Bitcoin(BTC) %50 düştü: Satış dalgasının 3 nedeni ortaya çıktı

Son bir ay içinde Bitcoin(BTC), %40’tan fazla değer kaybederek kripto para piyasasını şaşırttı. 2 Şubat haftasında yılın en düşük seviyesine gerileyerek 59.930 dolar seviyesine düştü. Bu rakam, Ekim 2023’te kaydedilen tüm zamanların en yüksek seviyesi olan 126.200 dolardan %50’nin üzerinde bir gerilemeye işaret ediyor. Bu sert düşüşün arkasında üç temel neden öne çıkıyor: Asya merkezli hedge fon riskleri, ETF bağlantılı bankacılık ürünlerinden kaynaklanan arbitraj işlemleri ve madencilerin yapay zeka(AI) sektörüne yönelmesi.

İlk neden, Hong Kong merkezli hedge fonların ‘kaldıraçlı pozisyon başarısızlığı’ olarak ifade ediliyor. DeFi Development’ın operasyon direktörü Parker White’a göre bu fonlar, ABD’deki spot Bitcoin ETF’lerine bağlı opsiyonlara yatırım yapmak adına düşük faizli Japon yeni borçlanarak yüksek riskli dijital varlıklara yöneldi. Özellikle BlackRock’ın IBIT isimli ETF ürünü çevresinde yoğun hareketlilik yaşanırken, bu ürün tek günlük işlem hacmi açısından 10,7 milyar dolarla rekor kırdı. Buna ek olarak, opsiyon primleri de 900 milyon doları aştı.

Ancak Bitcoin’deki yükseliş duraksayınca ve Japonya’da borçlanma maliyetleri artınca fonlar ağır zarara uğradı. Kredi kuruluşları fonlardan ek teminat talep edince, fon yöneticileri hızla Bitcoin ve Solana(SOL) gibi varlıkları satarak likidite sağlamaya çalıştı. Bu da satış baskısını daha da artırarak fiyat düşüşünü hızlandırdı.

İkinci olarak, ABD merkezli bankaların ‘delta hedge’ kaynaklı satış hamlelerinin etkili olduğu düşünülüyor. BitMEX’in kurucu ortağı Arthur Hayes’e göre Morgan Stanley(MSFT) gibi bankalar, müşterilerine IBIT gibi spot Bitcoin ETF’lerine bağlı getiri korumalı yapılandırılmış ürünler sattı. Ancak bu ürünlerde belirli fiyat seviyelerinin altına inilmesi, bankaların kayıplarını azaltmak için piyasada Bitcoin veya türev ürünlerini satmalarını zorunlu kılıyor.

Bitcoin’in 78.700 dolar seviyesinin altına inmesiyle birlikte, bankaların otomatik hedge işlemleri devreye girmiş olabilir. Bu noktada piyasada ‘negatif gamma’ etkisi oluşarak, fiyat düştükçe satış baskısının arttığı kısır döngü ortaya çıktı. Böylece geleneksel yatırım bankaları bu süreçte doğal satışçı pozisyonuna geçip düşüşü hızlandıran bir etken haline geldi.

Üçüncü etken ise görünüşte sessiz ama uzun vadede etkili: Madenciler AI alanına yöneliyor ve bu durum Bitcoin ağının işlem gücünü doğrudan etkiliyor. Analist Jordi Gibson’a göre, yapay zeka veri merkezi ihtiyacındaki patlama, bazı büyük madencilerin yön değiştirmesine yol açtı. 2025 Aralık hedefli olarak Riot Platforms, elindeki 161 milyon dolarlık BTC’yi nakde çevirerek çok amaçlı bir veri merkezi modelini benimsedi. Benzer şekilde, IREN isimli madencilik şirketi de AI altyapı yatırımlarını resmi olarak duyurdu.

Bu değişim sonucunda Bitcoin’in toplam hash oranında %10 ila %40 arasında bir düşüş yaşandığı tahmin ediliyor. Hash Ribbons göstergesinde 30 günlük ortalamanın 60 günlüğün altına inmesi, madenci kârlılığında düşüş ve buna bağlı satış baskısının artabileceğini işaret ediyor. Teknik analistler bu durumu ‘teslimiyet (capitulation)’ evresi olarak adlandırıyor.

Öte yandan, bir adet Bitcoin üretmenin maliyeti de ciddi bir faktör. KWh bazlı elektrik giderleri üzerinden hesaplanan ortalama maliyet 58.160 dolar iken, toplam operasyon maliyeti 72.700 dolar civarında bulunuyor. Bitcoin fiyatı bu seviyelere yaklaştıkça madencilerin zarar etme riski de artıyor.

Uzun vade düşünen ‘balina’ yatırımcılar da temkinli davranıyor. 10–10.000 BTC arasına sahip cüzdan adreslerinin toplam arz içerisindeki oranı son dokuz ayın en düşük seviyesine geriledi. Bu da alım yönünde hareketten ziyade, ya satış ya da bekle-gör tavrının ağırlık kazandığını ortaya koyuyor.

Özetle, Bitcoin’deki bu son düşüş sadece tek bir sebepten kaynaklanmıyor. Asya hedge fonlarının kaldıraçlı pozisyonlarının tasfiyesi, Amerikan bankalarının türev işlemlere dayalı satışları ve madencilerin sektörel yön değişimi hep birlikte piyasayı aşağı itti. Yatırımcılar, potansiyel ekonomik belirsizliklere, ABD’nin faiz politikalarına ve altcoin’lerdeki paralel hareketlenmelere karşı dikkatli olmalı.