40 günlük operasyon: Rusya-Ukrayna vuruş kavgası enerjiye sıçradı

Rusya ile Ukrayna, birbirinin gerisindeki hedefleri vurmayı savaşı sürdürme aracı olarak açıkça gündeme getirerek karşılıklı suçlamaların dozunu yükseltti. Rusya, ABD ve Avrupa'nın silah ve istihbarat desteğini öne çıkarırken, Ukrayna Rusya'nın enerji ve lojistik ağlarını hedef alan vuruş sistemini güçlendiriyor.

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov(Sergey Lavrov), 7 Temmuz'da (yerel saatle) Etiyopya'nın başkenti Addis Ababa'da düzenlediği basın toplantısında, Ukrayna'nın Rusya toprakları içindeki saldırılarının Batı'nın silah, keşif istihbaratı ve uydu desteğiyle gerçekleştirildiğini öne sürdü. Rus haber ajansı Interfax'a göre Lavrov, ABD'li ve Avrupalı askerlerin hedef belirleme ve silah kullanımı için gerekli bilgiyi sağladığı yönünde konuştu.

Lavrov'un açıklamaları, Rusya'nın Ukrayna'nın gerideki vuruşlarını Batı'nın dolaylı müdahalesi olarak nitelendirdiğini gösteriyor ('yorum'). Ancak Rusya'nın Batı desteğinin kaynağı saydığı hedeflere yönelik yeni bir operasyonu resmen duyurduğuna dair bir bilgi yok.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski(Volodymyr Zelenskiy), 25 Haziran'da Telegram hesabından, Rusya'yı savaşı sona erdirmesi için baskı altına almayı amaçlayan '40 günlük operasyon'u onayladığını duyurdu. Zelenski, Ukrayna Güvenlik Servisi başkanıyla Rusya'daki hedeflere yönelik vuruş konusunu görüştükten sonra bu kararı verdiğini aktardı.

Reuters'ın haberine göre Ukrayna, aylardır Rusya toprakları ve Rusya işgali altındaki bölgelerde orta ve uzun menzilli vuruşlar sürdürüyor; başlıca hedef ise petrol sektörü oldu. Gelişme, cephe hattına yakın askeri hedeflerin ötesine geçilerek Rusya'nın savaşı sürdürme kapasitesinin baskılanmak istendiği şeklinde okunuyor ('yorum').

Ukrayna, 10 Temmuz'da ordu bünyesinde bir 'uzun menzilli vuruş komuta yapısı' oluşturduğunu açıkladı. Zelenski, halka seslendiği konuşmasında bu komuta yapısının kaynakları Rusya'nın savaşı sürdürme kapasitesini düşürmeye yoğunlaştırması gerektiğini söyledi.

Uzun menzilli vuruş komuta yapısı, Rusya'nın gerisindeki enerji ve lojistik tesislerine yönelik operasyonların daha sistemli yürütüleceği anlamına geliyor. Savaş uzadıkça her iki taraf da cephedeki çatışmaların yanı sıra yakıt, taşımacılık ve tedarik ağlarını savaşı sürdürme kapasitesinin bir parçası olarak görmeye başladı ('yorum').

Reuters'a göre Ukrayna'nın Rusya'nın enerji ve lojistik altyapısına yönelik saldırıları, Rusya'nın mazot ihracatını durdurmasına ve Azak Denizi çevresinde gemi seferlerine kısıtlama getirmesine yol açtı. Rusya'nın yurt içi benzin üretimi de saldırıların etkisiyle kapasite kullanımının yaklaşık yüzde 65 seviyesine kadar geriledi.

Rusya'nın yakıt tedarik zincirindeki baskı, daha önce ayrı bir gündem maddesi haline gelmişti. TokenPost daha önce Rusya'nın mazot ihracatının yıllar sonra en düşük seviyeye gerilediğini aktarmıştı.

Ukrayna'nın Rusya'nın gerisindeki hedeflere yönelik vuruşları rafineriler ve lojistik merkezlerine doğru genişliyor. TokenPost, Ukrayna'nın Rusya'nın Tataristan Cumhuriyeti'ndeki Taneco rafinerisini drone ile vurduğunu iddia ettiği olayı da daha önce haberleştirmişti.

Rusya diplomasi kapısını tamamen kapatmadı. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov(Dmitry Peskov), 24 Temmuz'da ABD'nin yeni teklifini bekleyeceklerini açıkladı.

Peskov aynı zamanda, barış ihtimalinin görünmediği bir ortamda Rusya'nın hedeflerine askeri yollarla ulaşacağı mesajını da verdi. Müzakere kapısını aralık bırakırken çatışmayı sürdürme iradesinden vazgeçmediği görülüyor ('yorum').

Bu karşılıklı vuruş kavgasının kripto para piyasasına doğrudan bir etkisi teyit edilmedi. Haberde öne çıkan yansımalar, Rusya'nın yakıt tedarik zinciri ile Karadeniz ve Azak Denizi çevresindeki lojistik kısıtlamalarında toplandı.

Rusya ile Ukrayna arasındaki uzun menzilli vuruş kavgası, enerji üretimini, yakıt ihracatını ve deniz taşımacılığını birlikte sarsan bir değişken haline geliyor. İki taraf da Haziran sonundan Temmuz sonuna uzanan süreçte sırasıyla 40 günlük operasyon onayı, uzun menzilli vuruş komuta yapısının kurulması ve ABD teklifini bekleme açıklamalarını art arda yaptı.