800 milyon dolarlık gümrük vergisi iadesi FedEx(FDX) müşterilerine ulaşıyor

ABD'de geçersiz sayılan Trump yönetimi dönemi ithalat gümrük vergileri, bazı lojistik şirketleri üzerinden tüketicilere geri dönmeye başladı. Ancak iade, tüm alıcılara doğrudan nakit ödenen tek tip bir süreç değil; gümrükleme kaydı ve vergiyi fiilen kimin ödediği belirleyici oluyor.

FedEx(FDX), ABD hükümetinden aldığı gümrük vergisi iadelerini müşterilerine geri ödemeye başladı. AP'nin haberine göre △FedEx(FDX) △UPS(UPS) △DHL, uygun bulunan işlemler için iade başvurusu ve müşteri ödemesi sürecini yürütüyor. Kapsam, bu lojistik şirketlerinin gümrükleme sırasında 'ithalatçı' rolünü üstlendiği ve gümrük vergisini müşteriye yansıttığı işlemlerle sınırlı.

İadenin hukuki dayanağı, 20 Şubat'ta (yerel saatle) açıklanan ABD Yüksek Mahkemesi kararı. Mahkeme, Trump yönetiminin Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası'na (IEEPA) dayanarak geniş kapsamlı ithalat gümrük vergisi uygulayamayacağına hükmetti.

IEEPA, ABD başkanına acil ekonomik yetkiler tanıyan bir yasa. Bu davada tartışılan nokta, yasanın bu denli geniş çaplı bir gümrük vergisi uygulamasına dayanak oluşturup oluşturamayacağıydı. Karardan sonra ABD Gümrük ve Sınır Koruma Dairesi'nin (CBP) iade süreci ve lojistik şirketlerinin müşteri bilgilendirmesi devreye girdi.

FedEx, IEEPA gümrük vergisi iadesine ilişkin açıklamasında, CBP'den iadeyi alır almaz masrafı başta üstlenen müşterilere ve alıcılara faiziyle birlikte ödeme yapacağını duyurdu. AP'ye göre şirket, 800 milyon dolarlık(yaklaşık 1,13 trilyon won) bir iadeyi işleme koyuyor.

UPS, müşteriler adına ödediği gümrük vergisinin 5 milyar dolara(yaklaşık 7 trilyon 85 milyar won) ulaştığını açıkladı. Şirket, uygun kargolar için CBP'den iadeyi aldıktan sonra parayı fiilen ödeyen tarafa geri vereceğini belirtti.

DHL de kendisinin ithalatçı olduğu işlemlerde ABD'deki müşterilere çek kesebileceğini açıkladı. Müşterinin ithalatçı olduğu işlemlerde ise ödeme, CBP'nin ACH iade hesabına yapılıyor.

Tüketicinin cebine yansıyan tutar, gümrük vergisinin nasıl üstlenildiğine göre değişiyor. Tax Foundation, 2025'te uygulanan Trump dönemi gümrük vergilerinin ABD'de hane başına ortalama 1000 dolarlık(yaklaşık 1 milyon 420 bin won) bir vergi artışı etkisi yarattığını tahmin etmişti; ancak bu tutarın doğrudan hesaplara yatması söz konusu değil.

İade yapısında asıl belirleyici, hükümetin parayı kime geri verdiği ve nihai maliyeti kimin üstlendiği. Lojistik şirketi gümrük vergisini kendi adına ödediyse, iade önce şirkete giriyor ve iç mutabakatın ardından müşteriye ulaşıyor.

Büyük perakendecilerde yapı farklı işliyor. △Amazon(AMZN) △Best Buy(BBY) △Costco(COST) gibi gümrük vergisini ürün fiyatına, kâr marjına veya ürün karmasına yansıtan şirketlerde, tek tek tüketiciye kesilen gümrük tutarını ayırmak zor.

AP'nin haberine göre Amazon, sınırlı sayıda izlenebilir işlemde müşteriye otomatik iade yapacağını, kalan tutarı ise fiyat indirimine yönlendireceğini açıkladı. Bu durumda tüketici, iade etkisini hesaba para yatması yerine fiyat düzenlemesi biçiminde hissedebilir.

Tartışmanın can alıcı noktası iadenin nihai muhatabı. Lojistik şirketinin ithalatçı olduğu küçük tutarlı yurt dışı alışverişlerde tüketici, banka hesabı veya ödeme yöntemiyle kısmi iade alabiliyor. Ancak ithalatçının perakendeci olduğu veya gümrük vergisinin ürün fiyatına karıştığı durumlarda nakit iade ihtimali düşük.

Hukuki süreç de sürüyor. ABD hükümeti, gümrük mahkemesinin genel iade kararına itiraz etti ve iadenin yalnızca davanın taraflarıyla sınırlı tutulması gerektiğini savundu.

TokenPost daha önce 100 milyar dolarlık(yaklaşık 142 trilyon won) gümrük vergisi iadesinin kapsamını belirleyen itiraz sürecini haberleştirmişti. Hükümetin talebi kabul edilirse, Kore merkezli şirketler dahil davaya taraf olmayan ithalatçıların, ABD gümrük işlemi bazında iade hakkı olup olmadığını ve ayrı dava açma gerekliliğini tek tek kontrol etmesi gerekebilir.

ABD'ye ürün gönderen şirketler veya ABD'den online alışveriş yapan tüketiciler için de iade ihtimali, gümrükleme kaydına ve ödemeyi kimin yaptığına göre değişiyor. Bu gelişmenin Bitcoin(BTC) veya Ethereum(ETH) gibi kripto para piyasalarını doğrudan etkilediğine dair bir bulgu bulunmuyor.