İngiltere’de kripto bağışlara geçici moratoryum çağrısı: Yabancı müdahale ve milli güvenlik endişesi

İngiltere Parlamentosu Ulusal Güvenlik Stratejisi Ortak Komitesi Başkanı Matt Western, siyasi partilerin ‘kripto varlık(kripto para) bağışları’ için *geçici bir dondurma* uygulanması çağrısında bulundu. Western, izinin sürülmesi zor dijital varlıklar üzerinden *yabancı hükümetlerin* bağış kılıfıyla İngiliz siyasetinde sessizce nüfuz alanı oluşturabileceği uyarısını yaptı.

24’ünde (yerel saatle), Western’in Konut Bakanı Steve Reed’e gönderdiği mektuba göre, *bir sonraki genel seçimler* yaklaşırken yabancı siyasi sermaye girişimlerinin artabileceği endişesi öne çıkıyor. Western, özellikle İngiltere’nin Avrupa’daki *askeri rolünün* büyümesi, Ukrayna savaşı ile ABD ve Avrupa Birliği(EU) ile ilişkiler gibi dış politika ve güvenlik başlıklarının önem kazandıkça dış aktörlerin *siyasi müdahale motivasyonunun* da yükseleceğini vurguladı.

Western’in gündemi sadece kripto bağışlarla sınırlı değil. İngiltere’nin siyasi finansman ve yabancı müdahaleye karşı mevcut savunma hattının altı farklı kuruma bölündüğüne dikkat çekiyor: Seçim Komisyonu(Electoral Commission), Londra Metropolitan Polisi, Terörle Mücadele birimleri(Counter Terror Policing), Ulusal Suç Ajansı(National Crime Agency), iç istihbarattan sorumlu MI5 ve yerel polis teşkilatları. Western’e göre temel sorun, *“kimsenin tam sorumlu olmaması”*. Yani tek bir ‘kontrol merkezi’ bulunmaması, sistemde boşluklar yaratıyor ve bu boşluklar *yabancı etki operasyonlarına* açık hale geliyor.

Bu nedenle Western, orta-uzun vadede *siyasi finansmanı ve yabancı müdahale risklerini* izlemekten sorumlu ulusal ölçekte yeni bir polis birimi kurulmasını önerdi. Böylece dağınık yapıdan kaynaklanan *“yapısal zafiyetlerin”* giderilmesini savunuyor.

Western’in talebi *kalıcı bir yasak* değil, *geçici bir moratoryum*. Öneriye göre siyasi partilerin kripto bağış kabulü, Seçim Komisyonu’nun kripto bağışlarının nasıl işleneceğine dair *yasal nitelikli(Statutory) bir kılavuz* yayımlayana kadar durdurulacak. Bu kılavuz devreye girdikten sonra moratoryum kaldırılabilir; ancak Western, yeniden serbest bırakılacak kripto bağışların *sıkı güvenlik önlemleriyle* çevrelenmesi gerektiğini savunuyor.

Basına yansıyan bilgilere göre Western’in önerileri arasında, partilerin yalnızca İngiltere’nin finansal düzenleyicisi olan *Finansal Davranış Otoritesi(FCA)*’na kayıtlı platformlar üzerinden kripto bağışı kabul etmesi yer alıyor. İşlemlerin izini kaybettirmek için kullanılan ‘mixing service’ kaynaklı bağışların ise *tamamen yasaklanması* gerektiğini belirtiyor. Ayrıca siyasi partilerin aldıkları kripto varlık bağışlarını *48 saat içinde* itibari paraya çevirmesi, böylece hem *fiyat oynaklığından* hem de *izleme zorluklarından* doğan risklerin azaltılması öneriliyor.

Western, siyasi bağış sisteminin geneli için de *daha sıkı denetim* çağrısı yapıyor. Mektubunda bağışçıların *servet kaynağının* ve para giriş yollarının daha detaylı incelenmesi gerektiğini, seçim finansmanı yasası ihlallerine uygulanacak cezaların *sertleştirilmesini* savunuyor. Seçim Komisyonu’nun, bankalar başta olmak üzere ilgili kurumlardan bağışların gerçek kaynağına ilişkin *zorunlu bilgi talep etme yetkisinin* genişletilmesi de öneriler arasında.

Piyasa çevreleri ve siyasi gözlemciler, bu adımın İngiltere siyasetinde *kripto bağışların kapsamlı biçimde düzenlenmesi* için bir başlangıç olup olmayacağını izliyor. Neredeyse *anonim* transferleri mümkün kılan kripto bağışlar, kullanım kolaylığı kadar *yabancı para girişi* ve *kara para aklama* riskleri nedeniyle de tartışmalı bir alan olarak öne çıkıyor. *yorum: Buradaki tartışma, teknolojiye yasak getirmekten ziyade, şeffaflık ve izlenebilirlik çıtasını nereye koymak gerektiği etrafında şekilleniyor.*

Sonuçta belirleyici olacak unsurun, Seçim Komisyonu’nun kripto bağışların *kabul, doğrulama ve raporlama* süreçleri için nasıl *ayrıntılı bir çerçeve* çizeceği olduğu ifade ediliyor. Bununla birlikte, bugün altı farklı kuruma dağılmış olan gözetim yapısının nasıl sadeleştirileceği ve *gerçek anlamda caydırıcı ve etkili bir denetim mekanizmasına* dönüştürülüp dönüştürülemeyeceği de İngiltere’nin önündeki en kritik başlıklar arasında gösteriliyor.