Trump’ın Barış Kurulu, Gazze için dolar endeksli stabil kripto para planını masaya yatırdı

Trump’ın öncülük ettiği ‘Barış Kurulu(Board of Peace)’nun, Gazze’de kullanılmak üzere ‘dolar endeksli stabil kripto para(stablecoin)’ planını masaya yatırdığı iddia edildi. Amaç, savaş nedeniyle ‘nakit kıtlığı’ yaşayan bölgede dijital ödeme altyapısı kurarak ticareti ve temel ödemeleri daha akıcı hale getirmek. ‘Dijital dolar benzeri bir ödeme aracı’ ile hem yerel esnafın hem de yardım akışının önünün açılması hedefleniyor.

Financial Times(FT), 23’ünde (yerel saatle) yayımladığı haberde, Trump tarafından kurulan Barış Kurulu’nun Gazze’de kullanılacak, ABD dolarına 1:1 ‘peg’ edilmiş yeni bir stabil kripto para fikrini incelediğini yazdı. Barış Kurulu’nun, geçen ay Dünya Ekonomik Forumu(WEF) sırasında resmen kurulan yeni bir yapı olduğu belirtiliyor. Habere göre bu fikir, İsrailli teknoloji girişimcisi Liran Tancman(Liran Tancman) tarafından geliştiriliyor ve Tancman, kurula ‘ücretsiz danışman’ statüsünde katkı sunuyor. FT’nin aktardığı kaynaklar, projenin henüz çok erken aşamada olduğunu, ancak çıkarılacak varlığın dolar endeksli olmasının şu an için temel varsayım olduğunu söylüyor.

FT’ye konuşan kaynaklar, planlanan varlığın “yeni bir ‘Gazze parası’ ya da resmi bir Filistin ulusal para birimi” olmayacağını özellikle vurguluyor. Tanıma göre bu yapı, Gazze sakinlerinin günlük ihtiyaçlarını ‘dijital olarak ödeyebilmesini’ sağlayan bir araç; yani parasal egemenlik tartışmalarını tetiklemeden, ‘ödemeler ve para transferi altyapısındaki boşluğu’ doldurmaya odaklanan dolar tabanlı stabil kripto para modeli. Buna karşın, bu varlığın Gazze’ye hangi kanallar üzerinden sokulacağı, kimin ihraç edip yöneteceği, hangi cüzdan ve ödeme altyapılarıyla çalışacağı gibi temel detaylar henüz net değil. Stabil kripto paralar, rezerv varlıkların şeffaflığı, düzenleyici uyum, kullanıcı kimlik doğrulama(KYC) gibi kritik başlıklarda farklı tasarımlara sahipken, savaş bölgesinde bu konular daha da karmaşık hale geliyor.

Görüşmelere, 14 üyeden oluşan ‘Gazze Ulusal İdare Komitesi(NCAG)’ ile Nickolay Mladenov(Nickolay Mladenov) liderliğindeki ‘Yüksek Temsilcilik Ofisi(Office of the High Representative)’nin de dahil olduğu bildiriliyor. Bu iki yapı, Barış Kurulu ile birlikte stabil kripto paranın hangi kurallara tabi olacağını ve ‘erişim haklarını’ yani kimin, hangi şartlarda bu dijital varlığı kullanabileceğini tanımlamakla görevlendiriliyor. Tancman’ın, Washington’da yapılan son Barış Kurulu toplantısında NCAG’nin “güvenli bir dijital omurga” kurduğunu, elektronik ödemeler, finansal hizmetler, e-öğrenme ve sağlık hizmetlerini kapsayan ‘açık bir platform’ tasarlandığını, bu platformda veriye dair kontrolün ise kullanıcıda kalmasının hedeflendiğini anlattığı aktarılıyor. Bu açıklamalar, stabil kripto paranın tekil bir finans ürünü değil, daha geniş bir e-devlet ve dijital kamu altyapısının parçası olarak kurgulanabileceğine işaret ediyor.

Savaşla tahrip olmuş bölgelerde dolar endeksli stabil kripto paralar, ciddi ‘nakit sıkışıklığını’ yumuşatma, mikro ödemeleri, maaş ödemelerini ve yardım transferlerini daha hızlı ve düşük maliyetle gerçekleştirme potansiyeli nedeniyle dikkat çekiyor. Bankacılık kanallarına erişimi sınırlı olan nüfus için akıllı telefon tabanlı cüzdanlar, temel bir ‘işlem altyapısı’ rolü üstlenebilir. Ancak düzenleyici boşluklar, siber güvenlik riskleri ve projenin arkasındaki aktörlere duyulan güven, hâlâ en kritik kırılma noktaları. Rezervlerin ne tür varlıklarla destekleneceği, ‘dondurma veya geri alma’ yetkisinin kimde olacağı, yaptırımlar ve kara para aklamayı önleme(AML) kurallarının nasıl işleyeceği; “insani amaçlı dijital ödeme aracı” söyleminin uluslararası alanda siyasi tartışmaya dönüşüp dönüşmeyeceğini belirleyecek başlıklar arasında.

FT’nin aktardığı Barış Kurulu imzalı bu dolar endeksli stabil kripto para girişimi konsept aşamasından uygulamaya dönerse, stabil kripto paralar ‘yatırımcı odaklı piyasa araçları’nın ötesine geçerek jeopolitik, insani yardım ve yeniden inşa süreçlerinin de parçası haline gelebilir. Proje henüz başlangıç noktasında olduğu için, ‘düzenleyici çerçeve’, ‘işletim sorumluluğu’ ve ‘teknoloji ortakları’nın nasıl şekilleneceği, kripto para piyasaları ve küresel politika çevreleri tarafından yakından izlenecek gibi görünüyor.