Cato Enstitüsü’nden ABD’ye çağrı: Bitcoin(BTC) ödemelerinde sermaye kazancı vergisi kalksın mı, esnetilsin mi?

Bitcoin(BTC) ile bir kahve almak teknik olarak artık oldukça kolay, ancak vergi konusu hâlâ ‘gerçek dünyanın duvarı’ olarak duruyor. ABD’de en basit alışverişlerde bile zorunlu ‘sermaye kazancı vergisi’ hesabı yapılması gerektiği için, kriptonun günlük hayatta gerçek anlamda kullanılmasının önünde büyük bir engel bulunduğu belirtiliyor.

17’sinde (yerel saatle), ABD merkezli düşünce kuruluşu Cato Enstitüsü’ne göre, mevcut vergi yasaları Bitcoin(BTC)’i ‘nakit’ değil ‘varlık’ olarak tanımlıyor ve her ödeme işlemini teknik olarak bir satış, yani ‘elden çıkarma’ olarak kabul ediyor. Bu nedenle günlük harcamalar bile sermaye kazancı vergisi beyanı gerektiriyor. Araştırmayı hazırlayan Nicholas Anthony, “Bitcoin’i para gibi kullanmak artık her zamankinden kolay ama vergi sistemi vatandaşlara gereksiz ve ağır bir yük bindiriyor” dedi.

Bitcoin ile kahve almak bile ‘vergi hesabı’ demek

Sorunun merkezinde hesaplama yöntemi var. Ödemede kullanılan Bitcoin(BTC)’in ne zaman alındığı, hangi fiyattan satın alındığı ve harcama anındaki piyasa değeri tek tek izlenmek zorunda. Aradaki fark ise *sermaye kazancı* sayılıyor ve doğrudan vergilendiriliyor. Yani kullanıcı sadece ödeme yaptığını düşünse de sistem bunu ‘yatırım kazancı’ gibi işliyor.

Daha da karmaşık olan durum, Bitcoin(BTC)’in farklı zamanlarda ve farklı fiyatlardan parça parça alınmış olması. Aynı BTC bile her bir alım için ayrı maliyet ve tarih taşıyor. Bu da tek bir kahve ödemesinde bile birden fazla vergi kalemi oluşması anlamına geliyor. Kullanıcıların her işlem için bu kayıtları düzenleyip bildirmesi gerekirken, yapılacak bir hata ek vergi, ceza ya da denetim riski doğurabiliyor.

Anthony, *“Her gün kahvenizi Bitcoin ile alırsanız, yıl sonunda 100 sayfayı aşan vergi formlarıyla uğraşmanız mümkün”* sözleriyle pratik zorluğu özetledi.

Çözüm önerisi: ‘sermaye kazancı vergisi’ni esnetmek

Cato Enstitüsü, bu açmazın ‘sermaye kazancı vergisi’ tarafında yapılacak reformlarla aşılabileceğini savunuyor. En radikal çözüm, Bitcoin(BTC) işlemlerinde sermaye kazancı vergisinin tamamen kaldırılması. Anthony, “Devletin müdahalesi azaltılmalı ve *en iyi para*’yı piyasa rekabeti belirlemeli” görüşünü dile getiriyor.

Daha ılımlı bir alternatif, yalnızca *ödeme amaçlı* yapılan kripto işlemlerinin vergiden muaf tutulması. Ancak bu senaryoda, her bir işlemin gerçekten tüketim harcaması olduğunu kanıtlamak gerekeceği için, bu kez de yeni bir bürokratik yük ortaya çıkabilir.

En ‘uygulanabilir’ seçenek olarak ise *‘küçük meblağ muafiyeti (de minimis tax)’* öneriliyor. Buna göre belirli bir tutarın altındaki işlemler için sermaye kazancı vergisi alınmıyor. ABD Kongresi’nde daha önce gündeme gelen ‘Sanal Varlık Vergi Adaleti Yasası’ taslağında, 200 dolar ve altındaki bireysel işlemlerin vergiden muaf tutulması tartışılmıştı. Ancak Anthony, bu eşiğin çok düşük olduğunu savunuyor ve *muafiyet sınırının ABD hane halkı ortalama yıllık harcama düzeyi olan yaklaşık 80.000 dolara bağlanması* gerektiğini ileri sürüyor.

Bitcoin ödemelerinin önündeki görünmez bariyer: vergi

Bitcoin(BTC), teknik açıdan bir ‘ödeme aracı’ olarak her geçen gün daha fazla destek ve altyapı kazanıyor. Ancak ABD’deki *sermaye kazancı vergisi* yapısı, yaygın kullanımın önündeki en kritik engellerden biri olmaya devam ediyor. Vergi yükü hafifletilmediği sürece, Bitcoin’in günlük alışverişlerde geniş kitlelerce tercih edilmesinin zor olacağı ifade ediliyor.

Sonuç olarak, Bitcoin’in ‘para olarak rolü’ bugün büyük ölçüde ‘teknolojiye’ değil, ‘vergi rejimine ve düzenleyici çerçeveye’ bağlı. Bu yüzden ABD’de önümüzdeki dönemde yapılacak olası *vergi reformu* tartışmalarının, hem kripto piyasasının yönü hem de Bitcoin(BTC)’in gerçek hayattaki kullanım alanları üzerinde belirleyici bir etkisi olacağı öngörülüyor.