ABD'den Kanada'ya %50 Tarife: Carney Kapsamlı Anlaşma İstiyor

Kanada Başbakanı Mark Carney(Mark Carney), ABD ile yürütülen ticaret görüşmelerinde ülkesi aleyhine olacak bir anlaşmayı kabul etmeyeceği yönündeki tutumunu yineledi. ABD'nin bazı Kanada menşeli ürünlere yönelik ek yüzde 50 tarife uygulama kararı, Kuzey Amerika ticaret kurallarına dair baskıyı yeniden artırdı.

ABD Başkanı Donald Trump(Donald Trump), 20 Temmuz'da bazı Kanada menşeli ürünlere ek yüzde 50 tarife getiren kararı açıkladı. Beyaz Saray, söz konusu tarifenin Türkiye saatiyle 19 Ağustos günü 07.01'de yürürlüğe gireceğini, enerji, potas, Ticareti Genişletme Yasası'nın 232. maddesi kapsamındaki bazı ürünler, balık ve kritik minerallerin ise kapsam dışında tutulacağını duyurdu.

Carney, Charlottetown'da düzenlenen eyalet başbakanları toplantısında yaptığı konuşmada "ABD ile ticaret görüşmelerini güçlendiriyoruz ve gerekirse çıkarlarımızı korumaktan çekinmeyeceğiz" dedi. Anlaşma sağlanamaması halinde atılabilecek adımlar için ise "her şey masada" ifadesini kullandı.

Açıklamaların odağı, ani bir karşı hamleden çok görüşmelerin kapsamına yönelik. Kanada hükümeti, sektörel istisnalar veya kısa vadeli uzlaşılar yerine 'CUSMA' olarak bilinen ABD-Meksika-Kanada Anlaşması'nın bütününü kapsayan bir anlaşma peşinde.

Kanada Başbakanlığı, 20 Temmuz'da yayımladığı açıklamada ABD'nin adımını doğrudan CUSMA'yı hedef alan tek taraflı bir ticaret önlemi olarak nitelendirdi. Açıklamada, Kanada'nın zaten ayrıntılı ve kapsamlı bir teklif sunduğu, önümüzdeki haftalarda görüşmelerin yoğunlaştırılmaya hazır olunduğu belirtildi.

CUSMA, ABD, Meksika ve Kanada arasında mal ticaretini, menşe kurallarını ve uyuşmazlık çözüm süreçlerini düzenleyen Kuzey Amerika serbest ticaret çerçevesi. Belirli ürünlere tanınacak tarife istisnaları tek başına otomotivden hammaddelere, tarım ve hayvancılık ürünlerine uzanan tedarik zincirini bir bütün olarak kapsayan anlaşma yapısını karşılamıyor; Kanada'nın asıl kaygısı bu noktada yoğunlaşıyor.

Reuters'e göre ABD, Kanada ve Meksika ile görüşmeleri ayrı yürütüyor ve Washington, Meksika tarafındaki müzakerelerde daha fazla ilerleme kaydedildiğini değerlendiriyor. Bu durum Kanada'yı Meksika'dan farklı koşullarla karşı karşıya bırakabilecek bir yapı ortaya koyuyor.

CUSMA'nın uzun vadeli uzatılması meselesi de gündemde. Kanada hükümeti, Temmuz'da yapılan ortak gözden geçirme toplantısının ardından CUSMA'nın 2036 yılına kadar tam geçerliliğini koruduğunu ve istenildiği an 16 yıl daha uzatılabileceğini açıkladı.

ABD ise aynı ay, mevcut haliyle 16 yıllık bir uzatmaya onay vermedi. Sürmekte olan tarife anlaşmazlığı, kısa vadeli bir karşılıklı misilleme sürecinden çok Kuzey Amerika'daki üç ülke arasındaki ticaret kurallarının yeniden teyit edilmesi sürecine denk düşüyor.

Kanada içinde eyaletler arasında da tepki düzeyi farklılaşıyor. Reuters'in aktardığına göre Alberta ve Saskatchewan, ham petrol ve potas ihracatına kısıtlama getirilmesi veya karşı tarife uygulanması seçeneklerine mesafeli duruyor.

Buna karşılık Ontario ve Britanya Kolumbiyası daha sert bir karşılık talep etti. Carney hükümetinin ABD karşısındaki müzakere gücünü korurken eyaletler arasındaki sektörel çıkarları da dengelemesi gerekiyor.

Piyasa tepkisi sınırlı kaldı. Reuters, Kanada S&P/TSX bileşik endeksinin 21 Temmuz'da 408,76 puan, yüzde 1,2 yükselerek 35.369,08 puandan kapandığını bildirdi.

Reuters'e göre bazı stratejistler, enerji ve diğer emtialara tanınan istisna maddelerinin yatırımcı güvenini destekleyen etken olduğu görüşünde. Ancak şu ana kadar yalnızca yürürlük tarihi ve istisna kapsamı netleşti; görüşmelerin nihai sonucu henüz belli değil.

Bu gelişme, daha önce enerji ihracatına kısıtlama getirilmesi olasılığının piyasa değişkeni olarak gündeme geldiği önceki habere konu olan tabloyla da örtüşüyor; enerji ve kritik mineral istisnalarının kapsamı, tedarik zinciri maliyeti tartışmalarının merkezinde kalmaya devam ediyor.

ABD'nin ek yüzde 50 tarifesi Türkiye saatiyle 19 Ağustos günü 07.01'de yürürlüğe girecek. Kanada ile ABD, bu tarihe kadar tarife kapsamı ve CUSMA görüşmelerinin sınırları üzerinde görüşmelerini sürdürecek.