Yıl sonuna kadar kabul çağrısı: ECB, tek para paketi için üçlü müzakerelerin tamamlanmasını istedi

Avrupa Merkez Bankası (European Central Bank, ECB), nakdin yasal ödeme aracı statüsünü ve dijital euro için hukuki çerçeveyi içeren tek para birimi paketinin yıl sonuna kadar kabul edilmesini istedi. ECB, yasama sürecindeki gecikmenin dijital euronun devreye alınmasını yavaşlatabileceğini, Avrupa şirketlerinin ödeme alanındaki yenilik ve rekabet gücünü zorlaştırabileceğini, yabancı ödeme sağlayıcılarına bağımlılığı da kalıcılaştırabileceğini savunuyor.

ECB Yönetim Kurulu üyesi Piero Cipollone, 10 Kasım'da Avrupa Parlamentosu Ekonomik ve Parasal İşler Komitesi'nde, “Süren üçlü müzakereler hızla tamamlanırsa, tek para paketinin yıl sonuna kadar kabul edilmesinin önü açılır” dedi. Yıl sonuna kadar kabul, müzakerelerin tamamlanması koşuluna bağlı bir hedef.

Tek para birimi paketi, nakit euronun yasal ödeme aracı statüsüne ilişkin öneriyle olası dijital euronun hukuki çerçevesini oluşturacak öneriyi bir araya getiriyor. Hukuki çerçevenin kabul edilmesi, ECB'nin ihraç hazırlıklarını tamamlaması ve olası ilk ihraç tarihini belirlemesi için gerekli. Dijital euronun gerçekten ihraç edilip edilmeyeceğine ise ECB ayrıca karar verecek.

Avrupa Komisyonu, AB Konseyi ve Avrupa Parlamentosu arasında üçlü müzakereler sürüyor. Eurogroup, 9 Kasım'da yaptığı açıklamada AB Konseyi ile Avrupa Parlamentosu arasındaki görüşmelerin son aşamaya geldiğini ve yıl sonuna kadar uzlaşma hedeflendiğini bildirdi.

AB Konseyi müzakere pozisyonunu Aralık 2025'te belirledi. Avrupa Parlamentosu ise 9 Temmuz 2026'da 416 kabul, 169 ret ve 22 çekimser oyla müzakerelerin başlatılmasını onayladı.

Avrupa Parlamentosunun müzakere metninde gizlilik güvenceleri, kişi başına sahip olunabilecek dijital euro miktarına sınır ve nakde erişim ile nakdin kabulüne ilişkin kurallar yer aldı. Bireysel tutar sınırı, dijital euronun finansal istikrar üzerindeki olası etkisini azaltmayı amaçlıyor.

Dijital euro, halkın çevrim içi ödemelerde, mağazalarda ve kişiler arası işlemlerde kullanması için tasarlanan, merkez bankası tarafından çıkarılacak dijital para birimi. ECB, bunu nakitle birlikte kullanılacak bir ödeme aracı olarak tanımlıyor.

Ödemeler ve bakiyeler merkezi bir ödeme platformunda işlenecek; dijital euro dağıtık defter teknolojisine (DLT) dayanmayacak. Bu yapı, özel şirketlerin çıkardığı stablecoin'lerden ve blokzincir tabanlı token'lardan farklı.

ECB, pilot çalışmayı 2027'nin ikinci yarısından itibaren 12 ay boyunca yürütmeyi planlıyor. 50'den fazla başvuru arasından 36 banka ve banka dışı ödeme hizmet sağlayıcısı (PSP) seçildi.

Pilot çalışmada yasal ödeme aracı statüsü bulunmayan bir beta sürümüyle teknoloji ve ödeme süreçleri test edilecek. ECB, çevrim içi ve mobil ticaret işletmelerini 2027'nin başında nihai olarak seçecek.

Dijital euronun maliyetine ilişkin tahminler farklılık gösteriyor. Cipollone, temmuz ayında yaptığı ECB konuşmasında avro bölgesi bankalarının dört yıllık toplam yatırımını 4 milyar ila 5,8 milyar euro olarak tahmin etti. Avrupa Bankacılık Federasyonu (European Banking Federation, EBF), Avrupa Kooperatif Bankaları Birliği (EACB) ve Avrupa Tasarruf ve Perakende Bankacılığı Grubu (ESBG) tarafından talep edilen 2026 tarihli güncellenmiş araştırmada ise avro bölgesindeki banka ve bankacılık gruplarının toplam maliyeti yaklaşık 18 milyar euro olarak hesaplandı. Kapsam ve varsayımlar farklı olduğu için bu iki tahmin aynı ölçüte dayanan kesin maliyetler olarak karşılaştırılamaz.

Alman Merkez Bankasının talebiyle Ekim 2025'te Almanya'daki yetişkinler arasında yapılan ankette, 2.004 katılımcının %42'si dijital euroyu daha önce duyduğunu söyledi. Dijital euroyu bildiğini belirtenlerin yalnızca %26'sı onu bir merkez bankası dijital para birimi ve ek bir ödeme aracı olarak doğru biçimde tanımladı. Kullanma niyeti sorusunda katılımcıların %14'ü ‘kesinlikle’, %34'ü ‘muhtemelen’ yanıtını verdi. Gizliliği ‘çok önemli’ bulanların oranı %44, ‘önemli’ bulanların oranı %30 oldu. Anket Almanya'daki yetişkinleri kapsıyor; Avrupa genelindeki kamuoyu görüşünü yansıtmıyor.

ECB'nin tokenizasyon finans altyapısı Pontes, piyasa DLT platformlarını Eurosystem'in ödeme altyapısına bağlıyor. ECB, Avrupa İstikrar Mekanizmasının (ESM) 1 milyar euroluk dijital tahvil ihracının 2 Kasım'da Pontes üzerinden sonuçlandırıldığını açıkladı. Bu işlem, bireysel ödemelerde kullanılacak dijital euronun DLT tabanlı olduğu anlamına gelmiyor.

Cipollone, ‘The cooperative spirit at the heart of the digital euro’ başlıklı ECB konuşmasında, 17 Temmuz 2026 itibarıyla, yasama sürecinin aynı yıl sonuna kadar tamamlanması halinde dijital euronun ilk kez 2029'da ihraç edilebileceğini belirtti.