FCC, Disney ve ABC'nin yayın lisansı davasının reddini istedi

ABD Federal İletişim Komisyonu (FCC), Disney(DIS) ve ABC'nin açtığı yayın lisansı davasının reddedilmesini mahkemeden istedi. ABC'ye bağlı 8 televizyon istasyonunun lisans yenileme sürecinin öne çekilmesiyle başlayan anlaşmazlık, ifade özgürlüğü ile yayın denetim yetkisi arasındaki bir çatışmaya dönüştü.

FCC, Washington DC Federal Mahkemesi'ne sunduğu dilekçede, öne çekilen lisans incelemesinin Disney'in çeşitlilik, eşitlik ve kapsayıcılık (DEI) politikalarına yönelik yasa dışı ayrımcılık iddialarını ele alan idari bir süreç olduğunu savundu. Reuters'in aktardığına göre FCC Başkanı Brendan Carr(Brendan Carr), henüz bir karar vermediğini ve konuyu olgular ve hukuka göre değerlendireceğini belirtti.

Disney ve ABC, 18 Ağustos'ta FCC'ye karşı dava açmıştı. Dava dilekçesinde, ABC'ye bağlı 8 istasyonun lisans yenileme tarihinin öne alınmasının, Trump yönetimi aleyhine yayın içeriği ve bakış açılarını hedef alan bir misilleme olduğu öne sürüldü.

ABC, bu sürecin devam etmesi halinde seçim haberciliği ve aday davetleri gibi editoryal kararların baskı altında kalabileceğini savundu. Tartışmanın odağında, FCC'nin yayın lisansı denetim yetkisinin bir kamu yararı incelemesi mi, yoksa hükümeti eleştiren yayınlara yönelik bir baskı aracı mı olduğu sorusu yer alıyor.

FCC ise yayıncıların kamuya ait frekansları kullandığı için kamu yararı yükümlülüğü taşıdığını savunarak karşılık verdi. Mahkemenin şu aşamada müdahale etmesinin, geniş kapsamlı delillerin incelendiği idari süreci durduracağını öne sürdü.

FCC ayrıca yerel mahkemenin bu davada yetkisi olmadığını da iddia etti. Kuruma göre FCC kararlarına itiraz, yerel mahkemede değil temyiz mahkemesinde yapılmalı.

Yayın lisansı sistemi, kamuya ait frekansları kullanan şirketlere belirli kamu yararı yükümlülükleri yükleyen bir yapı. Düzenleyici kurumlar genelde lisans yenileme sürecinde mevzuata ve kurallara uyumu inceler; ancak yayın içeriği ve siyasi ifade denetim konusu haline geldiğinde tartışma, ABD Anayasası'nın ifade özgürlüğünü güvence altına alan birinci ek maddesine dayanan bir hukuki mücadeleye dönüşebiliyor.

Bu gelişme, Disney'e bağlı ABC'nin FCC'ye karşı açtığı ifade özgürlüğü davasının bir devamı niteliğinde. FCC, geçtiğimiz Nisan ayında ABC'ye bağlı 8 istasyondan öne çekilmiş lisans yenileme başvurusu talep etmiş, ABC de bunu itiraz kaydıyla kabul ettiğini açıklamıştı.

ABC, önceki davasında FCC'nin 50 yılı aşkın süredir öne çekilmiş lisans yenileme talep etmediğini, tek bir yayın ağına bağlı birden fazla istasyondan aynı anda erken başvuru istenmesinin de bir emsali bulunmadığını savunmuştu. Bu iddia, sürecin olağandışılığı üzerinden FCC'nin yetki kapsamını tartışmaya açmayı hedefliyor.

Anlaşmazlık, FCC içindeki siyasi bağımsızlık tartışmasıyla da iç içe geçmiş durumda. FCC üyesi Anna Gomez(Anna Gomez), daha önce ABC ve Disney'in FCC'nin kararına karşı durmasını kamuya açık şekilde olumlu değerlendirmişti. Brendan Carr'ın ekibi ise sürecin kamu yararı yükümlülüğünü yeniden tesis etmeye yönelik olduğu görüşünü sürdürüyor.

Bazı izleyici gözlemci grupları da davaya müdahil olmaya çalışıyor. Frequency Forward ve Media Action Center, 24 Ağustos'ta ABC izleyicileriyle birlikte müdahale başvurusu yaptı.

İki grup, Disney'in FCC ile bir anlaşmaya varması halinde bunun yayın içeriğinde kısıtlamaya yol açabileceğini, bu nedenle izleyici çıkarlarının davaya yansıtılması gerektiğini savundu. Gruplar, kamu yararı gözlemcilerinin ve izleyicilerin taraflar arasındaki olası bir uzlaşmadan dışlanabileceğine dikkat çekti.

Disney bu müdahale talebine karşı çıktı. Şirkete göre başvuru sahipleri doğrudan bir hukuki menfaat ortaya koyamadı; gerekli görülürse taraf olmadan görüş bildirebilirler.

Disney, kendisinin ve ABC'nin hükümet müdahalesinden bağımsız kalma hakkını savunmak için yeterli motivasyona sahip olduğunu belirtti. Bu açıklama, gözlemci grupların ayrı bir taraf olarak davaya girmese de davanın temel çıkarlarının korunabileceği savına dayanıyor.

Mahkemenin sırasıyla FCC'nin ret talebini, Disney'in süreci durdurma talebini ve gözlemci grupların müdahale başvurusunu karara bağlaması bekleniyor. Şu ana kadar kesinleşen aşama, öne çekilmiş lisans yenileme incelemesi ve dava süreci; FCC henüz bir lisans iptali kararı vermiş değil.