Bitcoin(BTC) 65.000 Doların Altına Sarktı: Trump Gümrük Hamlesi, Jeopolitik Riskler ve Makro Veriler Kriptoda ‘Aşırı Korku’ Yarattı

Bitcoin(BTC) gün içinde 65.000 dolar seviyesinin altına sarkarak hafta sonu kazançlarının büyük kısmını geri verdi. Başkan Trump’ın gümrük politikalarındaki değişim sinyalleri, artan jeopolitik gerginlikler ve yaklaşan kritik ekonomik veriler nedeniyle oluşan temkinli hava birleşince, piyasa hızla ‘aşırı korku’ bölgesine itildi.

24’ünde (yerel saatle), kripto para piyasasında sert satışlar öne çıktı. Bitcoin(BTC) gün içinde 65.000 doların altına inerken, toplam kripto para piyasa değeri bir gün içinde yaklaşık %3–5 düşerek 2,2 trilyon dolar civarına indi. 1 dolar=1443,60 won kuruyla bu rakam yaklaşık 3174 trilyon won’a denk geliyor.

Yatırımcı duyarlılığı da aynı hızla bozuldu. Kripto ‘korku ve açgözlülük’ endeksi, ‘aşırı korku(Extreme Fear)’ bölgesi kabul edilen 5 seviyesine gerileyerek, kısa vadede ‘riskten kaçınma’ davranışının piyasaya hakim olduğunu gösterdi. Böylece, hafta sonu biriken yükseliş hareketi tek hamlede silinirken, oynaklık belirgin şekilde arttı.

Bu satış dalgasının ‘tetikleyici’si, ABD ticaret politikasına ilişkin belirsizlik oldu. ABD Yüksek Mahkemesi’nin geçmişte uygulanan bazı gümrük programlarının başkanlık yetkisini aştığına hükmetmesinin ardından, Başkan Trump bu kez başka bir ticaret yetkisine dayanarak en fazla %15’e kadar çıkabilecek ‘küresel gümrük’ adımını duyurdu. Piyasalar bu gelişmeyi, küresel büyümenin yavaşlayabileceği ve enflasyon baskısının daha uzun süre yüksek kalabileceği yönünde fiyatlayarak, ‘riskli varlıklar’daki pozisyonlarını azaltma eğilimine girdi.

Aynı dönemde ABD ile İran arasında tırmanan gerilim, tabloyu daha da karmaşık hale getirdi. ‘Geleneksel güvenli liman’ olarak görülen altına sermaye akışı güçlenirken, bir dönem ‘dijital altın’ anlatısından faydalanan kripto paralar bu kez ‘yüksek riskli’ varlıklar gibi hareket etti. Yatırımcılar açısından, ‘makro şok’ ortamında kriptonun savunma özelliğinin zayıf olduğu algısı bir kez daha pekişti.

Arz-talep dinamikleri tarafında ise ‘balina’ olarak adlandırılan büyük yatırımcı cüzdanlarının borsalara kripto transfer ettiği sinyalleri, aşağı yönlü baskıyı artırdı. Genellikle bu tür büyük transferler, ‘nakde dönme’ ya da ‘türev pozisyon kapatma’ ihtimalinin yükseldiği bir uyarı işareti olarak görülüyor. Buna ek olarak alım yönlü bekleyen emirlerin sınırlı olduğu ‘ince likidite’ şartları, tek yönlü bir harekette fiyat dalgalanmasını büyüten bir zemin oluşturdu. Yani piyasaya yeni bir ‘büyük kötü haber’ girmekten çok, zaten yüksek olan belirsizlik ortamında ‘alım iştahı’nın zayıflaması ve bu boşluğu ‘kaldıraçlı pozisyon tasfiyeleri’nin doldurması söz konusu oldu.

