Veri merkezi sistemleri pazarı 2030'da 2,2 trilyon dolara ulaşabilir

Bank of America(BAC) Global Research, 2030 yılında veri merkezi sistemleri pazarının büyüklüğünü 2,2 trilyon dolar olarak öngördü. Yapay zeka altyapısına duyulan talebin sunucu ve yarı iletkenlerin ötesine geçerek elektrik, soğutma ve ağ ekipmanlarını da aynı anda yukarı çektiği, bu kez rakamlarla ortaya kondu.

Crypto Briefing, Bank of America(BAC) Global Research'ün bu öngörüyü açıkladığını bildirdi. Aynı şirketin Mayıs ayında paylaştığı 2030 pazar tahmini 1,7 trilyon dolar seviyesindeydi.

Yeni rakam, veri merkezi binalarının kendisini değil; sunucu, hızlandırıcı, bellek, ağ ekipmanları ve ilgili donanımları kapsayan 'sistem' pazarını hedef alıyor. Aynı veri merkezi pazarından söz edilse de gayrimenkul ve inşaat odaklı hesaplamalarla ekipman ve sistem odaklı hesaplamaların kapsamı birbirinden farklı.

Öngörünün birkaç ay içinde 500 milyar dolar yükselmesi, piyasanın yapay zeka altyapı yatırımına dair beklentisinin büyüdüğü şeklinde 'yorumlanıyor'. Ancak bu rakamın kesinleşmiş bir harcama değil, yalnızca bir pazar büyüklüğü tahmini olduğu unutulmamalı.

Buradaki asıl mesele talebin boyutu değil, arzın hızı. Yapay zeka hizmetleri arttıkça grafik işlem birimi(GPU) ve sunucu talebi büyüyor; fakat bir veri merkezinin fiilen devreye girmesi için elektrik şebekesi bağlantısı, soğutma tesisleri, ağ ekipmanları ve metal hammaddelerin hepsinin bir arada bulunması gerekiyor.

Bank of America(BAC) Institute, Haziran ayında yayımladığı raporda yapay zeka temelli veri merkezi yayılmasının su, elektrik ve metal talebi üzerinde baskı oluşturduğunu belirtti. GPU tabanlı sunucuların elektrik talebinin yıllık yaklaşık yüzde 30 arttığını, veri merkezi kapasitesine her eklenen 1 megavat için 60-75 ton arasında bakır gibi metal gerektiğini de aktardı.

Veri merkezi sistemleri kavramı genellikle hesaplama ekipmanı ile bunu bağlayıp işleten donanım bütününü ifade ediyor. Sunucu, hızlandırıcı, bellek ve ağ ekipmanlarını kapsıyor; ayrıca elektrik ve soğutma tesisi talebiyle de doğrudan bağlantılı.

Okurlar açısından bu öngörü, yapay zeka sektörünün büyüme oranından çok, bu büyümenin ihtiyaç duyduğu alt yapıyı gösteren bir gösterge niteliği taşıyor. Veri merkezi sistemleri pazarının büyümesi; sunucu ve hızlandırıcıların yanı sıra bellek, ağ ekipmanı, elektrik tesisatı ve soğutma teknolojisine yönelik talebin de birlikte hareket ettiği anlamına geliyor.

Yayınımız daha önce, Teksas'ta elektrik şebekesi bağlantısı için bekleyen kapasitenin büyük bölümünü veri merkezlerinin oluşturduğunu bildirmişti. Veri merkezi kapasite artışı şimdiden şebeke ve bölgesel izin sorunlarına yol açıyor.

Yapay zeka altyapısının finansman yükü de büyüyor. Büyük teknoloji şirketlerinin veri merkezi ve yapay zeka altyapısı harcamalarının gelir artış hızını geride bıraktığı endişesi de dile getirilmişti. Büyük ölçekli sermaye yatırımının yalnızca talep artışıyla haklı çıkarılabilmesi için gerçek gelire dönüşme hızının ve finansman maliyetinin birlikte doğrulanması gerekiyor.

CBRE(CBRE), 2026 küresel veri merkezi trendleri raporunda 2030 yılına kadar arz açığının sürebileceğini değerlendirdi. Elektrik arzı ve bölgesel izin süreçlerinin veri merkezi genişleme hızına yetişememesi öne çıkan değişken olarak gösterildi.

Talep var olsa bile elektrik istikrarlı biçimde temin edilemezse fiili yatırımlar gecikebilir. Bu nedenle veri merkezi pazarında arazi teminden önce elektrik sözleşmesi ve iletim şebekesine bağlanabilirlik konusunun incelendiği vakalar artıyor.

Büyük finans kuruluşlarının rolü de genişliyor. Bank of America(BAC) Newsroom'da Nisan ayında, Michigan eyaleti Saline Township'te 16 milyar dolarlık Oracle(ORCL) veri merkezi projesine ilişkin finansman belgeleri yayımlandı.

Bank of America(BAC), bu işlemde yapılandırma acentesi ve finansal danışman rolünü üstlendi. Bu da veri merkezlerinin artık yalnızca bir teknoloji teması değil, uzun vadeli proje finansmanının konusu olarak ele alındığı anlamına geliyor.

Yine de 2,2 trilyon dolarlık öngörü, pazar tanımıyla birlikte değerlendirilmeli. Veri merkezi sistemleri pazarı ile gayrimenkul ve inşaat ağırlıklı veri merkezi pazarı, kapsadıkları kalemler farklı olduğu için sadece 'veri merkezi' ifadesinden yola çıkarak birebir karşılaştırılamıyor.

Bu rakam, yapay zeka altyapı talebinin nereye yayıldığını gösteren referans niteliğinde bir gösterge. Fiili harcama hızı ise elektrik şebekesi, yarı iletken arzı ve soğutma-bileşen darboğazlarının ne ölçüde çözüleceğine göre değişebilir.