SEC ve CFTC’den ‘Project Crypto’: Token sınıflandırma kılavuzu ve CLARITY yasası ile kripto regülasyonunda netlik hamlesi

Amerikan Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu(SEC), dijital varlık regülasyonunda uzun süredir tartışma konusu olan ‘token sınıflandırma kriterlerini’ resmi bir kılavuz haline getirmeye hazırlanıyor. Özellikle Kongre’de gündemde olan sanal varlık piyasa yapısı tasarısı ‘CLARITY yasası’ ile uyumlu bir çerçeve oluşturulacağının açıklanması, kripto para regülasyonunda orta-uzun vadeli ‘regülasyon netliği’ beklentisini güçlendiriyor.

Bu açıklamalar, çarşamba günü yapılan ABD Temsilciler Meclisi Finansal Hizmetler Komitesi oturumunda gündeme geldi. SEC Başkanı Paul Atkins, milletvekillerine yaptığı konuşmada “dijital varlıklar için ‘regülasyon kesinliği’nin çoktan sağlanmış olması gerektiğini” söyledi ve Kongre’nin CLARITY yasasını nihai olarak onaylaması halinde SEC’in buna uyumlu resmi kılavuzu hızla yayımlamaya hazır olduğunu vurguladı. Atkins, federal düzeyde kapsamlı bir regülasyon çerçevesi olmadan, hem yatırımcı koruması hem de inovasyonun teşvik edilmesi hedeflerinin aynı anda gerçekleştirilemeyeceğini belirtti.

Atkins ayrıca, Komisyon üyesi Hester Peirce’in başını çektiği SEC ‘kripto çalışma grubu’nun son bir yılda ürettiği kılavuz miktarının “önceki 10 yılın toplamından fazla” olduğunu söyleyerek bu çabaları övdü. Ancak buna rağmen salt yorumlayıcı rehberler ve idari işlemlerle ilerlemenin sınırları olduğunu da kaydetti. Ona göre, ‘iki partinin de desteğini alan bir yasama süreci’ ile pazar yapısının kanunla açıkça tanımlanması, uzun vadede esnek ve öngörülebilir bir regülasyon ortamı yaratmak için zorunlu.

SEC ile CFTC ‘Project Crypto’ ile ortak token sınıflandırma sistemi kuruyor

SEC, yasa tasarısının nihai hale gelmesini beklerken pasif kalmayacağını da netleştirdi. Atkins, Emtia Vadeli İşlemler Ticaret Komisyonu(CFTC) ile iş birliğini artırarak, yasama sürecindeki boşlukları düzenleyici koordinasyonla kapatacaklarını açıkladı. Bunun için ‘Project Crypto’ adlı ortak bir girişim başlatmayı planladıklarını söyledi. CFTC Başkanı Mike Selig ile birlikte, iki kurumun piyasa yapısı tartışmalarını düzenli koordinasyon toplantılarıyla yürüteceğini ekledi.

Project Crypto’nun en önemli başlıklarından biri, dijital varlıklar için ayrıntılı bir ‘token taksonomisi (sınıflandırma sistemi)’ oluşturmak olacak. Amaç, ‘menkul kıymet token’, ‘emtia (commodity) token’, ‘ödeme token’ ve ‘utility token’ gibi kategorilerde hangi tür varlığa hangi kuralların uygulanacağını net şekilde ortaya koymak. Böylece ihraççılar ve yatırımcılar, tabi olacakları regülasyonları önceden ve açık biçimde görebilecek. ‘Token sınıflandırma’ alanındaki bu adımın, hem yeni projelerin yapılandırılması hem de mevcut projelerin hukuki konumunun netleşmesi açısından kritik olacağı değerlendiriliyor ‘yorum’.

SEC ve CFTC, belirli şartları karşılayan piyasa katılımcıları için kamu blokzincirleri üzerinde doğrudan işlem yapmaya izin veren ‘özel istisna rejimleri’ni de tartışıyor. Burada hedef, geleneksel aracı kurumlara ihtiyaç duymadan zincir üzerinde token alım-satımını mümkün kılarken, aynı anda ‘kara para aklamayı önleme (AML)’, ‘müşterini tanı (KYC)’ ve piyasa gözetimi gibi temel denetim fonksiyonlarını koruyan bir denge modeli kurmak. Bu yaklaşım, DeFi(DeFi) ekosistemi ve on-chain altyapıların yaygınlaşmasını hesaba katan, ‘regülasyon ile inovasyon’ arasındaki dengeyi yeniden kalibre etme girişimi olarak görülüyor.

