Temmuz'da küresel gıda fiyatları yüzde 0,6 arttı, 3,5 yılın zirvesine çıktı

Dünya genelinde gıda fiyatları, üç buçuk yılın en yüksek seviyesine çıktı. Savaş, aşırı sıcak hava dalgaları ve El Nino kaynaklı iklim koşullarının bir araya gelmesi, ithal hammaddeye büyük ölçüde bağımlı olan Güney Kore gıda sektöründe maliyet baskısını da artırdı.

12'sinde (yerel saatle) Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü'ne (FAO) göre, 2026 Temmuz ayında küresel gıda fiyat endeksi 131,1 puana yükseldi. Bu rakam bir önceki aya göre yüzde 0,6, geçen yılın aynı ayına göre ise yüzde 1,0 artışa işaret ediyor. Endeks, Mart 2022'deki zirveye kıyasla yüzde 18,2 daha düşük seviyede bulunuyor.

Temmuz ayı verisi, Ocak 2023'te kaydedilen 131,2 puanın ardından ulaşılan en yüksek seviye oldu. FAO'nun küresel gıda fiyat endeksi, uluslararası piyasalarda işlem gören başlıca gıda hammaddelerinin fiyat seyrini bir araya getiren bir gösterge niteliği taşıyor.

Endeksteki genel yükselişte 'tahıl', 'şeker' ve 'bitkisel yağ' kalemlerinin etkisi öne çıktı. Alt kalemler arasında tahıl fiyat endeksi, bir önceki aya göre yüzde 3,4 artışla 113,8 puana yükseldi.

Buğday fiyatları aylık bazda yüzde 5,8 arttı. Rusya ile Ukrayna arasındaki çatışmanın şiddetlenmesi Karadeniz bölgesindeki ihracat akışını aksatırken, aşırı sıcaklar da başlıca üretici ülkelerde rekolte endişesini büyüttü.

Şeker fiyat endeksi ise bir önceki aya göre yüzde 5,6 yükselerek 95,0 puana ulaştı. Avrupa Birliği'nde (AB) görülen sıcak ve kurak hava koşullarının hasadı olumsuz etkileyebileceği endişesi ile Asya'daki başlıca üretici ülkelerdeki El Nino kaynaklı iklim koşulları üretim beklentilerini baskıladı.

El Nino, ekvatoral Orta ve Doğu Pasifik'te deniz yüzeyi sıcaklığının mevsim normallerinin üzerinde seyretmesiyle ortaya çıkan ve atmosfer ile okyanus akışlarını değiştiren bir iklim olayı. Tarım üretim bölgelerinde yağış ve sıcaklık seviyelerini değiştirebildiği için rekolteyi ve uluslararası fiyatları da etkiliyor.

Bitkisel yağ fiyat endeksi, bir önceki aya göre yüzde 2,0 artışla 195,7 puana çıkarak Haziran 2022'den bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. Palm yağı ve soya yağındaki fiyat artışları endeksi yukarı çekti.

Güney Kore'deki gıda şirketleri, ham şeker, buğday ve yemeklik yağ gibi başlıca hammaddelerin büyük bölümünü ithal ediyor. Uluslararası hammadde fiyatlarındaki artış; sözleşme fiyatları, döviz kuru ve stok tüketim zamanlaması gibi aşamalardan geçerek üretim maliyetine yansıyor.

CJ CheilJedang($097950), ikinci çeyrek finansal sonuçlarını açıklarken yüksek enerji fiyatları ve hammadde maliyetlerindeki artış nedeniyle gıda iş biriminin kârlılığında bir miktar yavaşlama yaşandığını belirtti. Şirket, yurt dışında mantı ve pişmiş pirinç gibi küresel stratejik ürünlerinin satışını genişlettiğini, yurt içinde ise yeni ürün lansmanlarıyla büyümesini sürdürdüğünü açıkladı.

Lotte Wellfood($280360), anormal iklim koşullarına bağlı kakao çekirdeği fiyat oynaklığını ve Orta Doğu'daki çatışmanın etkilerini maliyet baskısı unsurları olarak öne çıkardı. Şirket, küresel dağıtım ağını genişletip temel rekabet gücünü güçlendirerek kârlılık odaklı büyümeyi sürdürme hedefini de paylaştı.

Gıda şirketleri bazı ürünlerde fiyat ayarlamasına gitti. CJ CheilJedang, pişmiş pirinç, mantı ve ızgara balık dahil 27 üründe fiyatları ortalama yüzde 8 artırırken, Ottogi($007310) köri, cam erişte (dangmyeon), ketçap ve karabiber dahil 29 üründe fabrika çıkış fiyatlarını yükseltti.

Lotte Chilsung Beverage($005300), Chilsung Cider dahil 12 markaya ait 44 üründe fabrika çıkış fiyatlarını ortalama yüzde 5,3 artırdı. TokenPost daha önce, yüksek enerji fiyatları ve aşırı sıcakların Temmuz ayında Güney Kore'deki tüketici fiyatları üzerinde baskı oluşturduğunu aktarmıştı.

Küresel gıda fiyatlarındaki artışın yurt içi tüketici fiyatlarına ne ölçüde ve ne kadar gecikmeyle yansıyacağı; ürün bazında stok durumu, sözleşme fiyatları, döviz kuru ve satış fiyatı ayarlama zamanlamasına göre değişiyor. FAO, bir sonraki küresel gıda fiyat endeksini 4 Eylül'de açıklayacak.