Novorossiysk'te saldırı sonrası 2 tahıl terminali durdu

Rusya'nın Karadeniz limanı Novorossiysk'te bulunan iki büyük tahıl terminali, 12'sinde (yerel saatle) gece düzenlenen saldırının ardından faaliyetlerini durdurdu ve Rusya'nın tahıl ihracat lojistiğinde yeniden aksama yaşandı.

Reuters'e göre Novorossiysk Tahıl Terminali ve NKHP hasar gördü ve çalışmayı durdurdu; terminal işletmecileri de hasarı doğruladı. Novorossiysk, Rusya'nın güneyindeki Karadeniz limanlarının en kritik merkezi konumunda ve Rusya'nın deniz yoluyla yaptığı tahıl ihracatının büyük bölümü bu bölgeden geçiyor.

Bu aksama tek bir liman kazası olarak değerlendirilmiyor. Azak Denizi(Sea of Azov) rotası temmuz sonundan bu yana drone saldırıları ve güvenlik endişeleri nedeniyle kısıtlı durumda; Rusya bu rotayı devre dışı bırakan alternatif lojistik seçenekleri değerlendirdiğini açıkladı.

Tahıl ihracatının hasat dönemine yetişebilmesi için liman, demiryolu ve kara taşımacılığının eş zamanlı işlemesi gerekiyor. Liman operasyonlarının durması yalnızca sevkiyat gecikmesine değil, aynı zamanda depolama baskısına ve iç taşımacılıkta darboğaza da yol açabiliyor.

Novorossiysk üzerindeki yük zaten artıyordu. Azak Denizi ve Kerç Boğazı(Kerch Strait)'ndaki kısıtlamalar nedeniyle bir kısım yük Karadeniz'in derin su terminallerine yönlendirilmişti; Novorossiysk ve Taman'daki başlıca terminaller de taşımacılık riskini gerekçe göstererek kamyonla yük kabulünü sınırlandırmıştı.

Reuters, 22 Temmuz'da Novorossiysk Limanı'nın Ukrayna drone saldırısı endişesiyle gece yarısından sabah 05.00'e kadar gemi giriş çıkışlarını geçici olarak yasakladığını aktardı. Gece saatlerindeki giriş çıkış kısıtlaması gemi devir hızını düşürerek ihracat takvimine ek yük bindirebiliyor.

Gemilerdeki hasar da sürdü. 4 Ağustos'ta Novorossiysk yakınlarında yük gemisi Nadezhda saldırıya uğradı ve mürettebattan 3 kişi ağır yaralandı.

Daha önce temmuz ayında Azak Denizi ve Karadeniz'de ticari gemilere yönelik saldırılar art arda yaşanmıştı. Burada öne çıkan mesele tahılın arz-talep dengesinden çok, rota güvenliği, sigorta primleri ve gemi işletme riskinin büyümesi.

Piyasalar da tepki verdi. Temmuz ayında Novorossiysk'teki gece giriş çıkış kısıtlaması haberinin ardından Euronext Eylül vadeli buğday sözleşmeleri yüzde 4,5 yükseldi.

Reuters, 12 Ağustos'taki saldırının ardından da tahıl vadeli işlemlerinin yükseldiğini aktardı. Rusya Dışişleri Bakanlığı aynı gün yaptığı açıklamada bu saldırının küresel gıda fiyatlarını yukarı ittiğini ve tahıl kıtlığını büyüttüğünü iddia etti.

Ancak Rusya tarafının bu iddiası savaşın bir tarafının açıklaması niteliğinde. Ukrayna tarafının bu tahıl terminali saldırısına ilişkin ayrı bir resmi açıklama yapıp yapmadığı doğrulanamadı.

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi toplantı kayıtları, Karadeniz'de sivil ticaret gemilerine yönelik saldırıların sürmesi halinde küresel gıda piyasalarının ve seyir güvenliğinin sarsılabileceği uyarısında bulunmuştu. Liman ve rotaların aynı anda baskı altında kalması durumunda ihracat aksamasının fiyattan önce lojistik maliyetlerine ve sigorta primlerine yansıyabileceği belirtiliyor.

Yayınımız daha önce Ukrayna'nın Novorossiysk liman altyapısını ve tahıl terminallerini vurduğu gelişmeyi haber yapmıştı. O dönemde de Novorossiysk, Rus tahılı ve petrolünün birlikte taşındığı bir lojistik kavşak noktası olarak öne çıkmıştı.

Bu gelişme okuyucular için doğrudan bir fiyat sinyalinden çok emtia ve lojistik riskine yakın bir değişken. Bitcoin(BTC) başta olmak üzere büyük kripto paralarla doğrudan bir bağlantı şu an için doğrulanmadı; ancak Karadeniz'deki tahıl taşımacılığı aksaması uzarsa gıda fiyatları, navlun ücretleri ve sigorta primlerindeki hareketin birlikte izlenmesi gerekiyor.

Doğrulama için kullanılan açık kaynaklar: KRRO/Reuters, MarketScreener/Reuters, MarketScreener/Reuters, AJOT/Reuters.