ABD’li Dev Bankalar, Kripto Şirketlerin Ulusal Banka Lisansına Hukuki Fren Hazırlığında

Amerikalı büyük bankaların, kripto para şirketlerinin ‘bankacılık sistemine girişini’ sınırlamak için harekete geçebileceği konuşuluyor. *Kripto para*, *fintek* ve *ulusal banka lisansı* etrafında şekillenen bu gerilim, Washington’da bankacılık lobisinin baskısıyla yeni bir boyuta taşınmak üzere. ABD Para Birimi Denetleme Ofisi(OCC) son dönemde kripto ve fintek şirketlerine art arda ‘ulusal tröst bankası (national trust bank charter)’ izni verirken, büyük bankaları temsil eden lobi gruplarının ise hukuki karşı hamle hazırlığında olduğu belirtiliyor.

İngiliz The Guardian gazetesi, birden fazla kaynağa dayandırdığı haberinde, ABD Banka Politikası Enstitüsü(BPI)의 OCC’ye karşı dava açmayı değerlendirdiğini aktardı. *Kaynak: The Guardian, yerel saatle 24’ünde yayımlanan haber*ye göre BPI; Bank of America, Citi, Goldman Sachs, Wells Fargo, Santander, HSBC gibi ABD finans sisteminde büyük ağırlığı olan bankaları bünyesinde barındıran güçlü bir lobi örgütü konumunda.

Bankacılık tarafının temel itirazı *“aynı işi yapıp farklı denetlenmek”* noktasında toplanıyor. Geleneksel bankalar, OCC’nin kripto para şirketlerine ‘ulusal tröst bankası’ statüsü vererek fiilen bankalara çok yakın finansal hizmetler sunmalarına imkan tanıdığını, buna karşın bu şirketlerin kendileriyle aynı düzeyde sermaye yeterliliği, iç denetim ve tüketici koruma kurallarına tabi olmadığını savunuyor. *Yorum: Bankalar, kripto şirketlerin mevduat benzeri ürünler sunarken klasik bankacılık regülasyonundan kaçtığını düşünüyor.*

Bankalar, bankacılık faaliyetlerinin ağır sermaye yükümlülükleri, ayrıntılı raporlama, sıkı uyum kontrolleri ve tüketici koruma düzenlemeleri gerektirdiğini, kripto şirketlerin ise daha hafif bir düzenleyici çerçevede hareket ettiğini öne çıkarıyor. BPI yönetim kurulunda JPMorgan CEO’su Jamie Dimon(Jamie Dimon), Goldman Sachs CEO’su David Solomon(David Solomon), Bank of America CEO’su Brian Moynihan(Brian Moynihan) gibi Wall Street’in en etkili isimleri yer alıyor. Bu nedenle olası bir davanın, hem *ABD bankacılık düzenlemeleri* hem de *kripto para ekosistemi* açısından ciddi sonuçlar doğurabileceği değerlendiriliyor.

Kripto şirketlerinin *banka lisansına erişimi*, Başkan Trump tarafından atanan OCC yöneticisi sonrasında hız kazandı. Donald Trump’ın göreve getirdiği Jonathan Gould(Jonathan Gould) OCC başkanı, geçen yıl temmuzda koltuğa oturduktan sonra kripto şirketlerin ulusal tröst bankası lisansı başvurularını daha hızlı değerlendirmeye ve onaylamaya başladı. *Yorum: Banka tarafı bu ivmeyi, Trump döneminde regülasyonun gevşetilmesi olarak okuyor.*

OCC, geçen yıl aralık ayında BitGo(BitGo), Ripple(Ripple), Paxos(Paxos) gibi bir dizi kripto şirketine şartlı ulusal tröst bankası lisansı verdi. Bu onaylar, piyasada ‘*kripto banka*’ olarak anılan yeni bir yapı dalgasını tetikledi. Ardından benzer başvurular peş peşe geldi ve kripto şirketlerin ABD bankacılık sistemine kurumsal düzeyde girişi hızlandı.

Son dönemde Crypto.com(Crypto.com), Foris Dax National Trust Bank adıyla bir tröst bankası kurmak için OCC’den şartlı onay aldı. Girişim destekli yatırım uygulaması Revolut(Revolut) ve kripto altyapı firması Zerohash(Zerohash) de mart ayının başlarında OCC’ye lisans başvurusunda bulundu. Böylece kripto şirketlerin, *saklama*, *ödemeler*, *kurumsal hizmetler* gibi geleneksel bankacılığa yakın alanlarda daha resmi ve geniş kapsamlı faaliyet göstermesinin önü açılıyor.

Bu gerilim, yalnızca banka lisansı tartışmasıyla sınırlı kalmayıp *stabil kripto paralar (stablecoin)* alanına da taşmış durumda. ABD Senatosu’nda kripto piyasa yapısını düzenlemeyi hedefleyen CLARITY Act üzerinde görüşmeler sürerken, JPMorgan CEO’su Jamie Dimon, CNBC’ye verdiği röportajda, stablecoin ihraç eden kurumların müşteri bakiyelerine faiz ödemesi halinde *“geleneksel bankalarla aynı regülasyonlara tabi olmaları gerektiğini”* savundu. Bankalar bu görüşü, *mevduata benzeyen her ürünün banka lisansına ve denetimine tabi olması gerektiği* argümanıyla destekliyor.

Düzenleyici çerçevenin nereye kadar genişletileceği sorusu, Kongre’deki yasa tasarısının ilerleyişini yavaşlatan başlıca başlıklardan biri haline geldi. Kripto sektörünün yenilik ve rekabet gerekçeli talepleri ile bankaların finansal istikrar ve tüketici koruması vurgusu, özellikle *stablecoin*, *saklama hizmetleri* ve *ödeme altyapıları* gibi alanlarda sert biçimde karşı karşıya geliyor.

ABD finansal düzenleyici kurumları, kripto şirketlerin bankacılık sistemine daha geniş ölçekte girmesine kapı aralarken, geleneksel bankacılık kesimi ise bu sürece hem lobi faaliyetleri hem de olası hukuki girişimlerle direniyor. Mevcut tablo, *kriptonun finansallaşması* etrafındaki mücadelenin önümüzdeki dönemde daha çok dava, regülasyon tartışması ve siyasi çekişmeyle devam edeceğine işaret ediyor. Bu da hem *bankalar* hem de *kripto para piyasası* için belirsizliğin bir süre daha yüksek seyredeceği anlamına geliyor.