2026’da petrol talebi günlük 1,6 milyon varil azalacak

Uluslararası Enerji Ajansı(IEA), 2026 yılı için küresel petrol talebi tahminini günlük 1,6 milyon varile çıkardı. Hürmüz Boğazı’ndaki aksama ve yüksek yakıt fiyatları tüketimi baskılıyor.

IEA, 12’sinde (yerel saatle) yayımladığı aylık petrol piyasası raporunda bu yılki küresel petrol talebinin günde 1,6 milyon varil azalacağını öngördü. Bu rakam, temmuzda açıklanan yaklaşık 1 milyon varillik düşüş tahminine göre 510 bin varil daha yüksek.

Kurum, yüksek yakıt fiyatlarının bir süre daha tüketimi baskı altında tutacağını belirtti. Ancak talebin yıl içinde kademeli olarak toparlanıp dördüncü çeyrekte yeniden artışa geçeceği öngörülüyor.

Hürmüz Boğazı, Orta Doğu kaynaklı ham petrol ve petrol ürünlerinin dünya piyasalarına ulaştığı en kritik deniz geçidi konumunda. Boğazdaki sevkiyatın kısıtlanması yalnızca petrol arzını değil, taşıma ve sigorta maliyetlerini, benzin ile motorin gibi rafine ürün fiyatlarını da etkileyebiliyor.

ABD ile İran, boğazı yeniden açmak için bir anlaşmaya varamazken deniz taşımacılığındaki aksaklıklar da sürüyor. IEA raporda 'düşmanlıkların yeniden başlaması ve deniz taşımacılığındaki aksaklıkların' küresel petrol arzının artmasını sınırladığını belirtti.

Temmuzda küresel petrol arzı, geçen yılın aynı ayına göre günde 6,3 milyon varil daha düşük gerçekleşti.

Ham petrol fiyatlarındaki dalgalanma da büyüdü. Brent petrol geçen ay varil başına 100 doları aştıktan sonra 70 dolar seviyelerine kadar geriledi; 12’sinde ise 90 doların altında işlem gördü.

TokenPost daha önce Brent petrolün gün içinde varil başına 90,03 dolara yaklaştığı hareketi aktarmıştı. Arz aksaklığına ilişkin müzakere sinyalleri her çıktığında alım ve satımların yön değiştirmesi fiyat oynaklığını artırıyor.

Stok tamponu da daraldı. Temmuzda küresel gözlemlenen petrol stokları 7,9 milyar varilin altına inerek 2025 Nisan’ından bu yana en düşük seviyeyi gördü.

ABD ham petrol stokları 3 milyar varilin altına inerek yaklaşık 40 yılın en düşük seviyesinde ölçüldü. Arz aksaklığı sürerse, stokları kullanarak piyasa şokunu absorbe etme imkânının da o ölçüde daraldığı anlamına geliyor.

IEA, 'piyasanın yıl sonunda arz fazlasına döneceği öngörülse de riskler ciddi boyutta; mevcut stok tamponunun hızla erimesi boğazın yeniden açılması ihtiyacını artırdı' değerlendirmesinde bulundu. Yıl sonu arz fazlası beklentisiyle kısa vadeli arz belirsizliğinin aynı anda var olduğu bir tablo bu.

Rafineri kapasitesindeki kısıtlar tüketici üzerindeki yükü artıran bir etken. Genellikle ham petrol arzı azalıp rafineri kapasitesi daralınca benzin ve motorin fiyatları yükseliyor; bu da lojistik maliyetlerini ve hane harcamalarını birlikte baskılıyor.

Uluslararası Para Fonu(IMF), İran ile yaşanan savaşın ardından bu yılki küresel büyüme tahminini yüzde 3,3’ten yüzde 3,0’a indirdi. IMF Başkanı Kristalina Georgieva(Kristalina Georgieva), 'bütün yollar daha yüksek fiyatlara ve daha yavaş büyümeye çıkıyor' dedi.

Petrol piyasasındaki şok, kripto para piyasasına doğrudan arz-talep kanalından değil, enflasyon, faiz oranları ve dolar likiditesi üzerinden yansıyabilir. Yükselen petrol fiyatları enflasyon baskısını artırarak faiz indirimi beklentisini zayıflatabilir; talep daralması derinleşirse ekonomik yavaşlama endişesi risk iştahını baskılayabilir.

Bu rapor tek başına Bitcoin(BTC) ya da başlıca altcoinlerin fiyat yönü hakkında kesin bir sonuca varmaya yetmiyor. IEA, deniz taşımacılığındaki aksaklık ve stok azalması riskine dikkat çekerken küresel petrol talebinin dördüncü çeyrekte yeniden artışa geçeceğini öngörüyor.