375 milyar dolarlık sermaye harcaması, Büyük Teknoloji'nin nakit akışını zorluyor

Yapay zeka yatırımları ABD hisse senedi piyasasının ana itici gücü haline gelirken, Büyük Teknoloji (Big Tech) şirketlerinin nakit akışı ve borç yükü etrafındaki tartışmalar da büyüyor. Yapay zekanın şirket kârlarını artırabileceği beklentisi ile büyük ölçekli sermaye harcamalarının finansal piyasalarda riske dönüşebileceği endişesi bir arada dile getiriliyor.

Güney Kore merkezli Hankyung, 18'inde (yerel saatle) Meritz Menkul Kıymetler Yatırım Stratejisi Ekibi Direktörü Yoon Yeo-sam'ın(윤여삼) hiper ölçekli (hyperscaler) şirketlerin serbest nakit akışına dikkat çekilmesi gerektiğini belirttiğini aktardı. Yoon, bu yılın ikinci yarısına ait raporlarında konuyu acil bir kriz olarak değil, farkındalık yaratma amacıyla gündeme getirdiğini açıkladı.

Temmuz ayı boyunca hem Kore hem de küresel borsalar yapay zeka yatırım yükü tartışmasıyla dalgalandı. Yine de yapay zeka yatırımlarının temel dinamiklerinin zarar gördüğü görüşü sınırlı kabul ediliyor; hiper ölçekli şirketlerin ikinci çeyrek bilançolarında sermaye harcaması planlarını büyük ölçüde yukarı yönlü güncellediği değerlendiriliyor.

Hiper ölçekli şirket tabiri, büyük ölçekli bulut ve veri merkezi işleten, devasa hesaplama kaynağı sağlayan Büyük Teknoloji şirketlerini tanımlıyor. Yapay zeka modeli eğitimi ve çıkarım (inference) talebi arttıkça grafik işlem birimi (GPU), merkezi işlem birimi (CPU), veri merkezi ve enerji tedariki maliyetleri birlikte büyüyor.

Asıl mesele yatırımın büyüklüğü ile geri dönüş hızı. ABD'li hiper ölçekli şirketlerin agresif yapay zeka yatırımları, kısa vadeli serbest nakit akışı bozulması ile potansiyel borç yükünü aynı anda büyüten bir tartışma konusu haline geldi.

Yapay zeka altyapı yatırımlarının gelir artışına dönüştüğüne dair işaretler var. Ancak veri merkezi, yarı iletken ve enerji tedariki maliyetlerinin aynı anda artması nakit akışını baskılıyor ve bu durum piyasanın test etmek istediği bir konu haline geldi.

Microsoft(MSFT), 2026 mali yılı ikinci çeyrek bilançosunda sermaye harcamasının 37,5 milyar dolar olduğunu, bunun yaklaşık üçte ikisinin GPU ve CPU gibi kullanım ömrü kısa varlıklara harcandığını açıkladı. Aynı çeyrekte serbest nakit akışı 5,9 milyar dolar olarak kaydedildi.

Şirket, müşteri talebinin arzı sürekli aştığını belirtti. Bu da yapay zeka altyapı yatırımlarının talep zayıflığından değil, arz genişletme rekabetinden kaynaklandığı şeklinde yorumlanıyor.

Amazon(AMZN) da benzer bir baskı ortaya koydu. Şirket, 2026 ikinci çeyrek bilançosunda son 12 aylık serbest nakit akışının 7,6 milyar dolar açığa döndüğünü açıkladı.

Bunun başlıca nedeni olarak 66,1 milyar dolarlık gayrimenkul ve ekipman alımı artışı gösterildi; şirket bu artışın büyük ölçüde yapay zeka yatırımlarıyla ilişkili olduğunu belirtti. Öte yandan AWS geliri, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 37 artışla 42,2 milyar dolara ulaştı.

Serbest nakit akışı, bir şirketin operasyonel faaliyetlerden elde ettiği nakitten sermaye harcaması gibi zorunlu giderleri düştükten sonra elinde kalan nakit miktarı anlamına geliyor. Gelir ve kâr artsa bile sermaye harcaması daha hızlı büyürse serbest nakit akışı azalabilir ya da negatife dönebilir.

Finansal otoriteler de aynı noktaya dikkat çekiyor. ABD Merkez Bankası (Federal Reserve), Mayıs ayındaki Finansal İstikrar Raporu'nda yapay zeka ile ilişkili hisse senedi değerlemelerini, borçla finanse edilen sermaye harcamalarını ve işgücü piyasasındaki zayıflama olasılığını finansal sistem için kısa vadeli risk unsurları arasında saydı.

Kısa vadeli teknoloji varlıkları ile uzun vadeli borçlanma yapısının bir araya gelmesi, faiz oranları ve ekonomik döngüye bağlı olarak yükü artırabilir. Yapay zeka yatırım rekabeti sürdükçe fonlama yapısı ve nakit geri dönüş hızına yönelik piyasa denetimi de güçleniyor.

Bu tartışma yatırımcılar için de uzak bir konu değil. Yapay zeka altyapı yatırımları, Nvidia(NVDA), yarı iletken, enerji ve veri merkezi ile ilişkili hisselerin performans beklentileriyle bağlantılı olageldi. TokenPost daha önce yapay zeka altyapı yatırımlarının hesaplama gücünü, model güvenliğini ve ağ savunmasını yapay zeka ekosisteminin temel bileşenleri haline getirdiğine dair bir analizi aktarmıştı.

Bu tartışma, yapay zeka altyapısı kurmaktan çok bunu gelire ve nakit akışına dönüştürebilme yeteneğinin önem kazandığına dair değerlendirmeyle de örtüşüyor. Büyük ölçekli yatırımlar sürse bile bunun etkisi nakit akışıyla kanıtlanamazsa şirketler arasında değerlendirme farklılaşabilir.

Şu ana kadar doğrulanan veriler, yapay zeka yatırımının durduğu yönünden çok, yatırım hızı ile maliyet yükünün birlikte izlenmesi gerektiği yönüne işaret ediyor. Yapay zeka şirketlerin yatırım haritasını değiştirdi ve bu yatırım artık nakit akışı, borç ve faiz koşulları çerçevesinde piyasanın test konusu haline geldi.