ABD Senatosu’ndan Konut Paketiyle Birlikte Fed’e 2030’a Kadar CBDC Yasağı İçin Kritik Onay

ABD Senatosu’nda ‘konut arzını artırma’ ve ‘Fed’in CBDC çıkarmasını yasaklama’ başlıklarının tek bir paket halinde ele alınması, Washington’daki dijital para tartışmasını yeniden ‘alevlendirdi’. İki partinin desteğiyle yapılan oylamada tasarı Senato eşiğini geçti, ancak nihai müzakerelerde CBDC maddesinin korunup korunmayacağı hâlâ belirsizliğini koruyor.

Semafor kaynaklı habere göre, 21’inde (yerel saatle), Semafor’un Kongre ekibi şefi Burgess Everett(Burgess Everett), ABD Senatosu’nun ‘21st Century ROAD to Housing Act’ adlı tasarıyı kritik usul oylamasında 84 ‘evet’e karşı 6 ‘hayır’ oyuyla ileri taşıdığını aktardı. Bu tür usul oylamaları genellikle tasarının esas görüşmelere geçmesi için bir ‘ön kapı’ niteliği taşırken, ortaya çıkan tablo, hem konut politikasını hem de dijital para düzenlemelerini aynı pakette toplayan bu ‘olağandışı’ kombinasyona yönelik geniş çaplı iki partili mutabakata işaret ediyor.

Tasarıda ana ağırlık, ABD’de kronik hâle gelen ‘konut krizi’nin hafifletilmesine verilmiş durumda. İdari izin ve ruhsat süreçlerindeki gecikmeleri azaltmak, konut arzını artırmak ve özellikle müstakil konut kiralama pazarında büyük kurumsal yatırımcıların etkisini sınırlamak hedefleniyor. Ayrıca finansman ve geliştirme süreçlerinin sadeleştirilerek ülke çapında yeni konut inşasının hızlandırılması amaçlanıyor. Tasarıyı destekleyenler, bu değişikliklerin ‘hanehalkının konuta erişimini ve mali yükünü’ iyileştirebileceğini savunuyor.

Piyasanın asıl kilitlendiği nokta ise ‘merkez bankası dijital parası CBDC’ ile ilgili hükümler. Tasarı, 2030’a kadar ABD Merkez Bankası(Fed) tarafından herhangi bir ‘merkez bankası dijital para biriminin(CBDC) ihraç edilmesini veya yaratılmasını’ yasaklıyor. Yalnızca doğrudan Fed ihraçlarını değil, aracı finans kurumları üzerinden benzer dijital varlıkların dolaşıma sokulmasını da geniş biçimde sınırlayacak şekilde kaleme alındığı için, bu madde ‘Fed’in olası CBDC hamlelerine sert bir fren’ olarak yorumlanıyor.

Bu kısıtlamanın, Temsilciler Meclisi’ndeki muhafazakâr kanadın daha sert ‘kripto karşıtı’ hükümler talep etmesi üzerine yasama pazarlığında öne çıktığı bildiriliyor. ‘Dijital varlık’ odaklı ayrı bir tasarıyı ilerletmek yerine, geçme şansı görece yüksek olan bir ‘konut paketi’ne CBDC yasağını ekleme yolu tercih edildi. Everett, ortaya çıkan oy farkını “Washington’da pek sık görülmeyen düzeyde bir uzlaşma” şeklinde değerlendirerek, oluşan ‘iki partili blok’un altını çizdi.

Fed cephesi ise şimdiye kadar CBDC konusunun ‘keşif ve araştırma aşamasında’ olduğunu, olası bir adım için Kongre onayının şart olduğuna defalarca dikkat çekmişti. Buna rağmen tasarı, ‘ödeme altyapısının geleceği, kişisel verilerin korunması ve denetim yetkisinin sınırları’ gibi tartışmaları yeniden gün yüzüne çıkarmış durumda. ‘CBDC yasağı’ yalnızca teknik bir inovasyon tartışması gibi görünse de, aslında para politikası ile düzenleyici otoritenin gücü arasındaki ‘sınır hatlarına’ temas ediyor. Bu nedenle, dijital para topluluğu ve geleneksel finans sektörü gelişmeleri yakından izliyor.

Beyaz Saray cephesi tasarıya ‘olumlu sinyal’ verdi. 24’ünde (yerel saatle), Semafor’a göre, tasarı Başkan Trump’ın masasına gelirse, Trump’ın ekibinin ‘imza atması yönünde tavsiyede bulunacağını’ açıkladı. Böylece, ‘konut arzını artırma’ ve ‘CBDC yasağı’ gibi farklı kulvarlara ait iki başlığın aynı pakette buluşmasına rağmen, metnin ‘iki partiyi de içine çeken çekim gücü’ bir kez daha teyit edildi. Ancak Demokrat Parti içinde, tarihsel olarak Fed’in dijital para araştırmalarının bu kadar sert sınırlandırılmasına mesafeli duran bir hat olduğu biliniyor. Bu da önümüzdeki süreçte parti içi ve partiler arası gerilim ihtimalini artırıyor.

Şimdi gözler, Senato ve Temsilciler Meclisi arasında yürütülecek ‘metin uyumlaştırma’ sürecine çevrilmiş durumda. Özellikle Temsilciler Meclisi versiyonu ile Senato metni arasındaki son dakika pazarlıklarında, ‘CBDC kısıtlamasının hangi ölçüde korunacağı’ temel belirleyici olacak. Kulis bilgilerine göre, söz konusu hükmün ‘yumuşatılması, daraltılması veya tamamen ayrı bir yasa teklifine ayrılması’ senaryoları masadan kalkmış değil.

Sonuçta bu oylama, ABD’nin ‘konut arzını artırma’ gibi doğrudan gündelik hayata dokunan bir ajandayı ilerletirken, yanına ‘CBDC yasağı gibi kapsamlı bir dijital finans düzenlemesini eklemiş olması’ nedeniyle ayrı bir önem taşıyor. Tasarının nihai kaderi ne olursa olsun, ABD’nin dijital para politikasının önümüzdeki dönemde ‘mahremiyet’ ile ‘denetim’ arasındaki çekişme ekseninde daha da ‘siyasallaşacağı’ ve Washington’da dijital para başlığının uzun süre gündemden düşmeyeceği değerlendiriliyor.