Gine'de Yüzlerce Kişi Kripto Parasını Çekemedi, Merkez Bankası Harekete Geçti

Gine'de yüzlerce kişi, yüksek kazanç vaat eden kripto para yatırım platformlarına para yatırdıktan sonra paralarını çekemedi. Gine Merkez Bankası ve adli makamlar, ilgili hesapları bloke etme ve sorumluları belirleme sürecini başlattı.

Fransız Uluslararası Radyosu (RFI), Gineli yatırımcıların çeşitli kripto para platformlarına yüzlerce ila binlerce avro yatırdığını, ancak paralarını geri alamadığını bildirdi. Mağdurların yüksek getiri vaat eden reklam ve tanıtımlara kanarak yatırım yaptığı, ardından para çekme işlemlerinin engellendiği belirtildi.

Gine Merkez Bankası yaptığı açıklamada, kripto paranın ülkede yasal ödeme aracı statüsüne sahip olmadığını ve devlet güvencesi kapsamında bulunmadığını duyurdu. Merkez bankası, bu tür dolandırıcılığı özünde bir 'Ponzi şeması' olarak nitelendirdi.

Ponzi şeması, yeni yatırımcılardan toplanan parayla eski yatırımcılara kazanç ödeyerek güven oluşturan, ardından para girişi kesildiğinde çöken bir yapı olarak biliniyor. Gerçek yatırım getirisinden çok sürekli akan yeni sermayeye bağımlı olduğu için, çekim talepleri arttığında zarar ortaya çıkıyor.

Olayda adı geçen platformlardan McGivern, 10'unda (yerel saatle) kapılarını kapattı. Merkez bankası, Orange Money gibi dijital ödeme sistemlerine, ilgili işlem hesaplarını bloke edip işaretlemeleri talimatını verdi.

Adli makamlar da soruşturma başlatarak sorumluları belirlemeye ve mağdurların kayıplarının bir kısmını geri almasına destek olacak süreci yürütüyor. Mağduriyetin boyutu ve geri alınabilecek tutar henüz netleşmedi.

Bu olay, kripto para fiyat dalgalanmasından çok, yüksek getiri garantisi ile para çekme kısıtlamasının birleştiği dolandırıcılık yapısına odaklanıyor. Yatırımcıların gerçek blok zinciri varlığı tutup tutmadığı, platformun dış borsalarla bağlantılı olup olmadığı ve müşteri fonlarının ayrı saklanıp saklanmadığı henüz doğrulanmadı.

Merkez bankası yasal ödeme aracı statüsü ve güvence konusunu netleştirdiği için, yetkililerin tepkisi ödeme ağı blokajı ve cezai süreç etrafında şekilleniyor. Kripto varlıkların denetim dışı işlem gördüğü durumlarda mağduriyetin giderilmesi, büyük ölçüde ödeme kuruluşu hesaplarının izlenmesine ve işletmeci kimliğinin tespitine bağlı.

Gine'de daha önce de kripto para ve dijital varlıklar üzerinden kara para aklamayla mücadeleye yönelik eğitimler düzenlenmişti. Gine'nin İspanya Büyükelçiliği, 26 Haziran'da (yerel saatle) yayımladığı bir açıklamada, ekonomik suçlarla ilgili adli ve soruşturma birimi yetkililerinin kripto para ve dijital varlıklar aracılığıyla yapılan kara para aklamayla mücadeleyi ele aldığını duyurdu.

Bu vaka, dijital varlıklarla bağlantılı dolandırıcılığın tüketici mağduriyetine ve adli sürece dönüştüğü örneklerden biri olarak öne çıkıyor. Yurt dışında da yatırım teşviki ile para çekme reddinin birleştiği benzer mağduriyet vakaları tekrar tekrar bildiriliyor.

Türk okuyucular için de temel mesele aynı kalıyor: Yurt dışındaki bir platformun avro gibi döviz cinsinden yatırım kabul etmesi, o platformun yerel düzenleyici kurum denetiminde olup olmadığı ve para çekme koşullarının açık olup olmadığı sorusundan bağımsız bir konu.

Gine makamları şu an hesap blokajı ve sorumlu tespiti sürecini yürütüyor. Olaya karışan hesaplar ve işletmeci kimliğinin belirlenmesi, mağduriyetin ne ölçüde giderilebileceğini belirleyecek gibi görünüyor.