Güney Sudan 14 petrol arama bloğunu açtı; iç savaş ihracat yolunu sarsıyor

Güney Sudan, petrol üretimini artırmak amacıyla 14 arama bloğunu açtı. Ancak ilk ihale için listelenen bloklar Petrol Bakanlığının resmi sayfalarında farklılık gösteriyor; ham petrol ihracatı da iç savaşın sürdüğü Sudan’daki boru hattı ve limanlara bağlı.

Güney Sudan Petrol Bakanlığının lisans turu sayfasında, açılan 14 bloktan A1, A4, B1, E2 ve D1 ilk ihale kapsamındaki sahalar olarak sıralanıyor. Bakanlığın arama ve üretim sayfası ise A2, A5, B1, B4 ve D2 bloklarını listeliyor. Dolayısıyla 14 bloğun tamamı ilk ihaleye dahil değil ve iki resmi sayfadaki listeler birbiriyle örtüşmüyor.

Güney Sudan Petrol Bakanlığıyla işbirliği yapan South Sudan Oil & Power etkinliğinin düzenleyicileri, 6 Ekim tarihli açıklamalarında günlük ham petrol üretimini yaklaşık 170 bin varil olarak verdi. Düzenleyicilerin aktardığı hükümet hedefleri kısa vadede günlük 230 bin, uzun vadede 450 bin varil. Bunlar hedef miktarlar; mevcut üretim veya ihracat verisi değil.

Petrol Bakanlığında bakan yardımcısı düzeyindeki yetkili Santino Ayuel Longar, 27 Ağustos’ta Eye Radio’ya verdiği röportajda, “Güney Sudan günde yaklaşık 175 bin varil üretiyor” dedi ve “gelecek yıl bu döneme kadar günlük üretimi en az 200 bin varile çıkarmayı hedefliyoruz” diye konuştu. Longar’ın açıkladığı hedef ile etkinlik düzenleyicilerinin aktardığı 230 bin varil hedefinin zaman aralığı ve hesaplama kapsamı aynı değil. Bu nedenle yalnızca bu iki açıklamaya dayanarak hükümetin hedefini değiştirdiği söylenemez.

Dünya Bankasının 2026 tarihli Güney Sudan kamu maliyesi incelemesi, petrolün 2024 bütçesinde kullanılabilir hükümet gelirlerinin yüzde 89’unu oluşturduğunu kaydetti. 2021-2024 dönemindeki ihracat gelirlerinin de neredeyse tamamı petrolden geldi.

Güney Sudan Petrol Bakanlığı, mevcut sahalardaki yıllık doğal üretim düşüş oranını yüzde 20 olarak tahmin ediyor. Bu oran, ek yatırım yapılmadığında mevcut sahaların üretiminin gerileme hızını ifade ediyor. Yeni üretim tesislerinin yanı sıra mevcut sahalardaki düşüşü telafi etmek için sermaye ve teknolojiye de ihtiyaç duyuluyor.

Denize kıyısı olmayan Güney Sudan, ham petrolünü Sudan’daki boru hatları üzerinden Kızıldeniz limanlarına ulaştırıp buradan sevk ediyor. Bu nedenle üretim artsa bile ihracat için taşıma altyapısının ve limanların çalışması gerekiyor.

Dünya Bankası raporunda, PetroDar boru hattının Şubat 2024’te teknik sorunlar nedeniyle durmasının ardından o yılın geri kalanında ihracatın yaklaşık üçte iki azaldığı belirtildi. Üretim de günlük yaklaşık 150 bin varilden 62 bin varile geriledi.

İhracat Nisan 2025’te yeniden başladı. Mayıs ayında düzenlenen bir İHA saldırısı ihracatı yeniden aksattı; saldırılar ağustosta da sürdü. Ekim ayındaki saldırı da ihracatı etkiledi.

Sudan’ın Batı Kordofan eyaletindeki Heglig, Güney Sudan petrolünün taşınmasında kritik bir nokta. BM Güney Sudan Uzmanlar Panelinin Mayıs 2026 tarihli raporunda, bölgedeki petrol sahaları ve tesislerin GPOC ile SPOC tarafından üretilen petrolün işlenmesi ve taşınması için önemli olduğu kaydedildi. Bu iki şirketin üretimi, Güney Sudan’ın ihracatının yaklaşık yüzde 42’sini oluşturuyor.

BM uzmanlar paneli, Hızlı Destek Kuvvetlerinin (RSF) 8 Aralık 2025’te Heglig’in kontrolünü ele geçirdiğini bildirdi. BM Genel Sekreteri raporunda ise Sudan Silahlı Kuvvetleri (SAF), RSF ve Güney Sudan hükümetinin 10 Aralık 2025’te tesislerin Güney Sudan Halk Savunma Kuvvetleri (SSPDF) tarafından korunması konusunda anlaşmaya vardığı kaydedildi.

Alternatif ihracat güzergâhları arasında Kenya’daki Lamu Limanı ile Etiyopya ve Cibuti üzerinden geçen hat da değerlendirildi. Dünya Bankası, bu seçeneklerin tahmini maliyetinin yüksek olduğunu ve ekonomik açıdan uygulanabilirliğinin üretimi sürdürmek ve artırmak için yapılacak büyük ölçekli yatırımlara bağlı olduğunu belirtti.

South Sudan Oil & Power etkinliği 24-25 Kasım’da Juba’da düzenlenecek.