Trump hafta sonu yeniden ‘gümrük vergisi kartı’nı masaya koyunca kripto para piyasası sert düştü. ABD Yüksek Mahkemesi çok sayıda mevcut gümrük vergisini ‘anayasaya aykırı’ bulunca, Trump bu kez ek gümrük vergileriyle karşılık verdi ve piyasada genel bir riskten kaçış dalgası yayıldı. Bu tablo, Trump’ın 2025 Nisan’ında açıkladığı geniş kapsamlı gümrük vergilerinden bu yana tekrar eden bir döngüyü hatırlatıyor. Gümrük politikası küresel ticaret, enflasyon ve büyüme beklentilerindeki belirsizliği artırdıkça, sadece hisse senetleri değil Bitcoin(BTC) gibi kripto paralar da aynı anda sarsılıyor. Buna karşılık Trump zaman zaman ‘kripto dostu’ çıkışlarla ve Beyaz Saray’dan gelen mesajlarla piyasayı yukarı çekebilecek bir etki de yarattı. Böylece politika(‘gümrük vergileri’) ve söylem(‘kripto dostu mesajlar’) dönüşümlü olarak fiyatları oynattı.
Trump’ın göreve başlama yeminini etmesinden birkaç saat önce, 20 Ocak 2025’te (yerel saatle) Trump ailesinin kripto projesi World Liberty Financial(WLFI) birden fazla token alımı yaptı. Alım listesinde Wrapped Bitcoin(WBTC), Ethereum(ETH), Tron(TRX), Aave(AAVE), Ethena(ENA) ve Chainlink(LINK) yer aldı. Piyasa bu adımı ‘resmi blokzincir ajandasının’ hayata geçebileceğine dair erken bir sinyal olarak yorumladı. Bitcoin 24 saat içinde yüzde 4,5 yükseldi ancak 7 günlük performansta yüzde 1,47 gerileyerek dalgalı seyrin sürdüğünü gösterdi.
Trump 23 Ocak 2025’te (yerel saatle) 14178 numaralı başkanlık kararnamesini imzaladı. Kararnamenin odağında ABD merkez bankası dijital parası(CBDC) olasılığını ortadan kaldırmak ve dijital varlık piyasasına ilişkin ‘başkana bağlı bir çalışma grubu’ kurarak ‘dijital finansta ABD liderliğini güçlendirmek’ hedefi vardı. Kriptoya sıcak bakan isimlerden Senatör Cynthia Lummis(Cynthia Lummis) aynı gün “Büyük bir şey geliyor” diyerek beklentileri yükseltti. Bitcoin gün içinde yüzde 1,34, haftalık bazda ise yüzde 0,79 yükselerek sınırlı da olsa yukarı yönlü bir hareket sergiledi.
Trump 2–7 Mart 2025 döneminde ABD ‘Kripto Rezervi(Crypto Reserve)’ fikrini gündeme taşıdı ve kısa süre sonra ‘Stratejik Bitcoin Rezervi(Strategic Bitcoin Reserve)’ ile ‘ABD Dijital Varlık Stoku(US Digital Asset Stockpile)’ kuran bir başka başkanlık kararnamesine imza attı. Stratejik Bitcoin Rezervi, federal makamların kolluk faaliyetleri sırasında el koyduğu Bitcoin’ler üzerine inşa edilecekti. Dijital varlık stokuna ise XRP(XRP), Solana(SOL), Cardano(ADA) gibi çeşitli kripto paralar dahil edildi. Ancak bazı Bitcoin savunucuları, hükümetin ‘ek Bitcoin alım planı’ ilan etmemesini hayal kırıklığıyla karşıladı. Kararname sonrası Beyaz Saray ilk ‘Kripto Zirvesi(Crypto Summit)’ni düzenleyerek sektör liderleri ve yetkilileri bir araya getirdi. Trump finans sektöründe büyüme ve inovasyon için ‘muazzam bir fırsat’ gördüğünü vurguladı. Fiyat tepkisi ise sınırlı kaldı: Bitcoin 24 saatte yüzde 0,75, haftalık bazda yüzde 2,56 geriledi.
WLFI’nin halka açık token satışı 17 Mart 2025’te (yerel saatle) tamamlandı ve yaklaşık 550 milyon dolar(yaklaşık 7,872 milyar won) tutarında token satıldığı tahmin edildi. Bu süreç, Trump bağlantılı projeler arasında en büyük fon toplama hamlelerinden biri olarak görüldü. Aynı zamanda eleştiriler de sertleşti. Başkanın politika kararlarının kendisinin ve ailesinin varlık değerini doğrudan etkileyebileceği gerekçesiyle ‘etki’ ve ‘çıkar çatışması’ endişeleri gündeme geldi. Haber akışına göre Trump ailesinin WLFI lansmanından bu yana 1 milyar doların(yaklaşık 14,313 milyar won) üzerinde kazanç elde ettiği iddia edildi. Bitcoin söz konusu gün yüzde 1,59 geriledi, ancak haftalık bazda yüzde 3,5 artışla kayıplarını telafi etti.
