13,3 milyar dolarlık çip planına onay, nükleerde kurallar bekleniyor

Hindistan, imalat sanayisini yeniden şekillendirmek için çip üretimi ve nükleer enerjiyi iki ana eksen olarak öne çıkarıyor. Ancak açıklanan 13,3 milyar dolarlık rakam yalnızca yarı iletken politikası bütçesine ait; nükleer yatırımları da kapsayan tek bir bütçe söz konusu değil.

Hindistan Bakanlar Kurulu, 15 Temmuz'da çip tasarımı ve üretim ekosistemini genişletmeyi hedefleyen 'Semicon 2.0' programını onayladı. Hindistan Basın Enformasyon Bürosu toplam bütçeyi 1,275 trilyon rupi olarak açıklarken, Reuters aynı bütçeyi 1,28 trilyon rupi ve 13,3 milyar dolar olarak duyurdu.

Semicon 2.0 programı △tasarım △ekipman ve malzeme △fabrika kapasitesinin genişletilmesi △ATMP ve OSAT △araştırma-geliştirme △yetenek yetiştirme olmak üzere altı ana eksenden oluşuyor. Hindistan hükümeti, önceki Semicon 1.0 programı kapsamında 12 üretim projesi ve 24 çip tasarım projesinin onaylandığını, üç şirketin ise ticari üretime başladığını belirtti.

Politikanın kapsamı yalnızca fabrika çekmekten daha geniş. Çip tasarımı için fikri mülkiyet, ekipman, malzeme, kimyasal madde, gaz ve paketlemeyi yerel ekosistemde bir araya getirerek üretim tabanını genişletme amacı taşıdığı değerlendiriliyor.

Çip üretimi, enerji arzının istikrarıyla da yakından bağlantılı. Büyük fabrikaların yanı sıra yapay zeka sunucuları ve veri merkezlerine olan talep arttıkça, elektrik arz kapasitesi sektörel rekabetin bir parçası haline geliyor.

Nükleer enerji tarafı ise ayrı bir yasa ve yol haritasıyla ilerliyor. Hindistan Basın Enformasyon Bürosu'na göre ülke, 11 Şubat itibarıyla toplam 8.780 MW kurulu güce sahip 24 nükleer santrali ticari olarak işletiyor. Hükümet, 2047 yılına kadar nükleer kurulu gücü 100 GW'a çıkarma hedefini ortaya koydu.

'SHANTI Yasası' (SHANTI Act), özel sektörün nükleer santral yatırımlarına katılımına izin verdi. Ancak bu düzenleme yalnızca izin kapısını araladı; bireysel özel nükleer projelerin doğrudan onaylandığı anlamına gelmiyor.

Nükleer santral ruhsatlandırması, güvenlik denetimi ve sorumluluk yapısı ayrı prosedürlerden geçmek zorunda. 23 Temmuz itibarıyla ayrıntılı kuralların hâlâ hazırlık aşamasında olduğu belirtildi; bu da özel şirketlerin somut yatırım kararları için zamana ihtiyaç duyacağı anlamına geliyor.

Nükleer kapasite artışı bir kısmıyla inşaat ve devreye alma aşamasına ulaştı. Hindistan hükümeti 23 Temmuz'daki açıklamasında, son 10 yılda toplam 10.600 MW kapasiteli 13 reaktörün inşaat veya devreye alma aşamasında olduğunu, bunlardan dördünün ticari işletmeye geçtiğini bildirdi.

Geri kalan 9 reaktör toplam 7.500 MW kapasiteyle inşaat aşamasında. İşletimdeki nükleer kurulu güç ile inşaat/devreye alma aşamasındaki reaktör sayıları farklı referans tarihlere ve kategorilere dayandığından ayrı değerlendirilmesi gerekiyor.

Küçük modüler reaktörler de politika kapsamına girdi. Reuters, Hindistan'ın 2033 yılına kadar en az beş küçük reaktörü devreye alma hedefinde olduğunu aktardı. Bhabha Atom Araştırma Merkezi, 220 MW gücünde 'Bharat' küçük modüler reaktörünü, 55 MW gücünde bir reaktörü ve hidrojen üretimi için yüksek sıcaklıklı gaz soğutmalı reaktörü geliştiriyor.

Özel şirketlerin katılım isteği de görülüyor. Praveer Sinha(Praveer Sinha) Tata Power(Tata Power) CEO'su, Bloomberg TV'ye verdiği röportajda “2028 başında inşaata başlama ihtimali var, 2032-2033'te ilk özel nükleer santrali hazır hale getirmeyi hedefliyoruz” dedi. Şirketin takvimi, hükümetin kuralları netleştirmesine, uranyum tedarikine ve fiyat istikrarına bağlı bir plan olarak öne çıkıyor.

Adani Power(Adani Power) da nükleer teknolojiyi değerlendiriyor. Shersingh Khyalia(Shersingh Khyalia) Adani Power CEO'su, 23 Temmuz'daki bilanço görüşmesinin ardından düzenlenen konferans çağrısında, özel sektör katılım kurallarının netleşmesi durumunda kesin karar verilebileceğini söyledi. Elektrik tarifeleri ve tüketiciye yansıyabilecek maliyetin de birlikte değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekti.

Hindistan bu adımlarla çip ekosistemini genişletme ve nükleer yol haritasını ayrı politika eksenleri olarak yürütüyor. Yarı iletken bütçesi netleşmiş durumda; ancak özel nükleer santraller için ayrıntılı kurallar ve ruhsatlandırma süreci henüz tamamlanmadı. Hükümetin çip ekosistemi genişletmesi ile 2047 nükleer 100 GW hedefini birbirinden bağımsız şekilde sürdürmesi bekleniyor.