2026'da fosil yakıt emisyonlarında %0,4 düşüş tahmini

2026'da küresel fosil yakıt kaynaklı karbondioksit (CO2) emisyonlarının geçen yıla göre %0,4 azalacağı tahmin ediliyor. İran'daki çatışmanın petrol fiyatlarını yükseltmesi ve arzı kısıtlaması, petrol tüketimini düşüren etkenler arasında yer aldı.

Global Carbon Project, 10'unda yayımladığı analizde emisyon tahminlerini paylaştı. Nature Climate Change dergisinde yayımlanan makale de fosil yakıt emisyonlarını inceledi. Bu gösterge, orman tahribatı gibi arazi kullanım değişikliklerinden kaynaklanan emisyonları içeren toplam CO2 emisyonlarından ayrı tutuluyor.

Yakıt türlerine göre petrol kaynaklı emisyonların %1,9, doğal gaz kaynaklı emisyonların %0,3 azalması; kömür kaynaklı emisyonların ise %0,6 artması bekleniyor. Araştırmacıların tahminine göre en büyük düşüş petrol emisyonlarında görülecek, kömür emisyonları ise ters yönde ilerleyecek.

Fosil yakıt kaynaklı emisyonlar geçen yıl %1,2 arttı. Bu oran, 2019-2025 dönemindeki yıllık ortalama %0,8'lik artışın üzerinde. Bu yıl için öngörülen düşüş, tek başına uzun vadeli emisyon eğiliminin değiştiğini göstermiyor.

Bu yıl enerji talebi artarken elektrikli araçların yaygınlaşması ile güneş ve rüzgâr enerjisi üretimindeki büyüme, talep artışının yol açtığı emisyonların yaklaşık %70'ini dengeledi. Bu tablo, enerji talebinin genel olarak düştüğü 2020'deki salgın döneminden farklı.

Elektrikli araçların, petrol kaynaklı emisyonlardaki düşüşün yaklaşık %20'sini açıkladığı tahmin ediliyor. Araştırmacılar, petrol tüketimindeki azalmanın önemli bir bölümünü İran'daki çatışmanın yol açtığı yüksek petrol fiyatlarına ve arz kısıtlarına bağladı.

Araştırmacılar değişimi gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH), GSYH birimi başına enerji kullanımı ve enerji birimi başına karbon emisyonu üzerinden değerlendirdi. Ekonomi büyüse bile enerji yoğunluğu düşük sektörlerin payı artarsa veya elektrik üretim biçimi değişirse emisyonlardaki artış yavaşlayabiliyor.

2019 ve 2025 karşılaştırıldığında, ekonomik büyüme yaşanırken fosil yakıt emisyonlarını azaltan ülke sayısı 59 oldu. Araştırmacılar, elektrikli araçlar ile güneş ve rüzgâr enerjisindeki büyüme olmasaydı dünya genelindeki fosil yakıt emisyonlarının bu dönemde yıllık ortalama %1,9 artacağını tahmin etti. Gerçekleşen yıllık ortalama artış %0,8 oldu.

Orta Doğu'daki petrol arzı kesintisine karşı Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA) ortak stokları devreye alma planının ilk yük paylaşımı tablosunda Güney Kore'ye ayrılan 22,5 milyon varil de yer aldı.

Araştırmacılar, Uluslararası Para Fonu'nun (IMF) 2028'e kadar olan ekonomik büyüme tahminlerini kullanarak emisyon eğilimini inceledi. Analizlerine göre petrol fiyatlarındaki şok yaşanmasaydı, dünya genelindeki fosil yakıt emisyonları 2026'da da artacaktı.

Bu nedenle bu yıl için öngörülen düşüş, küresel emisyonların zirveyi geride bıraktığı sonucuna varmak için yeterli değil. Araştırmacılar, Nature Climate Change'de yayımlanan makalede, temiz teknolojilerin daha hızlı yayılması koşuluyla dünya genelindeki CO2 emisyonlarının birkaç yıl içinde kalıcı bir zirveye ulaşıp ardından düşebileceğini yazdı.