Christine Lagarde: Euro stabil kripto yarışına girmeyip tokenizasyon altyapısına odaklanmalıyız

Christine Lagarde: “Euro stabil kripto paralardan çok tokenizasyon altyapısı önemli”

Christine Lagarde, Avrupa Merkez Bankası(ECB) Başkanı, dolar bazlı ‘stabil kripto para’ üstünlüğüne karşı *euro stabil kripto para* geliştirilmesi çağrılarına mesafeli yaklaştı. Bunun yerine, merkez bankası parasına dayalı *tokenizasyon finans altyapısı* oluşturmanın Avrupa için çok daha kritik olduğunu vurguladı.

13’ünde (yerel saatle), Cointelegraph’e göre, Lagarde, İspanya’nın Roda de Bará kentinde düzenlenen Banco de España Latin Amerika Ekonomi Forumu’ndaki konuşmasında stabil kripto paraları “küresel finansın en hızlı hareket eden politika gündemlerinden biri” olarak tanımladı. Piyasa büyüklüğünün 6 yıl önce 10 milyar doların altından bugün 300 milyar doların üzerine çıktığını, bunun yaklaşık *%98’inin dolar bazlı* olduğunu ve neredeyse *%90’ının Tether(USDT) ve Circle(USDC)* tarafından domine edildiğini hatırlattı.

Lagarde’a göre Avrupa, bu dolar ağırlıklı yapı karşısında illa ki *euro stabil kripto para* ile cevap vermek zorunda değil. Stabil kripto paraların bir yandan bir para biriminin uluslararası etkisini artıran ‘para politikası aracı’, diğer yandan dağıtık defter teknolojisi(DLT) üzerinde nakit benzeri işlev gören ‘teknolojik araç’ olduğunu söyleyerek, bu iki fonksiyonun *ayrıştırılarak* düşünülmesi gerektiğini belirtti.

“Euro bazlı stabil kripto paraları teşvik etmeliyiz” argümanının ilk bakışta mantıklı göründüğünü söyleyen Lagarde, *asıl sorunun* “Stabil kripto paraların gerçekten gerekli olup olmadığı” olduğunu ifade etti. Özellikle ABD’de GENIUS Act üzerinden stabil kripto paraların sadece *tüketici koruması* ve *finansal istikrar* aracı olarak değil, aynı zamanda *dolar hegemonyası* ve *Hazine tahvili talebini* destekleyen bir unsur olarak da görüldüğünü hatırlattı.

ECB cephesinde asıl kaygı, *finansal istikrar* ve *para politikası aktarım mekanizması*. Lagarde, euro stabil kripto paralarının Euro Bölgesi’nde güvenli varlık talebini artırıp euronun uluslararası kullanımını bir miktar genişletebileceğini kabul ediyor. Ancak bunun karşılığında bankacılık sistemi ve para politikası açısından daha ağır riskler doğurabileceğini düşünüyor. Örnek olarak, 2023’te Silicon Valley Bank’ın iflası sırasında Circle’ın USDC stabil kripto parasının 3,3 milyar dolar tutarındaki rezervini bu bankada tuttuğunun ortaya çıkmasıyla, USDC fiyatının kısa süreliğine 0,877 dolara kadar gerilemesini hatırlattı. Lagarde’a göre, *nominal değerden her an itfa* vaadi, temelde piyasa güvenine dayanıyor ve bu güven, finansal istikrar sarsıldığında çok hızlı biçimde yok olabiliyor.

ECB’nin diğer kaygısı, mevduatların bankalardan çıkarak banka dışı stabil kripto paralara kayması ve kriz anlarında tekrar bankalara dönmesi durumunda, ECB’nin faiz kararlarının *finansal sisteme aktarım gücünün zayıflaması*. Lagarde, Euro Bölgesi’nde reel ekonomiye kredi akışının merkezinde hâlâ *bankaların* olduğunu, bu nedenle para politikasının “bankacılık kanalı” üzerinden sağlıklı çalışmasının hayati önem taşıdığını vurguladı.

Bu çerçevede Lagarde, Avrupa’nın *cevabının* yeni bir euro stabil kripto para yarışı değil, *sermaye piyasası entegrasyonu* ve *kamusal tokenizasyon altyapısı* olması gerektiğini savundu. Avrupa Tasarruf ve Yatırım Birliği(Savings and Investments Union) girişimiyle daha bütünleşmiş bir sermaye piyasası ve euronun küresel konumuna uygun, güçlü bir *güvenli varlık* tabanı oluşturulması gerektiğini söyledi.

Tokenizasyonun kendisine ise oldukça olumlu yaklaştı. DLT tabanlı piyasa altyapısının, özellikle *piyasası parçalı* olan Avrupa gibi bölgelerde büyük verimlilik sağlayabileceğini dile getirdi. 2023 itibarıyla Avrupa Birliği’nde 295 borsa, 14 merkezi takas kurumu ve 32 merkezi saklama kuruluşu bulunduğunu, buna karşılık ABD’de yalnızca 2 takas kurumu ve 1 merkezi saklama kuruluşunun olduğunu hatırlatarak, Avrupa’nın parçalı altyapısının *DLT ile köprülenebileceğini* belirtti.

ECB, bu boşluğu kapatmak için kamuya ait ödeme altyapıları hazırlıyor. Eylül’den itibaren devreye girmesi planlanan *‘Pontes’ projesi*, DLT platformlarını TARGET ile bağlayarak, *merkez bankası parası* kullanılarak toptan ödemelerin yapılabilmesini hedefliyor. Mart’ta yayımlanan *‘Appia’ yol haritası* ise 2028’e kadar Avrupa’da *tamamen birlikte çalışabilir* bir tokenizasyon finans ekosistemi oluşturmayı amaçlıyor. ‘yorum: Pontes, DLT ile mevcut merkez bankası ödeme sistemleri arasındaki teknik köprü; Appia ise daha geniş kapsamlı tokenizasyon stratejisi olarak öne çıkıyor.’

Lagarde, “Avrupa nereye gitmesi gerektiğini biliyor” diyerek, “Başka yerlerde oluşturulan araçları bire bir kopyalamaktansa, inovasyonun faydalarını alıp, kırılganlıklarını ithal etmeyeceğimiz bir temel kurmak zorundayız” ifadesini kullandı.

Bu açıklamalar, dolar stabil kripto paraların küresel ölçekte güçlenmeye devam ettiği bir dönemde, ECB’nin *“euro stabil kripto para yarışı”* yerine *tokenizasyon finans altyapısı* ve *merkez bankası parasının rolünü* genişletmeye öncelik verdiğini gösteriyor. Toplam kripto para piyasa değeri 2,64 trilyon dolar seviyesine yaklaşmışken, stabil kripto para düzenlemeleri ve ödeme altyapısı rekabeti, önümüzdeki dönemde de Avrupa finans politikasının *belirleyici başlıkları* arasında kalacak gibi görünüyor.