Nextrade(NXT), pre-market açılış fiyatı için 'tek fiyat' sistemini değerlendiriyor

Nextrade(NXT), normal seansın açılışından önceki pre-market işlemlerinde açılış fiyatını 'tek fiyat' (tekli fiyat eşleştirme) yöntemiyle belirleme seçeneğini masaya yatırdı. Piyasa açılır açılmaz emir defteri henüz incelikli hale gelmemişken küçük hacimli emirlerin fiyatı sert biçimde oynattığı örnekler tekrarlanınca, açılış fiyatının nasıl oluştuğu yeniden gündeme geldi.

Yonhap'ın finans sektöründen edindiği bilgilere göre 28'inde (yerel saatle) aktardığına göre, Nextrade gelecek yılın Ocak ayında yürürlüğe girmesini hedeflediği pre-market 'tek fiyat' uygulamasını ciddi biçimde değerlendiriyor. Tek fiyat yöntemi, belirli bir süre boyunca toplanan alım satım emirlerinin tek bir fiyattan topluca eşleştirilmesi anlamına geliyor.

Nextrade'in pre-market seansı şu anda sabah 08.00'den, normal seansın başlamasına 10 dakika kala olan 08.50'ye kadar sürüyor. Bu saat aralığında alış ve satış emirleri eşleştiği anda işlem gerçekleşiyor; yani 'sürekli eşleştirme' (açık eşleştirme) yöntemi uygulanıyor.

Sürekli eşleştirmenin, emir yoğunluğunun yüksek olduğu piyasalarda fiyat keşfini hızlandırdığı biliniyor. Ancak işlem hacminin düşük olduğu saatlerde, uç fiyattan girilen küçük miktarlı bir emir bile ekranda görünen son işlem fiyatını ciddi ölçüde değiştirebiliyor.

Tartışma, SK Hynix(000660) hissesindeki anormal işlemle büyüdü. SK Hynix, 6 Ağustos'ta pre-market açılışının hemen ardından, bir önceki günün normal seans kapanışına göre %29,98 düşükle, 1.168.000 won'dan işlem gördü. Bu fiyattan gerçekleşen işlem miktarı yalnızca 11 hisseydi.

O sırada 'dinamik VI' devreye girdi ve 2 dakika boyunca tek fiyat eşleştirmesine geçildi, ancak yatırımcılar arasında yarattığı kafa karışıklığı büyük oldu. Dinamik VI, bir önceki fiyata kıyasla kısa vadeli fiyat değişimi belirli bir aralığın dışına çıktığında işlemi geçici olarak tek fiyat yöntemine çeviren bir volatilite yumuşatma mekanizması.

Bundan önce 28 Temmuz'da da SK Hynix'te tek bir hisse, pre-market açılışının hemen ardından alt fiyat limiti olan 1.272.000 won'dan işlem görmüştü. Bu fiyat hareketi bazı kripto para türev piyasalarını da etkilemiş ve yaklaşık 80 milyar won tutarında zarara yol açmıştı.

TokenPost daha önce de SK Hynix hissesinin Nextrade pre-market seansında sadece 1 hisselik işlemle alt fiyat limiti seviyesine kadar gerilediğini ve pre-market fiyat oluşum yapısının tartışma konusu haline geldiğini aktarmıştı. O dönemki tartışmanın odağı, belirli bir hissenin geçici düşüşünden çok, işlem hacminin az olduğu saatlerde gerçekleşen işlem fiyatının doğrudan piyasa sinyali olarak gösterilmesindeki yapısal sorundu.

Nextrade ilk adım olarak 12 Ağustos'tan itibaren pre-market seansında üst ve alt fiyat limitinden girilen emirleri geçici olarak yasakladı. Bu önlemin, 14 Eylül 2026'da devreye alınması planlanan 'statik VI' uygulamasına kadar geçerli olması bekleniyor.

Statik VI devreye girdiğinde, belirli bir eşiği aşan fiyat hareketlerinde işlem anında gerçekleştirilmeyip önce tek fiyat eşleştirmesine geçilerek fiyatın dengelenmesini sağlayan ek bir mekanizma devreye girecek. Yine de yalnızca volatilite yumuşatma araçlarıyla pre-market açılış fiyatı sorununun tamamen çözülemeyeceğine dair değerlendirmeler de var.

Tek fiyat sistemi bundan ayrı olarak, seansın açılış fiyatının belirlendiği aşamada emirleri toplayıp tek bir işlem fiyatı üretme yöntemi. Bugüne kadar Nextrade pre-market'inde fiyat sinyalinin açılış sonrası küçük hacimli emirlerle sarsılabildiği düşünülürse, yeni yöntemin amacı bu etkiyi açılış fiyatının belirlenme aşamasında en aza indirmek.

Bu değişikliğin finansal otoriteden ayrı bir onay gerektiren bir konu olmadığı belirtiliyor. Ancak seansın işleyiş biçimiyle doğrudan ilgili önemli bir konu olduğu için Nextrade'in düzenleyici kurumla iletişim halinde adım attığı aktarılıyor.

Finansal otoritenin de piyasa istikrarını sağlamak amacıyla tek fiyat sisteminin getirilmesi fikrine büyük ölçüde olumlu baktığı belirtiliyor. Değişiklik hayata geçerse yalnızca Nextrade değil, üye aracı kurumların da işlem sistemlerinde güncelleme yapması gerekecek.

Uygulamanın kesinleşmesi halinde Nextrade ile üye kurumlar arasında işlem testlerinin de yapılması gerekiyor. Emir toplama süresi ve açılış fiyatının hangi yöntemle belirleneceği gibi somut işleyiş detayları henüz kesinleşmedi.