Piyasa gözetim altyapısı CAT baştan aşağı inceleniyor, kripto da kapsama girebilir

Oturumda Atkins, kripto paraların ötesine geçerek, geleneksel finans piyasalarına yönelik temel gözetim altyapısının da yeniden değerlendirmeye alınacağını duyurdu. Bu kapsamda, Kasım 2016’da devreye giren piyasa gözetim sistemi ‘Consolidated Audit Trail (CAT)’ için “tam kapsamlı bir inceleme” talimatı verdiğini açıkladı.

Bu inceleme; yönetişim yapısı, finansman yöntemi, maliyet-etkinlik, sistem tasarımı, kapsama alanı, düzenleyici fayda ve siber güvenlik mimarisi gibi CAT’in çekirdek unsurlarını geniş bir çerçevede ele alacak. Atkins, CAT’in yalnızca geleneksel menkul kıymet işlemlerini değil, hangi ölçüde kripto para piyasasını da içine alması gerektiğini değerlendireceklerini söyledi. Ayrıca yatırımcı mahremiyeti ve veri güvenliği konularını nasıl çözeceklerinin de odak noktalarından biri olacağını vurguladı. Kripto para işlemlerinin gerçek zamanlı takibi, on-chain ve off-chain verilerin birleştirilmesi gerekliliği gibi başlıklar, önümüzdeki dönemde ABD piyasalarında yoğun tartışma yaratabilir ‘yorum’.

Atkins, genel regülasyon yaklaşımını da yineledi. SEC denetiminin “akıllı, etkili ve yasaların tanıdığı yetki sınırları içinde hassas biçimde tasarlanmış” olması gerektiğini ifade etti. Aynı zamanda mevcut kamuyu aydınlatma ve halka arz kurallarının, şirketler için listeleme maliyetlerini ve idari yükü gereğinden fazla artırdığını, bunun da ‘halka açılmaktan kaçınma’ eğilimini ve inovasyon üzerinde baskıyı artırdığını söyledi. Kripto para şirketlerinin ‘regülasyon belirsizliği’ gerekçesiyle ABD dışına yönelmesi de bu çerçevede değerlendiriliyor.

Bitcoin 65.000 dolar, Ethereum 1.916 dolar; toplam piyasa değeri 2,23 trilyon dolara geriledi

Regülasyon cephesinde ‘netlik’ arayışı hızlanırken, kripto para piyasası ise kısa vadeli sert bir düzeltme sürecine girmiş durumda. Haber yazıldığı sırada Bitcoin(BTC), 65.000 dolar seviyesine (yaklaşık 9 milyar 3.944 milyon won) kadar gerilemişti. Haftanın başında 70.000 dolar (yaklaşık 10 milyar 1.171 milyon won) direncini kıramayan BTC’de satış baskısının hız kazandığı görülüyor. Teknik analiz tarafında kritik direnç seviyelerinin art arda kırılamaması, düşüş yönlü beklentileri tetiklerken, genel ‘riskten kaçış’ eğilimiyle birleşerek satışları artırıyor.

Ethereum(ETH) da Bitcoin’e benzer bir seyir izliyor ve token başına yaklaşık 1.916 dolar (yaklaşık 2 milyar 7.685 milyon won) seviyesinde işlem görüyor. Orta-uzun vadede ‘Ethereum ETF onayı’ gibi güçlü katalizörler gündemde olsa da kısa vadede ETH fiyatı, BTC ile yüksek korelasyonlu bir grafik yapısından kopamıyor. Bu baskı sonucunda toplam kripto para piyasa değeri 2,23 trilyon dolar (yaklaşık 3.226 trilyon 4.190 milyar won) düzeyine inmiş durumda. Bu seviye, geçen yıl ekimde görülen zirvenin yaklaşık yarısına karşılık geliyor.

TradingView’in(TradingView) ‘TOTAL’ endeksi gün içi grafiği, toplam kripto piyasa değerinin 2,2 trilyon dolar bandına (yaklaşık 3.183 trilyon 6.600 milyar won) doğru sert bir düşüş yaşadığını net biçimde gösteriyor. Kısa vadeli fiyat düzeltmesiyle birlikte oynaklık artarken, regülasyon belirsizliği ve makroekonomik risklere daha hassas olan altcoin piyasasında risk algısı belirgin şekilde bozulmuş durumda.

SEC’in ‘token taksonomisi’ kılavuzu ve CLARITY yasası ile uyumlu yeni çerçeve arayışı, orta-uzun vadede Bitcoin ve Ethereum başta olmak üzere büyük altcoin’ler için ‘regülasyon netliği’ sağlayabilecek önemli bir gelişme. Ancak yasal sürecin tamamlanması ve ayrıntılı regülasyonların şekillenmesi zaman alacağı için, bir süre daha ‘politika beklentileri’ ile ‘piyasa oynaklığı’nın yan yana ilerlediği bir dönem yaşanması muhtemel. Yatırımcıların, bu süreçte regülasyon tartışmalarının yönünü ve hızını yakından takip etmesi kritik görünüyor.