18'inde sona eriyor: ABD-İran ateşkesinde uzatma sinyali yok

ABD ile İran arasındaki ateşkesin süresi Türkiye saatiyle 18'inde doluyor; ancak iki taraf arasında süre uzatımına yönelik somut bir adım henüz görülmüyor. Hürmüz Boğazı'ndan geçiş ve dondurulmuş İran mali varlıkları, müzakerelerin en kritik başlığı olmayı sürdürüyor.

Politico, 15'inde (yerel saatle) bir Beyaz Saray üst düzey yetkilisinin açıklamalarına dayanarak ABD ile İran arasındaki durumun 'tıkanma noktasında' olduğunu yazdı. Yetkili, aynı gün öğleden sonra itibarıyla ateşkesin uzatılmasına dair herhangi bir bilgi almadığını belirtti.

Söz konusu yetkili, 'Ne kadar yakın ya da ne kadar uzak olduğumuzun bir önemi yok' diyerek, 'Asıl mesele İran'ın müzakere masasına oturup bir anlaşmaya razı olup olmayacağı. Şu anda bunu yapmıyorlar' dedi. Açıklama, müzakere mesafesinden çok İran'ın anlaşma isteğinin belirleyici olduğuna işaret ediyor.

Şu anda masadaki başlıklar, dondurulmuş İran mali varlıklarının akıbeti ve Hürmüz Boğazı'ndan gemi geçişi meselesi. ABD, İran'a yönelik deniz ablukasını bir müzakere kozu olarak elde tutarken, İran'ın savaş tazminatı, dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması ve tüm cephelerde tehditlerin durdurulmasını talep ettiği aktarıldı.

Hürmüz Boğazı, Orta Doğu petrol sevkiyatının en kritik geçiş noktalarından biri. Bölgedeki gerginliğin artması petrol fiyatlarını, dolar hareketlerini ve risk iştahını etkileyebilir. Yine de yalnızca bu müzakere tıkanıklığından yola çıkarak Bitcoin(BTC) gibi kripto paraların fiyat yönü hakkında kesin bir çıkarım yapmak güç.

TokenPost daha önce, ABD ile İran arasında 60 günlük ve 90 günlük ateşkes uzatma seçeneklerinin gündeme geldiğini aktarmıştı. O dönem Pakistanlı kaynaklar üzerinden yürütülen arabuluculuk çabaları ile İran tarafının bunu yalanlayan açıklamaları birbiriyle çelişmişti.

Bu son haber, uzatma tartışmalarının henüz somut bir anlaşmaya dönüşmediğini gösteriyor. Gelişme, daha önce İranlı üst düzey bir yetkilinin ABD ile ateşkes uzatımına dair herhangi bir görüşme olmadığını söylediği açıklamayla da örtüşüyor.

Beyaz Saray yetkilisi, müzakerelerin zorlaşmasının nedeni olarak İran'ın iç güç yapısını gösterdi. Yetkiliye göre İran, İslam Devrim Muhafızları Ordusu (İDMO), dini liderlik ve hükümet kanadı olmak üzere üç ayrı kanada bölünmüş durumda; bir kanatla varılan mutabakat diğerlerinin onayı anlamına gelmiyor.

Yetkili, 'Bir anlaşmanın işe yaraması için herkesin onayının gerektiğini biliyoruz' dedi ve şöyle devam etti: 'Onlar bizim pozisyonumuzun ne olduğunu biliyor ama biz çoğu zaman onların pozisyonunun ne olduğunu bilmiyoruz. Sürekli kaleyi yer değiştiriyorlar.' ABD tarafı, İran'ın iç karar alma yapısının müzakere hızını yavaşlattığını düşünüyor.

ABD, Hürmüz Boğazı'ndan geçiş için ücret talebini de kabul edilemez buluyor. Beyaz Saray yetkilisi, 'Geçiş ücreti yok. Herhangi bir bedel yok. Kontrol yok. Nasıl ifade edilirse edilsin, bu konu tartışmaya bile açılamaz' dedi.

Hürmüz Boğazı'ndaki geçiş sorunu yalnızca enerji piyasalarını değil, döviz piyasalarını da etkileyen bir jeopolitik değişken. Petrol arzına dair belirsizliğin büyümesi dolar talebini, enflasyon beklentilerini ve risk iştahını aynı anda sarsabilir.

Kripto para piyasasında bu tür jeopolitik risklerin kısa vadeli yatırımcı psikolojisine yansıması mümkün. Ancak BTC fiyatı; faiz patikası, dolar likiditesi, spot ETF'lere yönelik arz-talep dengesi ve makro göstergeler gibi birçok etkenden eşzamanlı olarak etkileniyor.

ABD, İran'a yönelik ek ekonomik yaptırımlar da öngörüyor. Ancak müzakerelere yakın bir isim, Politico'ya Trump yönetiminin İran'ın acı eşiğinin ekonomik baskıyla yeterince düşürülemeyebileceğini göreceğini söyledi.

Şu an için netleşen bir sonraki takvim, ABD saatiyle 17'sinde, Türkiye saatiyle 18'inde sona erecek ateşkes süresi. Uzatılıp uzatılmayacağı, ABD ile İran'ın vereceği sonraki açıklamalarla ortaya çıkacak.