Ethereum(ETH), kuantum tehditlerine karşı kendini 'ayakta kalma testine' hazırlıyor

Ethereum(ETH), gelecekte tamamen kendi kendine işlemesini hedefliyor. Ethereum’un kurucusu Vitalik Buterin, 24’ünde yayımladığı blog yazısında, ağın sürekli bakım gerektiren bir servis değil, “el altında hep kullanılmaya hazır bir çekiç” gibi çalışması gerektiğini söyledi. Buterin, bu fikir doğrultusunda 'walkaway test' yani çekip gidildiğinde bile sistemin çökmeden çalışıp çalışmadığını ölçen bir ilke öneriyor. En büyük önceliklerden biri olarak ise 'kuantum riski'ne karşı dayanıklı bir sisteme ulaşılması gösteriliyor.

Buterin’e göre Ethereum, sadece sürekli güncellenen merkezi olmayan bir hizmetten öte, zamanla değişmeye gerek kalmadan uzun vadeli çalışabilecek bir altyapıya evrilmeli. Bu da ‘sertleşme’ (ossification) yani ağın daha fazla karmaşıklaştırmadan mevcut haliyle kararlı olması anlamına geliyor. Böyle bir yapı, özellikle *kuantum bilgisayar* tehdidi gibi ileri teknoloji riskleriyle başa çıkabilmesi açısından büyük önem taşıyor.

Buterin’in vurguladığı temel konulardan biri, Ethereum’un *tam kuantum dirençli* (full quantum resistance) hale gelmesi. Çünkü gelecekte kuantum bilgisayarların, mevcut şifreleme yöntemlerini aşabileceği düşünülüyor. NIST (ABD Ulusal Standartlar ve Teknoloji Enstitüsü), kriptografik geçişlerin yavaşlığını dikkate alarak, şimdiden önlem alınması gerektiğini savunuyor. Algoritma değişikliklerinin işlemelere ve altyapıya tamamen yansıtılması genelde 10 ila 20 yıl sürüyor. Bu nedenle NIST, 2024’te *kuantum sonrası şifreleme* (Post-Quantum Cryptography) için ilk standartları yayımladı. İngiltere Ulusal Siber Güvenlik Merkezi (NCSC) ise 2035 yılına kadar bu geçişin tamamlanmasını hedefliyor.

Bir başka gizli tehdit ise daha şimdiden veri toplayıp gelecekte kuantum bilgisayarlarla bu verileri kırmak isteyen kötü niyetli aktörler. Kısacası, risk geleceğe ait olsa bile, savunma hazırlıkları bugünden başlamalı. Ethereum’un bu tehdide yönelik attığı adımlar arasında, *hesap soyutlaması* (account abstraction) ön plana çıkıyor.

Ethereum, 2023’ün Mart ayında EIP-4337 üzerinden hesap soyutlamasını ana ağa entegre etti. Bu sayede 2025 itibarıyla 26 milyon akıllı cüzdan ve 170 milyon üzeri kullanıcı işlemini destekleyebildi. Bu yapı, farklı imzalama algoritmalarının test edilmesini mümkün kılıyor. Örneğin, kuantum dayanıklı imza algoritmalarından biri olan *Falcon*, geliştiriciler tarafından denenmeye başlandı. Yine de bu çabalar hâlâ deneysellik aşamasında ve tam destek “Splurge” adı verilen yol haritası aşamasında yer alıyor.

Ethereum, farklı kullanıcı sınıflarının farklı imzalama sistemlerine dayanması nedeniyle, çok katmanlı bir dönüşüm süreci yürütmek zorunda. Bireysel kullanıcılar ECDSA algoritmasını kullanırken, Proof-of-Stake doğrulayıcıları BLS12-381 yapılarını tercih ediyor. Bu nedenle, tüm sistemin kuantum güvenli hale getirilmesi için hem yazılımsal hem de kullanıcı odaklı çok yönlü bir dönüşüm planı gerekiyor. Bu süreçte, yeni doğrulama yolları, güvenli anahtar rotasyonu ve kullanıcı deneyimi bozulmadan sistemin evrilmesi sağlanmalı. Burada da hesap soyutlaması, sistemin esnekliğini yükselterek merkezi destek olmadan yapısal değişiklikleri mümkün kılıyor.

Buterin’in önerdiği *walkaway test* aslında temel bir soruyu gündeme getiriyor: "Ethereum kendi başına ayakta kalabilir mi?" Bu test, sadece teknolojik değil, aynı zamanda ideolojik bir sınav. Buterin, Ethereum’un işlevselliğinin belirli bir geliştirici grubuna değil, protokolün kendisine bağlı olması gerektiğine inanıyor. Ona göre, Ethereum’un başarısı, yeni özellikler vaat ederek değil, zaten şu anki haliyle değerli olmasında yatıyor. *Yorum: Bu yaklaşım, merkezsizliğin yalnızca ağ yapısıyla değil, aynı zamanda güven bağımlılığıyla da ölçüldüğünü gösteriyor.*

İşte bu nedenle Ethereum’un gerçek sınavı, çalışabilmek için kurtarılmaya ihtiyaç duymayan bir teknoloji olup olmadığıyla ilgili. Gelecek saldırılara karşı hazırlıklı, esnek ama sağlam bir yapı, onu yalnızca bir kripto para platformu değil, aynı zamanda bir açık altyapı standardı haline getirebilir.