3 yıllık vergi muafiyeti planıyla Kazakistan dijital varlıkları yurda çekiyor

Kazakistan, kendiliğinden beyan edilen dijital varlıkları yurt içindeki denetimli platformlara taşıma şartıyla, üç yıl boyunca alım satım gelirini vergiden muaf tutacak bir yasa hazırlığına başladı. Adım, hâlihazırda yürürlükte olan bir 'vergi affı' değil; dijital varlıkları düzenleme kapsamına almayı hedefleyen kademeli bir önlem olarak tasarlandı.

Kazakistan Cumhurbaşkanı, 7 Temmuz'da imzaladığı 1347 sayılı kararnameyle dijital varlık sektörünü geliştirecek adımların atılması talimatını verdi. Kararname, geçmişte edinilen veya madenciliği yapılan dijital varlıkların 31 Aralık 2026'ya kadar kendiliğinden beyan edilmesini ve düzenleyici altyapıya aktarılmasını öngören bir sistem kurulmasını içeriyor.

Vergi muafiyeti ayrı bir yasama sürecinden geçmek zorunda. Kararname, ilgili yasa tasarısının Kazakistan parlamentosu Kurultay'a 1 Nisan 2027'ye kadar sunulmasını şart koşuyor.

Hazırlanan tasarı, 1 Ocak 2026 ile 31 Aralık 2028 arasında elde edilen dijital varlık alım satım gelirlerine gelir vergisi uygulanmamasını öngörecek. Hükümetin proje ofisi de 14 Temmuz'daki toplantıda aynı vergi indiriminin yeni vergi kanunu değişikliğine dahil edildiğini duyurdu.

Bu düzenleme, şu anda uygulanan vergi rejiminden ayrı değerlendirilmeli. Kazakistan Devlet Gelirler Komitesi, 26 Şubat'ta bireylerin dijital varlık satışından elde ettiği kazancın 'mülk geliri' olarak sınıflandırıldığını ve yüzde 10 oranında gelir vergisine tabi tutulduğunu duyurmuştu.

2025 yılına ait gelirlerin 15 Eylül 2026'ya kadar 270.00 numaralı form üzerinden beyan edilmesi gerekiyor. Muafiyet yasası yürürlüğe girene kadar mevcut vergilendirme esasları geçerliliğini koruyor.

Yeni adım, vergiyi toptan kaldırmak yerine, yurt dışındaki borsalarda veya denetlenmeyen cüzdanlarda tutulan varlıkları sisteme çekmeyi hedefliyor. Kendiliğinden beyan ile yurt içi transferini birleştiren tasarım, varlıkların sahiplik ve işlem bilgilerini düzenleyici çerçeve içinde tutmayı amaçlıyor.

Kazakistan, 1 Mayıs'tan itibaren dijital varlık dolaşımına yönelik kapsamlı bir düzenlemeyi yürürlüğe koydu. 'Teminatsız' dijital varlıklar yalnızca lisanslı borsa ve platformlar üzerinden dolaşıma girebiliyor; dijital finansal varlıklar kapsamına ise stabilcoin ve tokenleştirilmiş varlıklar giriyor.

Bitcoin(BTC) gibi ihraççısı bulunmayan kripto varlıklar teminatsız dijital varlık sınıfına giriyor. Dijital finansal varlıklar ise itibari para veya reel varlık gibi dayanak varlıklarla bağlantılı ürünleri kapsadığından farklı bir düzenleme rejimine tabi tutuluyor.

Astana Uluslararası Finans Merkezi(AIFC), kararnameyi denetimli dijital varlık piyasasının yeni aşaması olarak değerlendirdi. AIFC Başkanı Renat Bekturov(Renat Bekturov), "Düzenleme yalnızca kural koymak ve denetlemekten ibaret değil; güvenli, şeffaf ve rekabetçi bir ortam yaratmakla ilgili" dedi. Açıklama, kurumun hedefinin sadece yasal çerçeve kurmak değil piyasaya güven kazandırmak olduğunu gösteriyor.

AIFC, adımın yurt içi ve yurt dışı denetimli platformların kullanımını teşvik ettiğini, saklama, siber güvenlik ve risk yönetimi standartlarını güçlendirdiğini belirtti. Kullanıcıların kendiliğinden beyan sürecinde varlığın ediniliş şeklini ve gerçek sahiplik ilişkisini kanıtlaması gerekebilir.

Piyasa altyapısında da düzenleme sürüyor. Kazakistan Menkul Kıymetler Borsası(KASE), 15 Temmuz'dan itibaren dijital finansal varlık platformu ile dijital varlık işlem platformuna ilişkin işletme kurallarını yürürlüğe soktu.

Bu kurallar, KASE'nin dijital varlık alanında sunduğu hizmetlerin işleyiş usulünü belirliyor. Varlıkların yurt içine taşınabilmesi için denetimli platformların saklama kapasitesi, likidite ve itibari para giriş-çıkış sistemlerinin birlikte hazır olması gerekiyor.

Vergi bilgisi paylaşımı da güçlendiriliyor. Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü(OECD) Küresel Forumu, Kazakistan'ın Kripto Varlık Raporlama Çerçevesi(CARF) uygulamasına destek veriyor; ülkeler arası ilk bilgi paylaşımının 2027'de başlaması planlanıyor.

CARF, kripto varlık işlem bilgilerinin ülkelerin vergi otoriteleri arasında otomatik olarak paylaşılmasını sağlayan uluslararası bir raporlama sistemi. Kazakistan hükümeti, kendiliğinden beyan sistemini 2026 sonuna kadar oluşturmayı, üç yıllık muafiyet tasarısını ise 1 Nisan 2027'ye kadar parlamentoya sunmayı planlıyor.