Piyasa katılımcıları şimdi odağını ‘makro verilere’ çevirmiş durumda. Tüketici güven endeksi, yeni işsizlik maaşı başvuruları, üretici fiyat endeksi(PPI) gibi göstergelerin sonuçları, faiz patikasına dair beklentileri doğrudan etkileyebilecek nitelikte görülüyor. Son dönemde açıklanan enflasyon verilerinin tahminleri aşması, ABD Merkez Bankası(Fed) için ‘erken gevşeme’ beklentilerini zayıflatarak kripto dahil riskli varlıklar üzerinde baskı yaratıyor.

Buna paralel olarak, merkez bankasının piyasaya yaklaşık 14,6 milyar dolar likidite sağlayabileceğine dair beklentiler de konuşuluyor. Bazı analistler, bu hamlenin kısa vadede ‘spekülatif varlıklar’a bir miktar nefes aldırabileceğini düşünse de, bunun kapsamlı bir ‘ekonomik teşvik’ ile karıştırılmaması gerektiğini, dolayısıyla etkisinin sınırlı kalabileceğini vurguluyor.

Hisse senedi tarafında ise Nvidia(NVDA) bilanço açıklaması önemli bir risk unsuru olarak öne çıkıyor. Teknoloji hisselerinde ‘risk iştahı’nı belirleyen sembol şirketlerden biri haline gelen Nvidia(NVDA), sonuçlarıyla sadece Nasdaq gibi endeksleri değil, dolaylı yoldan kripto piyasasını da etkiliyor. Son dönemde teknoloji hisseleri ile kripto varlıklar arasındaki korelasyon güçlenmiş durumda; bu nedenle hisse tarafında oluşacak bir sarsıntının kriptoya da ‘zincirleme’ şekilde yansıması bekleniyor.

Sert düşüşün yaşandığı süreçte kaldıraçlı pozisyonlarda da toplu likidasyonlar kaydedildi. Türev piyasası verilerine göre yaklaşık 460 milyon dolar büyüklüğünde pozisyon zorunlu olarak kapandı ve bu tasfiyelerin büyük bölümü ‘long(yükselişe oynayan)’ tarafı vurdu. Oynaklığın arttığı dönemlerde bu tür ‘zorunlu tasfiyeler’in yeni satış dalgalarını tetikleyerek ‘düşüş sarmalı’ yaratma eğilimi güçleniyor.

Kurumsal para akışları da zayıflama sinyali veriyor. Borsalarda işlem gören kripto fonlarından net çıkışlar gözlenirken, kısa vadede ‘savunmacı pozisyonlanma’nın ağır bastığı ifade ediliyor. Arz tarafında ise madencilik şirketi Bitdeer’in(Bitdeer) haftalık üretiminin tamamını elden çıkardığına yönelik haberler, piyasaya ek satış baskısı olarak yansıdı. Buna karşın Strateji(Strategy) şirketinin kurucusu Michael Saylor(Michael Saylor) gibi sektör isimleri, “kısa vadeli düzeltmelerden bağımsız olarak uzun vadeli benimseme trendinin sürdüğü” yönündeki açıklamalarıyla orta-uzun vadeli ‘iyimser’ duruşlarını koruyor.

Sonuçta gümrük politikaları, jeopolitik gerginlikler, enflasyon beklentileri ve şirket bilançoları gibi ‘makro’ başlıkların aynı anda üst üste binmesi, kripto piyasasında ‘aşırı korku’ duygusunun hızla yayılmasına neden oldu. Uzmanlara göre piyasada yeniden ‘istikrar’ sağlanabilmesi için, özellikle politika tarafındaki belirsizliğin azalması ve faiz görünümünün belli ölçüde ‘öngörülebilirlik’ kazanması gerekiyor. ‘Kripto’ cephesinde kısa vadeli oynaklık sürebilir; ancak nihai yönün, önümüzdeki dönemde açıklanacak makro veriler ve merkez bankası sinyalleriyle şekillenmesi bekleniyor.