kontratlar*, *ödeme altyapısının geliştirilmesi* ve *tokenize varlık* desteğinin genişletilmesi gibi başlıklar gelecek fırsatları olarak görülürken, Schwartz “temel katman teknolojisini değiştirerek yeni kullanım alanları yaratma” stratejisini savunuyor. Bu da XRPL’yi, Bitcoin’in aksine “sürekli fonksiyon genişletmeye odaklanan” bir altyapı konumuna yerleştiriyor.

Sonuç olarak bu tartışma, *Bitcoin* ve *XRP Ledger* arasındaki felsefi ayrımı yeniden öne çıkardı: Bitcoin, “değişimden çok korunmaya” öncelik veren bir para standardı olarak konumlanırken; XRP Ledger, “sürekli teknik gelişim ve uygulama odaklılık” çizgisinde ilerleyen pratik bir ağ olarak öne çıkıyor. Schwartz’ın sözleri, Bitcoin’e doğrudan bir saldırıdan ziyade, iki protokolün artık farklı rollere ve beklentilere sahip olduğunu kabul eden bir tablo çiziyor.

Haberin yazıldığı sırada XRP fiyatı 1,38 dolar (yaklaşık 1.992 TL) civarında işlem görüyordu. Fiyat, önemli uzun vadeli göstergelerden biri olan 200 haftalık üssel hareketli ortalamanın(EMA) altında seyrediyor ve teknik analiz tarafında hâlâ *zayıf* görünüm söz konusu. Buna karşın, Schwartz’ın da işaret ettiği gibi, uzun vadede “*teknolojik gelişim*” ile “*para standardı*” çizgisinde ayrışan Bitcoin ve XRP Ledger’ın nasıl bir farklılaşma göstereceği, piyasa oyuncuları tarafından yakından izleniyor.