Orta gelirli kiracıların %22’si 2025’te kirayı zamanında ödeyemedi

ABD’de orta gelirli her beş kiracıdan birinden fazlası, 2025 yılında kirasının tamamını vadesinde ödeyemedi. Konut maliyetlerindeki baskı orta gelir grubuna da yayılırken kira ve kamu hizmeti faturaları gıda ve sağlık harcamalarını zorlamayı sürdürdü.

Orta gelirli kiracıların kira ödemekte zorlanma oranı yaklaşık %22’ye yükseldi. Bu oran 2024’te yaklaşık %14’tü. Araştırmada orta gelir grubu, tek kişilik hanelerde yıllık 31.300-62.600 dolar, üç kişilik hanelerde ise 53.300-106.600 dolar gelir aralığı olarak tanımlandı.

Veriler, Urban Institute’un ‘Well-Being and Basic Needs Survey’ araştırmasına dayanıyor. Konut, gıda, sağlık, istihdam ve mali durumu inceleyen ulusal temsili araştırma, 18-64 yaş arasındaki yetişkinleri kapsıyor. Örneklem, Ipsos’un KnowledgePanel panelinden oluşturuldu.

Düşük gelirli kiracıların konut maliyeti yükü de arttı. 2025’te konut giderlerini karşılayamadığını belirten düşük gelirli kiracıların oranı yaklaşık %28 oldu. Bu oran 2019’da yaklaşık %24 seviyesindeydi.

Yüksek gelirli kiracılar arasında aynı zorluğu yaşayanların oranı yaklaşık %7 olarak ölçüldü. Oran, bir önceki yıla göre 2 puan arttı. Bu durum, konut maliyeti baskısının yalnızca düşük gelirli hanelerle sınırlı kalmadığını gösterdi.

Kira dışında kamu hizmeti faturaları da yükü artırdı. Kiracıların yaklaşık %20’si gaz, petrol ve elektrik faturalarını ödemekte zorlandığını bildirdi.

Urban Institute’un ayrı bir analizinde, orta gelirli kiracıların %37’sinin 2023’te gelirlerinin aşırı yüksek bir bölümünü kiraya ayırdığı belirtildi. Bu oran 2019’a göre 7 puan arttı.

Aynı dönemde ev sahipleri ile kiracıların durumu farklılaştı. Ev sahiplerinin mortgage ödemelerini karşılama kapasitesi son yedi yılda büyük ölçüde istikrarlı kalırken, kiracıların kira gecikmesi bildirimleri 2022’den bu yana arttı.

ABD Merkez Bankası, 2025’te tüm kiracıların %23’ünün son 12 ay içinde en az bir kez kira ödemesini geciktirdiğini hesapladı. Yıllık geliri 50.000 doların altında olan kiracılarda gecikme oranı yaklaşık üçte bire ulaşırken, 100.000 dolar ve üzeri gelire sahip kiracılarda %5 oldu.

Kira ödemekte zorlanmak doğrudan tahliyeyle sonuçlanmıyor. Eviction Lab, izlediği bölgelerde 2025’te 1,23 milyon tahliye başvurusu yapıldığını açıkladı. Bu sayı 2024’teki 1,26 milyon başvurunun altında kaldı.

İzlenen bölgelerde ortalama tahliye başvuru oranı %8,0 oldu. Ancak araştırmanın kapsamı 38 metropolitan alan ve 10 eyaletle sınırlı olduğu için ABD genelinde kiracıların konut istikrarının iyileştiği sonucuna varılamıyor.

Federal konut yardımı politikası da yeni bir değişken olarak öne çıktı. ABD Konut ve Kentsel Gelişim Bakanlığı (HUD), Şubat 2026’da yaşlı veya engelli olmayan, çalışabilir durumdaki yetişkinler için kamu konutları ve bazı Section 8 yardımlarına haftada en fazla 40 saat çalışma şartı ile iki yılı aşan yardım süresine sınırlama getirilmesine izin verecek bir kural önerdi.

HUD, çalışma şartı ve yardım süresi sınırlamasının bağımsızlığı destekleyebileceğini ve bekleme listesindeki kişilere daha fazla yardım imkânı sağlayabileceğini savunuyor. Kural henüz teklif aşamasında bulunuyor; nihai uygulama ve bölgesel kapsam henüz belirlenmedi.

Buna karşılık Center on Budget and Policy Priorities, teklifin uygulanması halinde 3,7 milyona kadar kişinin konut yardımını kaybetme riskiyle karşılaşabileceğini tahmin etti. Bu rakam, politikaya karşı çıkan kuruluşun analizi olup HUD’un resmi tahmini değil.

ABD’de konut maliyeti baskısı, en düşük gelirli kesimlerin ötesine geçerek orta gelirli kiracılara da yayılıyor. Kira ve kamu hizmeti faturalarıyla gıda ve sağlık harcamalarının hane bütçesini aynı anda zorladığı ortamda, HUD teklifinin nihai hale gelip gelmeyeceği ve konut yardımlarının kapsamını nasıl etkileyeceği izlenecek.