Trump 20 Mart 2025’te (yerel saatle) New York’taki ‘Blockworks Digital Asset Summit’ etkinliğine önceden kaydedilmiş bir konuşmayla katıldı. Konuşmasında ABD’nin kripto alanındaki liderliğini ve net bir yasal çerçeve ihtiyacını vurgularken, Biden yönetiminin yaklaşımını eleştirdi. Özellikle kripto şirketlerine yönelik sıkı denetim ve baskı politikaları için kullanılan ‘Operation Chokepoint 2.0’ ifadesine atıf yaparak bu çizgiyi ‘hukuk dışı(lawless)’ diye niteledi ve bu uygulamayı derhal durduracağını belirtti. Bitcoin 24 saatlik periyotta yüzde 0,1 düşerek yatay seyretti, ancak haftalık bazda yüzde 3,46 yükseldi.
Trump 5 Nisan 2025’te (yerel saatle) Beyaz Saray’ın Gül Bahçesi’nde kapsamlı gümrük vergisi artışlarını açıkladı. ABD ile ticaret yapan tüm ülkelere en az yüzde 10 gümrük vergisi getirilirken, ülke bazlı dış ticaret açığı veya fazlasına göre ilave vergiler öngörüldü. Ancak yönetimin kullandığı hesaplama yönteminde hata olduğuna dair haberler çoğalınca, karar ‘matematiksel görünen ama amaç için kurgulanmış bir hesap’ diye eleştirildi. Piyasalar yeni bir küresel ticaret savaşı riskini ve ithalat fiyatlarında artış ihtimalini fiyatlayarak hızlı tepki verdi. Bitcoin açıklamanın hemen ardından yüzde 5,7 düştü, fakat ‘dipten alım(buy the dip)’ dalgası ve makro risklerin yeniden fiyatlanmasıyla haftalık bazda yüzde 2,14 artışa geri döndü.
27 Haziran 2025’te (yerel saatle) Birleşik Arap Emirlikleri merkezli Aqua 1 Foundation, WLFI token’ına 100 milyon dolar(yaklaşık 1,431 milyar won) yatırım yaparak projeye destek veren kurumsal aktörler arasında üst sıralara çıktı. Gerekçe olarak ‘blokzincir tabanlı finansal ekosistem’ kurma hedefi öne sürüldü. Bu gelişme Bitcoin piyasasının geneline kayda değer bir yön vermedi. Bitcoin gün içinde yüzde 0,23, haftalık bazda yüzde 0,9 yükselişle sınırlı bir hareket sergiledi.
17 Temmuz 2025’te (yerel saatle) WLFI sahipleri, token’ların serbestçe alınıp satılmasını sağlayan teklife ezici çoğunlukla onay verdi. Böylece kapalı bir katılım modelinden ikincil piyasanın oluştuğu yeni bir evreye geçildi. Ancak WLFI’ye ilişkin beklentiler, kripto piyasası genelinde benzer bir ralliye dönüşmedi. 18 Temmuz’da Bitcoin yüzde 0,86 geriledi, bir hafta sonra ise yaklaşık yüzde 2 ek düşüş yaşadı. Ardından 1 Eylül 2025’te (yerel saatle) WLFI, Binance başta olmak üzere büyük borsalarda listelenmeye başladı. İlk yatırımcılara sadece ellerindeki token’ların yüzde 20’sini satma hakkı tanındı ve Barron’s’ın haberine göre Trump ve büyük oğlu Donald Trump Jr.(Donald Trump Jr.) gibi kurucu statüsündeki isimlerin satışları da kısıtlandı. Satışın ilk aşamasında alım yapanlar token’larını satamıyor veya devredemiyordu, ancak işlemlerin açılmasıyla büyük bir ikincil piyasa oluştu ve yalnızca ‘Trump’ markasıyla bile token’a ciddi talep çekilebildiği gözlendi. Bitcoin bu tarihte yüzde 1,8, haftalık bazda yüzde 1,96 yükselerek hafif bir güçlenme gösterdi.
