JPMorgan CEO'su Dimon: Stablecoin ödülleri faiz sayılmalı, bankalar gibi düzenlenmeli

JPMorgan Chase(JPM) CEO’su Jamie Dimon, blokzincir teknolojisindeki ilerleme ve rekabeti “memnuniyetle karşıladığını” söylerken, *stablecoin* ‘ödülleri(rewards)’nin ise yalnızca ‘aynı faaliyet-aynı düzenleme’ ilkesine tabi olması halinde kabul edilebilir olduğunu vurguladı. Dimon’a göre, borsaların müşterilerin stablecoin bakiyelerine faiz benzeri getiriler sunması durumunda, bu faaliyet ‘de facto bankacılık’ kapsamına giriyor ve aynı bankacılık düzenlemelerine tabi olmalı.

Dimon, yerel saatle pazartesi günü CNBC’nin ‘The Exchange’ programına katılarak Coinbase CEO’su Brian Armstrong ile kripto para ‘piyasa yapısı(market structure)’ yasa tasarısı etrafında yaşanan gerginlik haberlerine değindi. Bankaların, stablecoin ödüllerini “mevduata faiz ödemesi” ile aynı kategoride gördüğünü belirtti. Ona göre bir şirket, müşteri fonlarını tutup bu bakiyelere getiri sunmaya başladığı anda fiilen banka gibi davranıyor ve bu nedenle bankalarla aynı düzenleyici çerçeveye tabi olmalı.

Dimon, ‘uzlaşı’ seçeneği olarak *bakiyeye(balances) değil işleme(transactions) ödül verilmesi* formülünü öne çıkardı. “Bakiye tutuyor ve bu bakiyeye faiz ödüyorsanız bu bankadır. O zaman banka gibi düzenlenmelisiniz” diyen Dimon, *işlem hacmine dayalı ödüller* ile *müşteri nezdinde mevduat niteliği taşıyan bakiyelere faiz benzeri getiriler* arasında net bir ayrım yapılması gerektiğini ima etti. Yorum Bu söylem, borsa kampanyalarını “cashback” ve işlem iadesi çizgisine çekip, mevduat benzeri faiz programlarını sıkı denetime iten bir yaklaşım anlamına geliyor. yorum

Dimon özellikle *düzenleyici yükün asimetrisini* eleştirdi. Bankaların, Federal Mevduat Sigorta Kurumu(FDIC) güvencesi, kara para aklamayı önleme(AML) kuralları, sermaye ve likidite yeterlilik oranları, yerel topluma kredi sağlama yükümlülükleri gibi çok katmanlı bir denetim ağına tabi olduğuna dikkat çekti. Buna karşılık, banka dışı kurumların benzer ‘banka tipi ürünleri’ çok daha hafif gözetimle sunabilmesinin, rekabeti bozabileceği ve tüketici zararına yol açabileceği uyarısında bulundu.

Dimon, “Ürün bazlı bir ‘level playing field’ gerekiyor” diyerek, “Bir taraf neredeyse hiç düzenleme olmadan aynı işi yaparken diğer tarafın çok daha ağır bir rejime tabi olması kabul edilemez” ifadesini kullandı. Ona göre gözetim ve denetimin odağı, “kurumun türü”nden ziyade “sunulan finansal ürünün niteliği” olmalı.

Bu açıklamalar, ABD Kongresi’nin kripto para *piyasa yapısı(market structure)* yasası için kritik bir döneme girdiği sırada geldi. Senato Tarım Komitesi, 29’unda (yerel saatle) Başkan John Boozman öncülüğünde tasarının bazı bölümlerini oylayarak, 12’ye 11 gibi parti çizgilerine büyük ölçüde paralel, kıl payı bir çoğunlukla kabul etti.

Bununla birlikte tasarının, tek bir nihai paket halinde Senato Genel Kurulu’na gitmesi için hala aşılması gereken adımlar bulunuyor. Önce Senato Bankacılık Komitesi incelemesinden geçmesi, ardından Tarım ve Bankacılık komitelerinin kendi versiyonlarını tek bir metinde birleştirmesi gerekecek.

Yeni çerçevenin temel amacı, Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu(SEC) ile Emtia Vadeli İşlemler Komisyonu(CFTC) arasındaki *yetki sınırını* netleştirmek ve piyasadaki belirsizlikleri azaltmak olarak öne çıkıyor. Taslak aynı zamanda müşteri varlıklarının ayrıştırılmış şekilde saklanmasını, ‘rezerv kanıtı(proof-of-reserve)’ yükümlülüğünü zorunlu kılarak borsa ve aracılık kuruluşlarının mali sağlamlığını artırmayı hedefliyor. Stablecoin denetim sistemi ise ‘GENIUS’ tasarısı ile uyumlu olacak biçimde kurgulanmış durumda.

Son kertede tartışmanın odağında, *stablecoin ödüllerinin* “ödeme ve işlem hacmini teşvik eden bir teşvik aracı” mı yoksa “mevduat niteliğindeki bakiyelere faiz ödemesi” mi sayılacağı sorusu yer alıyor. Dimon’un açıklamaları, piyasa yapısı yasasının yalnızca SEC–CFTC sınırlarını çizmekle kalmayıp, stablecoin ödül programları gibi detaylı ürün tasarımlarının da *bankacılık düzenlemeleriyle uyumlu* hale getirilmesini gündeme taşıdığını gösteriyor. Yorum Bu da kripto platformlarının, özellikle faiz içeren stablecoin ve getiri ürünlerinde, bankalarla benzer sermaye, likidite ve tüketici koruma standartlarına yaklaşmak zorunda kalabileceği bir döneme işaret ediyor. yorum