LH borcu 2030'da 372,8 trilyon wona çıkabilir

Kore Toprak ve Konut Kurumu'nun (LH) borcu 2030 yılına kadar '372,8 trilyon won' seviyesine çıkabilir. Kamu konutu arzını genişletme görevini üstlenen LH'nin borçlanmayı sürekli artıran bir yapıya girmesiyle, hükümetin mali destek arayışı da gündeme geldi.

Ekonomi ve Maliye Bakanlığı, '2026-2030 Kamu Kurumları Orta ve Uzun Vadeli Mali Yönetim Planı'nda 37 büyük kamu kurumunun toplam borcunun 2026'da 778 trilyon 300 milyar wondan 2030'da 997 trilyon 400 milyar wona yükseleceğini açıkladı. Bu artışın önemli bölümü LH'den kaynaklanıyor: kurumun borcu 2026'da 197 trilyon 500 milyar won iken 2030'da 372 trilyon 800 milyar wona, yani 175 trilyon 300 milyar won daha yükselecek.

LH'nin 'borç oranı' da 2026'da yüzde 250,6'dan 2030'da yüzde 351,2'ye çıkacak. Buna karşılık LH dışındaki 36 kurumun 2030 borç oranının yüzde 176,2'ye gerilemesi öngörülüyor; bu da kamu kurumlarının mali yükünün büyük ölçüde LH'de yoğunlaştığını gösteriyor.

Borç artışının arkasında konut arzını genişletme planı var. LH, bu mali öngörünün varsayımı olarak yıllık ortalama 99 bin konutta inşaata başlama ve 58 bin konut tamamlama hedefini koydu.

Geçen yılki mali öngörüde bu rakamlar 57 bin başlangıç ve 48 bin tamamlama şeklindeydi. Bu yıl kamu konutu inşaatına başlama yaklaşık 50 bin adet, gelecek yıl 76 bin adet olacak; 2028'den 2030'a kadar ise her yıl 100 binin üzerinde konuta başlanması planlanıyor.

İhale hacmi de büyüyor. LH'nin ihale büyüklüğü bu yıl 14 trilyon 900 milyar wondan gelecek yıl 25 trilyon 700 milyar wona çıkacak, 2028'den itibaren ise yıllık yaklaşık 30 trilyon won seviyesinde kalacak.

Arazi tazminat süresinin mevcut 44 aydan 24 aya kısaltılması sürecinde inşaat öncesinde trilyonlarca won'luk fon gerekeceği aktarıldı. Konut arzı takvimini öne çekmek için önce arazi temini, tazminat ödemesi ve inşaat ihalesinin tamamlanması gerekiyor.

Kârlılık tarafında ise tablo zayıflıyor. LH'nin bu yılki faaliyet zararının 1 trilyon 857,1 milyar won olacağı, 2030'da da 2 trilyon wonu aşan bir faaliyet zararı yaşanacağı öngörülüyor.

Bu yılki net zararın 1 trilyon 266,2 milyar won, 2030'daki net zararın ise 1 trilyon 588,4 milyar won olacağı tahmin ediliyor. Bu tablo, geçen yılki mali yönetim planında 2029'a kadar net kâr beklenmesiyle taban tabana zıt bir seyir.

Yonhap Infomax, LH'nin bu zarar öngörüsünün gerekçesi olarak satılık konutlarda maliyet artışını gösterdiğini bildirdi. Kamu arsası satışındaki kısıtlamalar da ayrı bir yük unsuru olarak öne çıktı.

LH, bugüne kadar arsa satışından elde ettiği kaynağı kiralık konut işletmeciliği gibi alanlarda kullanıyordu. Satış kısıtlaması sürdükçe, kurumun politika projelerini kendi geliriyle destekleme alanı daralmak zorunda.

Konut ve Kentleşme Fonu'nun(주택도시기금) mali kapasitesi de bir değişken olarak öne sürüldü. Geçen yıl sonu itibarıyla fonun kullanılabilir tutarı 14 trilyon won oldu; bu rakam 2021'deki 48 trilyon wondan belirgin şekilde geriledi.

Konut biriktirme mevduatlarında toplanan tutar 2021'de yaklaşık 23 trilyon won iken geçen yıl 15 trilyon 163,3 milyar wona düştü. Ulusal konut tahvili gelirleri de 2021'deki 18 trilyon 800 milyar wondan geçen yıl 15 trilyon 190 milyar wona geriledi.

Hükümet desteği tartışması tam da bu noktada gündeme geliyor. Toprak, Altyapı ve Ulaştırma Bakanlığı(국토부) yetkilisi, "sanayi bölgesi geliştirme ve diğer karma arazi projeleri gibi gelir kaynakları hâlâ mevcut" dedikten sonra "hükümet kaynağından destek gibi seçenekleri de sürekli değerlendiriyoruz" dedi. Yonhap Infomax'ın aktardığı bu açıklama, desteğin henüz kesinleşmediğini, sadece değerlendirme aşamasında olduğunu gösteriyor.

Kamu kurumlarındaki mali sorunlar, diğer kamu kurumu düzenlemelerinde de tartışma konusu oldu. Yayın organımız daha önce LH borcundaki artışın kamu tahvili piyasasında arz baskısına yol açabileceğine dair sektör değerlendirmesini ve 37 büyük kamu kurumunun borç artışının yaklaşık yüzde 80'inin LH'de yoğunlaştığını ortaya koyan orta-uzun vadeli mali öngörüyü aktarmıştı.

Şu ana kadar netleşen tablo, LH'nin borcunun 2030'da 372 trilyon 800 milyar wona, borç oranının ise yüzde 351,2'ye çıkacağını öngören hükümetin orta-uzun vadeli mali planı. Hükümet desteği henüz değerlendirme aşamasında; somut destek yöntemi ve büyüklüğü açıklanmadı.