Kaldıraçlı ETF'de 'Değerlendirme Yapıldı' Dedi, Koordinasyon Ofisi Yalanladı

Güney Kore Finansal Hizmetler Komisyonu (FSC), tek hisseli kaldıraçlı borsa yatırım fonu (ETF) düzenlemesini hazırlarken Hükümet Politika Koordinasyon Ofisi'nden (국무조정실) 'düzenleyici etki değerlendirmesi' aldığını defalarca açıklamıştı. Ancak Koordinasyon Ofisi böyle bir değerlendirme yapmadığını doğruladı.

Ulusal Meclis Siyasi İşler Komitesi üyesi Song Eon-seok(Song Eon-seok), ayın 17'sinde ofisi aracılığıyla Koordinasyon Ofisi'yle telefonda görüştü. Görüşmeye göre kurum, tek hisseli kaldıraçlı ETF'nin devreye alınması sürecinde ne düzenleyici etki analizi ne de düzenleyici inceleme yaptı. FSC ya da Finansal Denetim Kurumu'nun (FSS) Koordinasyon Ofisi'nden ön inceleme veya işbirliği talep ettiğine dair bir kayıt da bulunmuyor.

Koordinasyon Ofisi yetkilisi, konuyu haberleştiren Korea Economic Daily'ye 'ayrı bir inceleme ya da koordinasyona dahil olmadık' ve 'ilgili detaylı belgeleri de elimizde bulundurmuyoruz' dedi. Kurumun açıklaması, FSC'nin dayandığı sürecin en azından Koordinasyon Ofisi tarafında hiç işletilmediğini ortaya koyuyor.

FSC, 20 Temmuz'da yayımladığı basın açıklamasında yasal bildirim, bakanlıklar arası görüşme ve Yasama Dairesi incelemesiyle birlikte 'Koordinasyon Ofisi düzenleyici etki değerlendirmesi'ni de prosedür listesine dahil ederek 'tüm yasal süreçlerden geçildiğini' duyurmuştu. Aynı içerik 4 Ağustos'ta tekrarlandı; 10 Ağustos'taki açıklamada da 'gerekli tüm prosedürlerin tamamlandığı' savunulurken dayanak yine düzenleyici etki değerlendirmesi gösterildi.

Koordinasyon Ofisi'nin açıklamasına bakılırsa söz konusu değişiklik zaten böyle bir değerlendirmenin kapsamına girmiyordu. Çünkü düzenleme, tek hisseli kaldıraçlı ETF'lerin yatırım limitini genişleterek mevcut kısıtlamayı gevşetiyor. Yürürlükteki İdari Düzenlemeler Çerçeve Kanunu'na göre düzenleyici etki analizi, yalnızca yeni bir düzenleme getirildiğinde ya da mevcut düzenleme sıkılaştırıldığında yapılıyor. Koordinasyon Ofisi 'düzenleyici etki analizi ve düzenleyici inceleme, düzenlemenin yeni getirildiği ya da güçlendirildiği durumlarda uygulanır' açıklamasını yaparak 'bu değişiklik bir gevşetme konusu olduğu için düzenleyici incelemenin kapsamında değildi' dedi. Kurumun bu tespiti, FSC'nin dayanak gösterdiği sürecin baştan itibaren zorunlu olmadığını da gösteriyor.

Tek hisseli kaldıraçlı ETF, tek bir hissenin günlük getirisinin belirli bir katını takip eden bir üründür. Dayanak varlığın fiyatı beklentinin tersine hareket ettiğinde zarar da kaldıraç oranına göre büyüyebiliyor; fiyatların sık dalgalandığı piyasalarda ise negatif bileşik etki devreye girerek piyasa fiyatı ile net varlık değeri arasındaki fark açılabiliyor. Riskin tek bir hisseye ve sektöre yoğunlaşması da bu ürünü çeşitlendirilmiş ETF'lerden ayıran bir başka özellik.

FSC'nin açıklamalarının sorgulanması bu ilk vaka değil. Daha önce TokenPost'un aktardığı bir haberde, FSC'nin yalnızca yapısal risk değerlendirmesini tamamladığı, piyasa şokunu varsayan bir stres testi yapmadığı öne sürülmüştü. Song, 29 Temmuz'da Ulusal Meclis Siyasi İşler Komitesi oturumunda FSC Başkanı Lee Eok-won'a(Lee Eok-won) tek hisseli kaldıraçlı ETF'nin devreye alınmasından önce piyasa etkisi değerlendirmesi ya da stres testi yapılıp yapılmadığını sordu. Başkan Lee, stres testinin yapıldığını söyleyerek ilgili belgeleri sunma sözü verdi.

Ne var ki FSC'nin daha sonra Meclis'e ilettiği belgelerde, tek tek hisselerde sert düşüş ya da likidite daralması gibi uç senaryoları varsayan nicel stres testi sonuçlarına yer verilmedi. Yani değerlendirmenin yapıldığına dair sözlü yanıtı destekleyecek somut bir sonuç ortaya konmadı.

Song, 'yapılmayan bir düzenleyici etki değerlendirmesini yapılmış gibi göstererek sorumluluktan kaçmaya çalışmak, halkı ve Meclis'i yanıltan ciddi bir durumdur' dedi ve 'Politika Direktörü Kim Yong-beom(Kim Yong-beom), FSC Başkanı Lee Eok-won(Lee Eok-won) ve FSS Başkanı Lee Chan-jin(Lee Chan-jin) derhal görevden alınmalıdır' diye ekledi. Koordinasyon Ofisi'nin doğrulaması ile nicel stres testi sonuçlarının sunulmamış olması art arda gündeme gelince, süreç meşruiyeti tartışması kişisel sorumluluk talebine kadar genişlemiş görünüyor.

Tek hisseli kaldıraçlı ETF'i çevreleyen düzenleme tartışması, artık devreye alma sürecinin meşruiyeti sorununa dönüşmüş durumda. Bireysel yatırımcıların kaldıraçlı yatırımlarının genel olarak nasıl yönetileceğine dair tartışma da paralel şekilde sürerken, sürece ilişkin meşruiyet sorgulaması bu tartışmayla iç içe geçiyor ve Ulusal Meclis Siyasi İşler Komitesi'nin FSC'yi sıkıştırdığı süreç devam ediyor.