Bitcoin(BTC) Vadesiz Vadeli İşlemlerinde CME-CFTC Mahkemelik

Bitcoin(BTC) vadesiz vadeli işlem sözleşmelerinin hukuki sınıflandırması, CME Group(CME) ile ABD Emtia Vadeli İşlemler Ticaret Komisyonu(CFTC) arasında mahkemeye taşındı. Tartışmanın özü, vadesi olmayan bu türev ürünün 'vadeli işlem' mi yoksa 'swap' mi sayılacağı.

CFTC, 29 Mayıs'ta Kalshi'nin BTCPERP adlı Bitcoin vadesiz sözleşmesini vadeli işlem ürünü olarak onayladığını açıkladı. BTCPERP, Bitcoin spot fiyatını referans alıyor ve vade sonu olmadan işlem görüyor. CFTC, onay metninde sözleşmenin Emtia Borsası Yasası ve ilgili düzenlemelere uygun olduğunu belirtti.

CME ise 18 Haziran'da Washington DC'deki federal mahkemede CFTC'ye karşı dava açtı. CME, dava dilekçesinde BTCPERP'in vadesinin ve teslim yükümlülüğünün bulunmadığını, taraflar arasında fonlama ücreti (funding fee) alınıp verildiğini belirterek bunun bir swap olduğunu öne sürdü.

CME, CFTC'nin BTCPERP'i vadeli işlem olarak onaylayarak Emtia Borsası Yasası ile Dodd-Frank Yasası'ndaki swap düzenlemelerini by-pass ettiğini de iddia etti. Dava dilekçesinde vadesiz sözleşmenin hukuki niteliği ve CFTC'nin onay yetkisine ilişkin iddialara yer verildi.

Ürün sınıflandırması yalnızca bir isimlendirme meselesi değil. 'Vadeli işlem' ile 'swap', borsa işleyişi, kayıt şartları, raporlama yükümlülükleri ve teminat-sermaye düzenlemeleri açısından farklı kurallara tabi.

BTCPERP vadeli işlem olarak kabul edilirse, Belirlenmiş Sözleşme Piyasası (DCM) statüsündeki borsalarda işlem görebilecek. Swap olarak sınıflandırılması halinde ise ayrı kayıt ve uyum yükümlülükleri devreye girebilir; bu da ürünü sunan platformların düzenleyici yükünü değiştirir.

Vadesiz sözleşmeler, klasik vade sonlu vadeli işlemlerden yapı olarak farklı. Vadesi olmadığı için sözleşmeyi yenilemek amacıyla rollover yapılmasına gerek kalmıyor; fiyat, fonlama ücreti aracılığıyla spot fiyata yakın tutulacak şekilde tasarlanıyor.

CME, bu yapının mevcut vadeli işlemlerden özünde farklı olduğunu ve Kalshi'nin ürününün doğrudan CME'nin perakende müşterilerini hedef aldığını savundu. CFTC ise buna karşılık CME'nin somut bir rekabet zararı ortaya koyamadığını öne sürdü.

CFTC'nin gerekçesine göre CME de bir Belirlenmiş Sözleşme Piyasası olarak benzer bir vadesiz vadeli işlem ürünü listeleyebilir; dolayısıyla kurumun onayı CME'nin faaliyetlerini doğrudan kısıtlamıyor. Bu dava, ABD'de kripto para vadesiz vadeli işlemlerinin düzenleyici sınıflandırması tartışmasıyla iç içe geçmiş durumda.

Bu dava, ABD'de kripto para vadesiz vadeli işlemlerinin kurumsallaşmasının mahkeme kararına bağlı olduğu bir konu olması nedeniyle, TokenPost'un daha önce ele aldığı CME ile CFTC arasındaki vadesiz vadeli işlem düzenleme çatışması haberinin devamı niteliğinde.

Piyasa büyüklüğü de anlaşmazlığın arka planında öne çıkan bir unsur. CME, 2025 yılında kripto para vadeli işlem ve opsiyonlarında günlük ortalama işlem hacminin 278 bin sözleşmeyle tarihi zirveye ulaştığını açıkladı.

CME'nin 2025 yılı dördüncü çeyreğinde kripto para vadeli işlem ve opsiyonlarındaki günlük ortalama işlem hacmi 378 bin 500 sözleşmeye yükseldi. Yıllık nominal işlem büyüklüğü ise yaklaşık 3 trilyon dolar (yaklaşık 4.029 trilyon Güney Kore Wonu) oldu.

Vadesiz sözleşmeler, vade sonlu vadeli işlemlere kıyasla daha az rollover yükü taşıyor ve spot fiyatla bağlantıyı fonlama ücretiyle ayarlıyor. Bu yapı işlem kolaylığını artırabilir; ancak vadeli işlem mi swap mı sayılacağına göre borsaların ve kullanıcıların yükümlülükleri değişiyor.

Şu an itibarıyla CFTC'nin BTCPERP onayı ve CME'nin açtığı dava aynı anda geçerliliğini koruyor. Mahkemenin nihai kararı ve vadesiz sözleşmelerin düzenleyici sınıflandırma kriterleri henüz netleşmedi.