Çekya, Polymarket’i yasakladı: Tahmin piyasaları kumar mı finansal ürün mü?

Çekya, Polymarket’i ‘izinsiz kumar’ ilan etti, erişim engeli istendi

Çekya Maliye Bakanlığı, tahmin piyasası platformu Polymarket’i ‘izinsiz çevrim içi kumar’ sitesi olarak sınıflandırarak ülkenin internet servis sağlayıcılarına(ISP) erişimin engellenmesi talimatını verdi. Avrupa genelinde düzenleyici baskının artmasıyla birlikte, tahmin piyasalarının ‘kumar’ mı yoksa ‘finansal ürün’ mü olduğu yönündeki tartışma yeniden alevlenmiş durumda.

13’ünde (yerel saatle), Cointelegraph’e göre Çekya Maliye Bakanlığı, Polymarket’in internet sitesini ülkenin kumar yasası kapsamındaki resmi kara listeye ekledi. Çekya kumar mevzuatına göre, *izinsiz çevrim içi kumar* hizmetlerinin Çek kullanıcılara sunulması yasak. Bu nedenle ISP’lerin, kararın yayımlanmasından itibaren 15 gün içinde ilgili siteye erişimi kesmesi gerekiyor.

Polymarket, gelecekteki olayların sonucuna yönelik sözleşmelerin alınıp satıldığı bir ‘tahmin piyasası’ platformu olarak biliniyor. 2024 ABD başkanlık seçimleri sırasında kamuoyu beklentilerini ölçmek için önemli bir piyasa göstergesi haline gelmişti. Ancak Fransa, Almanya, Polonya, Romanya ve İspanya gibi Avrupa Birliği(AB) üyesi birçok ülkede de düzenleyici kurumların radarına girmesi, iş modelini giderek daha zorlu hale getiriyor. Cointelegraph’in bilgi talebine Polymarket şu ana kadar yanıt vermedi.

Çekya kararı, AB’de büyüyen çizgiyi yansıtıyor

AB dışındaki otoriteler de tahmin piyasalarına mesafeli duruyor. Bazı düzenleyiciler, bu platformlardaki sözleşmeleri doğrudan ‘izinsiz kumar’ olarak değerlendirirken, bazıları ise mevcut *sermaye piyasası mevzuatı* kapsamında denetlenmesi gereken ürünler olduğunu savunuyor.

Avrupa Menkul Kıymetler ve Piyasalar Otoritesi(ESMA), 3’ünde yayımladığı uyarıda, çok sayıda tahmin piyasası sözleşmesinin tanım itibarıyla *finansal ürün* sayılabileceğini ve bu durumda AB’deki *ikili opsiyon* düzenlemelerine tabi olacağını belirtti. ESMA, ürünleri ‘olay sözleşmesi(event contract)’ olarak adlandırmanın, AB finansal düzenlemelerini bertaraf etmeye yetmeyeceğini vurguladı. Kuruma göre temel kriter, sözleşmenin ismi değil, yapısı ve ekonomik işlevi.

ESMA ayrıca, *bireysel yatırımcılar* için sunulan bu tür ürünlerin, üye ülkelerde 2018’de getirilen ikili opsiyon yasağı kapsamında zaten kısıtlanabileceğini ifade etti. Sadece *profesyonel yatırımcılara* yönelik olan ürünlerde dahi, bu sözleşmeler finansal ürün olarak kabul edilirse, MiFID II(Finansal Araç Piyasaları Direktifi) çerçevesinde yetkilendirme zorunluluğu doğabileceğinin altını çizdi.

ABD’de ise Kalshi ve Polymarket, birden fazla eyalet düzeyindeki düzenleyici kurumun incelemesiyle karşı karşıya. Bazı eyalet yetkilileri bu ürünlerin *yasadışı kumar* olduğunu öne sürerken, ABD Emtia Vadeli İşlemler Komisyonu(CFTC) bunları federal düzeyde düzenlenen *türev ürünler* olarak görüyor. Bu görüş ayrılığı nedeniyle mahkeme kararları da yeknesak değil. *Yorum: Özellikle politika ve spor müsabakaları gibi sonuç odaklı “event contract” ürünlerinde, hangi durumlarda kumar mevzuatının, hangi durumlarda menkul kıymet ve türev düzenlemelerinin geçerli olacağı netleşmiş değil.*

Çekya’nın son hamlesi, tek bir ülkenin tepkisi olmaktan ziyade, tahmin piyasalarına yönelik küresel düzeyde artan temkinli yaklaşımın işareti olarak okunuyor. Siyaset, spor veya makroekonomik veriler gibi unsurların giderek daha fazla ‘türev benzeri’ sözleşmelere konu olması, her ülkenin bu yapıları ‘kumarhane tipi bahis’ mi yoksa ‘finansal ürün’ mü olarak etiketlemesine göre, *tahmin piyasası* iş modellerinin geleceğini belirleyebilir.