1,2 GW'lık İsveç nükleer projesine GE Vernova Hitachi ve Samsung C&T ortak oldu

İsveç merkezli nükleer teknoloji şirketi Studsvik(Studsvik AB), yeni nükleer santral projesinde stratejik ortak olarak GE Vernova Hitachi Nükleer Enerji(GE Vernova Hitachi Nuclear Energy) ile Samsung C&T(028260)'yi seçti. Proje, her biri 300 megavat gücünde dört küçük modüler reaktörden (SMR) oluşan, toplamda 1,2 gigavatlık (GW) bir kapasiteyi hedefliyor.

Studsvik, 3'ünde (yerel saatle) yayımladığı açıklamada, GE Vernova Hitachi Nükleer Enerji, Samsung C&T, GE Vernova Financial Services ve DS Investment Partners ile birlikte İsveç'teki 'ReFirm' nükleer programını yürüteceğini duyurdu. İlk reaktör ünitesinin devreye alınması için hedeflenen tarih 2030'ların ortası olarak belirlendi.

Proje, İsveç'in güneyinde, Stockholm'ün güneyinde kalan Nyköping veya Valdemarsvik bölgelerinden birinde hayata geçirilecek. Nyköping, Studsvik'in halihazırda lisanslı bir nükleer tesis işlettiği bölge. Valdemarsvik'teki Malma sahası için ise başvuru Mart 2026'da yapılmıştı.

Valdemarsvik başvurusu, İsveç'in yeni nükleer yasası çerçevesinde yapılan ilk başvuru olarak öne çıkıyor. İsveç, 2026'dan itibaren mevcut üç nükleer santral sahasının dışında da reaktör kurulmasına izin veren bir düzenleme uyguluyor; ancak her tesis için hükümet onayı gerekiyor.

Anlaşma şu an için erken geliştirme aşamasında. Studsvik, sözleşmenin belirli bir süre için 'münhasır' iş birliği yapısı içerdiğini, ancak nihai yatırım kararı ya da inşaat izni anlamına gelmediğini açıkladı. Ortak geliştirme süreci; ticari, teknik, düzenleyici ve finansal değerlendirmeleri kapsıyor.

Taraflar arasında görev dağılımı da netleşti. Studsvik; lisanslama, çevresel etki değerlendirmesi, saha hakları, yerel halkla iletişim ve İsveç hükümetiyle koordinasyondan sorumlu olacak. GE Vernova Hitachi ise reaktör tasarımı, lisanslama desteği, maliyet tahmini ve tasarım yetkisini üstlenecek.

Samsung C&T, projede uygulama (EPC) ekibi olarak yer alacak. DS Investment Partners geliştirme döneminde yatırım tarafını yönetirken, GE Vernova Financial Services finansal danışmanlık ve yapılandırma görevini üstlenecek.

Projede kullanılacak BWRX-300, 300 megavat gücünde bir küçük modüler reaktör (SMR) modeli. SMR'ler, büyük ölçekli santrallere kıyasla daha küçük ünitelerle standardizasyonu ve tekrarlanabilir inşayı hedefleyen bir tasarım yaklaşımı sunuyor; bu tür projelerde lisanslama, tedarik zinciri ve finansman yapısı başarıyı belirleyen temel unsurlar arasında sayılıyor.

Karl Thedéen(Karl Thedéen) Studsvik CEO'su, açıklamada “Bir reaktör bir projedir. Dört reaktör ise bir endüstrinin başlangıcıdır” dedi. Bu ifade, açıklamanın tek bir ünite anlaşmasından çok standardizasyon ve tedarik zinciri kurulumuna odaklandığı şeklinde yorumlanıyor.

Oh Se-chul(오세철) Samsung C&T İnşaat Bölümü CEO'su ise açıklamada, “kanıtlanmış teknolojiyi, EPC uygulama gücünü, işletme yetkinliğini ve finansal kapasiteyi bir araya getirerek ReFirm programının geliştirilmesi için bir temel oluşturuyoruz” dedi. Samsung C&T ayrıca İsveç'teki yerel tedarik zinciri ve sanayi kapasitesinin güçlendirilmesine de değindi.

Bu gelişme, Samsung C&T'nin yurt dışı nükleer santral yatırımlarıyla GE Vernova'nın İsveç pazarına yeniden girişinin kesiştiği bir nokta oluşturuyor. Bu haber, aynı projeyi GE Vernova ve İsveç'teki nükleer rekabet dinamikleri açısından yeniden ele alıyor.

Rolls-Royce(Rolls-Royce) ile karşılaştırma yapılırken dikkatli olmak gerekiyor. Rolls-Royce, Haziran'da yaptığı açıklamada, Videberg Kraft(Videberg Kraft) şirketinin İsveç'in batı kıyısında inşa edeceği üç küçük modüler reaktör için Rolls-Royce SMR'yi ortak olarak seçtiğini duyurmuştu. Söz konusu proje, Vattenfall(Vattenfall) ve Industrikraft(Industrikraft) şirketlerinin de yer aldığı ayrı bir girişim.

İsveç hükümeti aynı ay yaptığı açıklamada, devletin Videberg Kraft'ta yüzde 60 pay sahibi olduğunu ve devlet kredileri ile çift yönlü fark sözleşmelerini (CfD) içeren bir destek yapısı oluşturduğunu bildirmişti. Bu destek yapısı yalnızca Videberg Kraft projesi için geçerli olup, Studsvik'in bu projesinden ayrı tutuluyor.

Dolayısıyla Studsvik'in bu açıklamasını yalnızca Rolls-Royce'un seçilmesinin ardından gelen bir karşı hamle olarak görmek, tabloyu eksik yansıtıyor. GE Vernova Hitachi ile Samsung C&T, Ekim 2025'te Kuzey Amerika dışındaki stratejik pazarlarda BWRX-300 kurulumunu hedefleyen bir iş birliğini zaten duyurmuş, o dönemde İsveç'te potansiyel 5 üniteye kadar kurulumdan da söz etmişti.

Studsvik, aynı gün basın ve yatırımcı brifingleri yapacağını duyurdu. Şirket, açıklamanın 2026 yılı kâr-zarar tablosuna somut bir etkisinin olmayacağını belirtti. Saha kesinleşmesi, hükümet onayı, finansal yapılandırma ve nihai yatırım kararı ise geliştirme sürecinin ilerleyen aşamalarında ele alınacak.