Trump 5 Kasım 2025’te (yerel saatle) Miami’de yaptığı konuşmada ABD’yi ‘Bitcoin süper gücü’ ve ‘kripto başkenti’ haline getireceğini söyledi. 2024 başkanlık seçimleri sırasında katıldığı Bitcoin konferansının düzenlendiği kentte benzer mesajları tekrarlamış oldu. Fakat piyasanın tepkisi sınırlı kaldı: Bitcoin bir gün sonra yüzde 1,8, bir hafta sonra yüzde 1,5 düştü. O dönemde ABD Kongresi’nde kripto regülasyon çerçevesini belirlemesi beklenen CLARITY Act tasarısının Senato’da tıkanmış olması da piyasa psikolojisini olumsuz etkiledi. 23 Ocak 2026’da (yerel saatle) Davos Dünya Ekonomik Forumu’nda(WEF) Trump, kripto politikalarında ‘ABD liderliği’ vurgusunu yineledi ve Grönland çevresindeki jeopolitik gerilimlere atıf yaparak “Çin’in kontrolü ele geçirmesine izin vermemek gerektiğini” söyledi. Buna rağmen Bitcoin’in sonraki seyri, daha çok gümrük vergileri ve gerilim artışı gibi makro faktörler tarafından belirlendi; bir hafta sonra fiyat yüzde 6 geriledi.
18 Şubat 2026’da (yerel saatle) Florida Mar-a-Lago’da World Liberty Financial’ın ev sahipliğinde ‘World Liberty Forum’ düzenlendi. Goldman Sachs(GS) CEO’su David Solomon(David Solomon) ve Binance’in kurucu ortaklarından Changpeng “CZ” Zhao(Changpeng “CZ” Zhao) gibi isimlerin katıldığı bildirildi. Franklin Templeton CEO’su Jenny Johnson(Jenny Johnson), blokzincir ile geleneksel finans(TradFi) entegrasyonuna dayalı bir gelecekten söz etti. Trump’ın ikinci oğlu Eric Trump(Eric Trump) ise ailenin geçmişte finans sektöründe yaşadığını öne sürdüğü dışlanma deneyimlerini anlatıp bugünkü hava değişimine dikkat çekti. Bitcoin ertesi gün yüzde 1,3 yükselse de haftalık bazda yüzde 0,87 düşerek bu hareketin ‘geçici bir tepki’yle sınırlı kaldığını gösterdi.
22 Şubat 2026’da (yerel saatle) ABD Yüksek Mahkemesi, ‘Learning Resources v. Trump’ davasında Trump’ın bazı gümrük vergilerini uygularken yetkisini aştığı yönünde karar verdi. 1977 tarihli Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası(IEEPA) temel alınarak getirilen gümrük vergilerinin büyük ölçüde etkisizleştirildiği yorumları yapıldı. Trump karara tepki gösterse de bu kez 1974 tarihli Ticaret Yasası’nı(Trade Act of 1974) dayanak göstererek ‘küresel yüzde 10 gümrük vergisi’ni yeniden açıkladı. Bu hamle politik riskleri tekrar gündeme taşıyarak piyasaya aşağı yönlü baskı yaptı. Bitcoin kararın ertesi günü yüzde 0,77, haberin kaleme alındığı ana kadar geçen süreçte ise toplamda yaklaşık yüzde 1,3 düştü ve ‘yatay bant’ hareketini sürdürdü.
Kripto piyasasının etkili isimlerin tek bir cümlesine bile aşırı tepki verdiği bir geçmişi var. Tesla(TSLA) CEO’su Elon Musk(Elon Musk) 2021’de X’te(o dönem Twitter) profil açıklamasına ‘#bitcoin’ ekleyerek bile Bitcoin fiyatında sert bir oynaklığa yol açmıştı. Ancak Trump’ın son dönemdeki açıklamalarının, önceki örnekler kadar güçlü ve ani fiyat şokları yaratamadığı yönünde değerlendirmeler öne çıkıyor. Kripto endüstrisinin ABD’de giderek daha hızlı biçimde düzenlenmiş finansal sisteme entegre olmasıyla, fiyatlar da tıpkı geleneksel piyasalarda olduğu gibi ‘makro değişkenler’e daha duyarlı hale geliyor. Gümrük vergileri belirsizliği artıran ve tüketici fiyatlarını yukarı itebilen bir unsur olarak Bitcoin gibi riskli varlıklara ek yük bindiriyor. Bu çerçevede Trump’ın kripto dostu mesajları kısa vadeli beklenti yaratabilse de, gümrük vergisi gibi politika kaynaklı risklerin büyüdüğü dönemlerde bu söylemlerin piyasa üzerindeki etkisinin sınırlı kalacağı yönünde ‘yorum’lar öne çıkıyor.
Yorum 0